ۇلتتىق كيىم
28.08.2017
ۇلتتىق كيىم
قىزدارعا اسەمدىك جاراسادى
قازاق ايەلدەرى ەجەلدەن كيىمنىڭ ءتاۋىرىن كيىپ، اشەكەيدىڭ اسىلىن تاققان. قازاق قىزدارىنىڭ اشەكەي بۇيىمدارى ساندىك ءۇشىن، بوي تۇزەپ، ءسان-سالتاناتپەن ءجۇرۋى ءۇشىن عانا قىزمەت ەتىپ قويماي، سونداي-اق ءىزىن قۋعان سىڭلىلەرى مەن قىزدارىنا مۇرا بولىپ اسىل قازىناداي ساقتالعان. بۇنىمەن قوسا اشەكەي بۇيىمداردى تاعۋدىڭ دا وزىندىك تاربيەلىك ءمانى مەن ماڭىزى بار. قىز بالا 4-5 جاسىنان باستاپ-اق سانمەن بوي تۇزەپ، قولىنا بالا بىلەزىكتەر، قۇلاعىنا سىرعا، كام..
19.10.2015
ۇلتتىق كيىم
ۇلتتىق كيىم كيەسىز بە؟
بۇل سۇراققا ادامداردىڭ كوبى: «ەلدىڭ ءبارى كيسە، مەن دە كيەر ەدىم» دەپ جاۋاپ بەرەتىنى ءسوزسىز. ارينە، ءسىز باسىڭىزعا ۇكىلى بورىك، ۇستىڭىزگە بۇرمەلى قوس ەتەك كويلەك كيىپ كوشەدە كەتىپ بارا جاتساڭىز، جۇرتتىڭ ءبارى «تاريح» ادامعا اڭتارىلا قارايتىنى انىق، ءتىپتى سىزبەن سۋرەتكە ءتۇسۋى دە مۇمكىن. بىراق ۇلتتىق كيىمنىڭ اتى – ۇلتتىق كيىم. الەمدىك مودا عارىشتىق جىلدامدىقپەن دامىپ، ادامزات اتاۋلى ءۋلتراسان نوبايلارىنىڭ جەتەگىندە كەتە باستاعان جاھاندانۋ د..
19.10.2015
ۇلتتىق كيىم
تۇركىمەنستان جۇقا كويلەك كيۋگە تىيىم سالدى
ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن بارىنەن جوعارى قوياتىن تۇرىكمەن حالقى وسىعان دەيىن شەتەلدىك ازاماتتارعا تۇرمىسقا شىعۋعا نيەتتى قىزدارىنا تولەنەتىن قالىڭ مالدىڭ باعاسىن كوتەرىپ ەدى. ەندى ەل باسشىلىعى ارۋلاردىڭ ادەمىلىگىن ساقتاپ قالۋ ماقساتىندا، ولارعا جۇقا كويلەك كيۋگە تىيىم سالدى. 2012 جىلدىڭ ساۋىرىنەن باستاپ بالالار كىتاپحا­نالارى، رەسپۋبليكالىق مۋزىكا مەكتەبى، كونسەرۆاتوريا جانە مۋزىكا ۋچيليششەسىنىڭ قىز-كەلىنشەكتەرى ۇلتتىق ويۋ-ورنەكپەن ادىپتەلگەن كويل..
19.10.2015
ۇلتتىق كيىم
قازاق جاستارى قالاي كيىنەدى؟
قازاق جاستارى كيىمدى قارا بازاردان دا، قىمبات ساۋدا ورتالىقتارىنان دا ساتىپ الادى. كيىمىن ءوزى تىگەتىندەر دە بار. گۇلنۇر ارىستان تەمىربەك جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ 5-كۋرسىندا وقيدى. ول وسىندا ىسمەرلىكتى ۇيرەنىپتى.  قوناققا باسقا بىرەۋمەن بىردەي كويلەك كيىپ بارماۋ ءتاسىلى گۇلنۇر ارىستاننىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، قازىر قازاقستان جاستارىنىڭ كيىم تالعامى جوعارى. ماسەلەن، دۇكەندەگى كيىمدەر گۇلنۇردىڭ كوڭىلىنەن شىعا بەرمەيدى، سو..
