شىعىستانۋشى، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، اكادەميك، شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى سىيلىقتىڭ العاشقى يەگەرى، قازاقستانداعى شىعىستانۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى رامازان سۇلەيمەنوۆتىڭ تۋعانىنا بۇگىن 95 جىل تولدى.
رامازان سۇلەيمەنوۆ 1931 جىلى، 17 اقپاندا اقمولادا دۇنيەگە كەلگەن. قازمۇ-دى ۇزدىك بىتىرگەن جاس مامان 1956 جىلى اسپيرانتۋراعا شاقىرتۋ الادى. 1959 جىلى قازاقستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى، تاريح، ارحەولوگيا جانە ەتنولوگيا ينcتيتۋتىنىڭ اسپيرانتۋراسىن اياقتاپ، ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن وسى ينستيتۋتتا عىلىمي قىزمەت اتقاردى. 1961 جىلى كانديداتتىق ديسسەرتاتسياسىن سوۆەت بيلىگى قۋعىنداعان ەرمۇحان بەكماحانوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن قورعاعان.
1974 جىلدان ينستيتۋتتىڭ قازاقستان مادەنيەتى تاريحى ءبولىمىنىڭ، 1979 جىلدان شىعىستانۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ ەڭبەك ەتتى.
رامازان سۇلەيمەنوۆ ازيا مەن افريكا حالىقتارى دوستاستىعىنىڭ قازاق بولىمشەسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى، شىعىستانۋشىلاردىڭ بۇكىلوداقتىق اسسوتسياتسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتتەرىن اتقاردى.
1984 – 1988 جىلداردا ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح، ارحەولوگيا جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى، 1987 جىلدان قازاقستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ قوعامدىق عىلىمدار ءبولىمىنىڭ اكادەميك-حاتشىسى بولدى.
عىلىمنان وزگە قوعامنىڭ مادەني دامۋىندا دا رامازان سۇلەيمەنوۆ ءاردايىم بەلسەندى قىزمەت اتقاردى. ول ءال-فارابي، شوقان ءۋاليحانوۆ، سانجار اسفەندياروۆ، تەمىربەك جۇرگەنوۆ، تۇرار رىسقۇلوۆ ءتارىزدى تۇلعالاردىڭ تاريحتاعى ورنىن زەرتتەۋگە ەرەكشە كوڭىل بولەدى. عالىم شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح، ارحەولوگيا جانە ەتنوگرافيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى بولعان ۋاقىتىندا، قازاق اكسر عىلىم اكادەمياسىنىڭ، قوعامدىق عىلىمدار ءبولىمىنىڭ اكادەميك-حاتشىسى بولعان كەزىندە شاكارىم قۇدايبەردىۇلى، ماعجان جۇماباەۆ، جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ، مىرجاقىپ دۋلاتۇلى، احمەت بايتۇرسىنۇلى سىندى ۇلى تۇلعالاردىڭ اقتالۋىنا ات سالىستى. ءبىر كەزدەگى الماتى مەديتسينا ينستيتۋتىنا سانجار اسفەندياروۆتىڭ، ءتىلتانۋ ينستيتۋتىنا احمەت بايتۇرسىنۇلىنىڭ ەسىمىن بەرۋگە كوپ ات سالىستى. ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ قۇرىلۋىنا، وعان اكادەميك الكەي مارعۇلاننىڭ ەسىمىن بەرۋ ءۇشىن كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى.
رامازان سۇلەيمەنوۆتىڭ شىعىستانۋ - وريەنتاليستيكا باعىتىندا اتقارعان جۇمىستارى ءبىر توبە. بۇل باعىتتا «شوقان ۋاليحانوۆ – شىعىستانۋشى»، «قازاقستان، ورتا جانە ورتالىق ازيا XVI-XVIII ع.»، «XVIII ع. قازاقستان تاريحى (ابىلايدىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتى جونىندە») دەگەن ەڭبەكتەرىن جازدى، كەيبىر ەڭبەكتەردىڭ جازىلۋىنا جەتەكشىلىك جاسادى. قازاقستان تاريحىنا قاتىستى قىتاي دەرەكتەرىن جيناستىرىپ، قۇجاتتار جيناعىن دايارلاۋعا جەتەكشىلىك ەتتى. ونىڭ رەداكتسياسىمەن “تسين يمپەرياسى مەن قازاقستان”، “18 عاسىردىڭ 2-جارتىسى مەن 19 عاسىردىڭ العاشقى شيرەگىندەگى تسين يمپەرياسى مەن قازاق حاندىقتارى” اتتى قۇجاتتار جيناعى جارىق كوردى. 18 عاسىرداعى قازاقستان تاريحىن زەرتتەپ، ابىلاي حاننىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىنداعى ۇستانىمدارىنىڭ ەرەكشەلىگىن اشىپ كورسەتتى.
1992 جىلى، 13 اقپاندا قازاقستان عىلىم اكادەمياسىندا شىعىستانۋ عىلىمي ورتالىعىنىڭ اشىلۋىنا قول جەتكىزىپ، ونىڭ العاشقى ديرەكتورى بولدى. بۇل ايتۋلى وقيعا، تاۋەلسىز قازاقستاندى قالىپتاستىرۋداعى قيلى كەزەڭگە تۇسپا تۇس كەلدى. بۇل كەزەڭدەگى كادرلاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى سالدارىنا رامازان بيماشۇلى ماسكەۋ، سول كەزدەگى لەنينگراد، تاشكەنت، دۋشانبە، ۆلاديۆوستوكتا تاربيەلەگەن شاكىرتتەرىمەن تولىقتىردى. بۇل كەزدە قازاقستاندا شىعىستانۋ فاكۋلتەتى ەندى اشىلا باستاعان ەدى.
ول بىرنەشە تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورىن، 30 عىلىم كانديداتىن دايارلاپ شىعاردى. عىلىمي مەكتەپ، شىعىستانۋ ورتالىعىن قايتا قۇرۋعا سەپتىگىن تيگىزدى. 1992 جىلى، 23 مامىردا رامازان سۇلەيمەنوۆتىڭ قازاسىنان كەيىن ءوزى قۇرعان شىعىستانۋ ورتالىعى جەكە ينستيتۋت رەتىندە قىزمەتىن جالعاستىردى. 30 جىل بۇرىن، 1996 جىلى قازاقستان بيلىگى شىعىستانۋ ينستيتۋتىنا رامازان سۇلەيمەنوۆتىڭ ەسىمىن بەردى.