18.10.2015
ۇلتتىق كيىم
ۇلتتىق كيىمنىڭ نەگىزگى ساندەۋشىسى – ويۋ-ورنەك
قازاق ۇلتتىق ويۋ-ورنەگىنىڭ بىرنەشە ونداعان عاسىرلىق تاريحى بار. اتادان بالاعا، ۇرپاقتان ۇرپاققا مۇرا بولىپ، ۇنەمى قولدانىستا بولىپ، دامىپ كەلە جاتقان ونەر ءتۇرى. قازاق حالقىنىڭ تۇرمىسىندا اعاشتان جاسالعان زاتتار وتە كولەمدى. جازى-قىسى پايدالانۋعا كەلەتىن «اعاش ۋىقتى، كيىز تۋىرلىقتى» كيىز ءۇي كيىز بەن اعاشتىڭ وتە كۇردەلى ۇيلەسىنەن تۇرادى. تىگۋگە دە، جيناۋعا دا، الىپ جۇرۋگە دە وتە قولايلى وسى مۇلىكتە ويۋ-ورنەك قولدانىلمايتىن بولشەك جوقتىڭ قاسى..
18.10.2015
ۇلتتىق كيىم
ۇپايسىز قالعان ۇلتتىق كيىم
قازاق «اعاش كوركى جاپىراق، ادام كوركى شۇبەرەك» دەيدى. وسىندايدا ءار قازاقتىڭ كوركىنە كورىك قوسقان ۇلتتىق كيىمى ەسىڭە ورالادى. سەبەبى، الەمدىك ارەنادا قازاقتىڭ جاراسىمدى شاپانى مەن تىماعى، بۇرمەلى كويلەگى مەن بورىگى باسەكەگە قاي قىرىنان الىپ قاراسا دا توتەپ بەرە الادى.  دەگەنمەن كۇندەلىكتى ومىردە فاريزا اپامىز: «زامان جاڭا، ءتۇر جاڭا، كيىم جاڭا، كىنالاما ەرسى دەپ مۇنىمدى انا» دەپ جىرلاعانداي، «اقجەمدەنىپ جىرتىلعالى تۇرعان» شالبارلىلارعا، قۇرا..
18.10.2015
ۇلتتىق كيىم
ساقينا
ساقينا – ساۋساققا سالاتىن زەرگەرلىك بۇيىم. جۇزىككە قاراعاندا ساقينانىڭ باۋىرى جالپاقتاۋ بولىپ، كوبىنە بەتىنە تاس قوندىرىلمايدى. ەرتەدە حالقىمىز اس ادال بولۋ ءۇشىن ايەلدىڭ قولىندا مىندەتتى تۇردە ساقينا، نە جۇزىك بولۋى كەرەك دەپ ساناعان. تىلىمىزدەگى «ساقينانى سانگە سالمايدى، ول-تازالىق تارازى»، «ساقينا سانگە جاتپاس، ايقاي انگە جاتپاس» دەگەندەي ۇعىمدار ساقينانىڭ تەك ساندىك قانا ەمەس، گيگيەنالىق قىزمەت تە اتقارعانىن دالەلدەيدى. مۇنىڭ ءوزى حالىقت..
18.10.2015
ۇلتتىق كيىم
ويۋ-ورنەك ويعا جەتەلەيدى
وركەنيەتتى باتىس ەلدەرىنىڭ كەيبىر عالىم-زەرتتەۋشىلەرى شىعىس حالىقتارىنىڭ ونەرىندەگى ويۋ-ورنەك ءستيلىنىڭ قالىپتاسۋى حاقىندا كوپ ۋاقىتقا دەيىن شابلوندىق ەسكى ءۇردىستى ۇستانىپ كەلدى. فزاررە، ە.حەرتسفەلد، ا.پوپە سياقتى عالىمدار بۇل ءستيلدىڭ قالىپتاسۋىنا اراب جاۋگەرشىلىگىنىڭ باستى يدەولوگيالىق قارۋى – يسلام ءدىنىنىڭ قۇدايدىڭ جانە ادامنىڭ سۋرەتىن سالۋعا تىيىم سالۋى سەبەپكەر بولدى دەپ تۇسىندىرەدى. بۇل تۇجىرىمنىڭ قاتەلىگى تۋرالى اڭگىمە بولەك. كەيىنگى كەز..
14.10.2015
ۇلتتىق كيىم
«اق كويلەك، قىزىل كامزول…»
تەڭىن تاپقان قىز بالا جۇپتاسقان ءومىردىڭ تابالدىرىعىن ۇلبىرەگەن اق كويلەكپەن اتتايدى. كوپشىلىك ۇعىمىندا ادەمىلىك پەن جاراسىمدىلىقتىڭ، قۋانىشتى مەرەكەنىڭ، ار مەن جان تازالىعىنىڭ، جارقىن بولاشاقتىڭ ايعاعى سانالعان ۇلبىرەگەن اق كويلەكتىڭ قىزىقتى تاريحى تىم تەرەڭدە جاتىر. اق كويلەكتىڭ تاريحى ايەل تاعدىرىمەن تامىرلاس. ايەل زاتىنىڭ وزگەدەن ەرەكشە كوزگە تۇسە كيىنىپ، ەشكىم قايتالاي الماس قىمبات تا ءساندى كيىم كيۋگە قۇمارتاتىنى بەلگىلى.ۇيلەنۋ تويىندا بايل..
14.10.2015
ۇلتتىق كيىم
سىمبات مۇتالاپحانقىزى، ەتنوگراف: مىڭ جارىم جىلدىق تاريحى بار بالبالدا قازاق ايەلى كيمەشەكپەن تۇر
– شۇكىر سوڭعى جىلدارى ۇلتتىق كيىمگە دەگەن قىزىعۋشىلىق زور. دەگەنمەن ۇلتتىق كيىم دەپ جۇرگەندەرىمىزدىڭ كوبى اسىرە مودەرنيزاتسيالانعان دۇنيەلەر. بۇعان قالاي قارايسىز؟ – بۇگىنگى كۇنى جاس سانگەرلەر، شاعىن كاسىپكەرلەر ۇسىنىپ، قازاق ۇلتتىق كيىمى دەپ اتاپ جۇرگەن دۇنيەلەر شىنى كەرەك كوڭىلىمە قونبايدى. جەرگىلىكتى ديزاينەرلەر باتىستانىپ كەتكەن، ال وسى سالانى دوڭگەلەتىپ جۇرگەن كاسىپكەرلەردىڭ كوپشىلىگى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنان، موڭعوليادان كەلگەن اعايىندار..
14.10.2015
ۇلتتىق كيىم
باھارگۇل تولەگەنقىزى: شولپى مىنەز تۇزەيدى
سوڭعى كەزدە قازاق حالقى ۇلتتىق مۇراجايلاردا عانا تۇرۋ كەرەك دەگەن توعىشار تۇسىنىك تە بەلەن الا باستادى. كونە بۇيىمداردى جيناپ قانا قويماي، ءارتۇرلى كادەسىي بۇيىمدار وندىرۋمەن اتى شىققان «ادەمى-اي plus» كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى، قر مادەنيت قايراتكەرى، ەتنوگراف، كوللەكتسيونەر باھارگۇل تولەگەنقىزىن اڭگىمەگە تارتقان ەدىك. –       بۇل كۇندە ءسىزدى جالپاق جۇرت تىنىپ-ءبىلدى دەسەك، ارتىق ايتقاندىق بولماس. ءوزىڭىز جەتەكش..
09.10.2015
ۇلتتىق كيىم
ويۋ-ورنەك – ورەلى ونەر
قازاق حالقىنىڭ قولونەرىنىڭ سالا-سالاسىندا كەڭ قولدانىلىپ كەلگەن، ونەردىڭ وتە كونە، ءارى كۇردەلى ءتۇرى – ويۋ-ورنەك ونەرى. قازاقتىڭ قولتۋما ساندىك ونەرىنىڭ بارلىق تۇرلەرىندە دە ويۋلار مەن ورنەكتەر العاشق ى ەلەمەنت رەتىندە قولدانىلادى. ويۋ مەن ورنەك قولونەر بۇيىمدارىنىڭ تۇتىنۋشىلىق جانە ەستەتيكالىق ءمانىن اشا تۇسەدى. سوندىقتان دا قولونەر زاتتارىنىڭ ارقايسىسىنداعى ويۋلاۋ مەن ورنەكتەۋگە، اشەكەيلەۋگە ءجىتى زەر سالا ءبىلۋ كەرەك. ويۋ-ورنەك ونەرى ەجەلگى ز..
24.06.2015
ۇلتتىق كيىم
ءسان بەرىپ ساۋكەلەسى حاس سۇلۋعا…
قازاقتىڭ ۇلتتىق كيىمدەرى – حالقىمىزدىڭ اقىل-ويى مەن بيىك ەستەتيكالىق تالعامىنىڭ جەمىسى. تىگىلگەن ماتاسى، ويۋ-ورنەگى مەن ونداعى اشەكەي تاستارىنىڭ ءوزى كوپ نارسەدەن حابار بەرىپ، كيىم يەسىنىڭ كىم ەكەنىن ەلگە تانىتىپ تۇرادى. ۇلكەن تالعامپازدىقپەن، ءارى اسا تاپقىرلىقپەن تىگىلگەن ۇلتتىق كيىمدەرىمىزدىڭ ءبىرى – ساۋكەلە. ساۋكەلە – ۇزاتىلار قىزدىڭ باس كيىمى. قالىڭدىق بولعاندا ءبىر-اق رەت كيەتىن ونى قىز ۇزاتىلعاندا كۇيەۋ ەلىنە كيىپ بارۋ ءۇشىن ارنايى الدىن-ا..
تاعى جۇكتەۋ