قازاق حاندىعى
12.08.2016
قازاق حاندىعى
وتان سوعىسىنداعى ءىرى جەڭىستەر
جوڭعارلار قازاق جەرىنىڭ شىعىسى مەن جەتىسۋدى جانە سىرداريانىڭ ورتا اعىسى ءوڭىرىن باسىپ العاننان سوڭ  ۇلىتاۋعا قاراي بەت بۇرعان. ورداباسى قۇرىلتايى جىگەرلەندىرگەن بىرىككەن قازاق اسكەرلەرى ابىلقايىر حاننىڭ قولباسشىلىعىمەن تۇركىستان–تاشكەنت القابىنداعى ونداعان قازاق قالاسىن قايتادان جاۋدان تازارتىپ، ەلدىڭ ورتالىق ايماعىنا بەتتەگەن جوڭعار قولىنا شەشۋشى سوققى بەرۋگە ازىرلەندى. باس قولباسشى ابىلقايىر حاننىڭ باسشىلىعىمەن قازاق باتىرلارى 1726 جىلدىڭ ..
12.08.2016
قازاق حاندىعى
وتان قورعاۋعا بۇكىل حالىقتى جۇمىلدىرۋ
ابىلقايىر ءباھادۇر قالماقتارمەن ەكى ارادا 1726 جىلعى كەلىسىمگە قول جەتكىزىسىمەن، جايىق ايماعىنداعى اسكەري-ساياسي قىزمەتىن وڭتۇستىكتى جايلاپ العان باسقىنشى جوڭعارلارعا قارسى كۇرەسۋ ماسەلەسىنە اۋداردى. تسەۆان رابداننىڭ قولباسشى ۇلدارى باستاعان جوڭعار اسكەرىنىڭ 1723 جىلعى قانقۇيلى شاپقىنشىلىعى ەكپىنىنە ابىلقايىر حان توتەپ بەرە الماعانىن ەسكە ءتۇسىردى. كەسكىلەسكەن شايقاس بارىسىندا كۇللى وڭتۇستىك جازيرانى قازاق ەلىنىڭ استاناسى تۇركىستانمەن، سول وڭىردە..
12.08.2016
قازاق حاندىعى
ازاتتىق ءۇشىن ارپالىسۋدىڭ العاشقى كەزەڭى
باسقىنشىلاردىڭ قاراقۇرىم  اسكەرى وڭتۇستىك اۋداندارعا توبەدەن جاي تۇسكەندەي باسا-كوكتەي كىرىپ، ەل-جۇرتتى كول-كوسىر قايعى قاسىرەتكە دۋشار ەتكەن «اقتابان شۇبىرىندى» تراگەدياسىنىڭ العاشقى ايلارىندا قازاق امىرشىلەرى قاتتى ەسەڭگىرەپ قالعان. دۇشپان قازاقتاردىڭ باستى ساياسي ورتالىعى تۇركىستان شاھارىن باسىپ الدى. جەڭىلىسكە ۇشىراعان ەل بيلەۋشىلەرى قاندى شايقاس بارىسىندا  قالانى تاستاپ كەتۋگە ءماجبۇر بولدى. استانادا تۇراتىن باسقارۋشى ەليتانىڭ كوشى..
29.07.2016
قازاق حاندىعى
اقتابان شۇبىرىندى، القاكول سۇلاما
جوڭعار حاندىعىنىڭ  ءامىرشىسى تسەۆان رابدان تسين-قىتاي ارمياسىنا قارسى تۇرۋ شارالارىن جاساۋمەن قاتار قازاق ەلىنە جاڭا شاپقىنشىلىق جاساۋ جوسپارىن دا ويلاستىرىپ وتىرعان شاقتاعى، ياعني قايعى-قاسىرەتى ۇشان-تەڭىز ايگىلى اپات قارساڭىنداعى قازاق ەلىنىڭ باسقارىلۋ قۇرىلىمىن شولا كەتەيىك. كەيىنگى جىلدارعى بەدەلدى زەرتتەۋشىلەردىڭ عىلىمي اينالىمعا قوسقان سونى مالىمەتتەرىنە قاراعاندا، ۇلى ءجۇزدى 1720 جىلدان باستاپ ابدوللا حاننىڭ ۇلى جولبارىس حان باسقارىپ ..
17.07.2016
قازاق حاندىعى
اق وردا مەملەكەتى جانە قازاق حاندىعى كەزەڭىندەگى سىر ولكەسى
   اق وردانىڭ پايدا بولۋى قازاق مەملەكەتتىلىگىنىڭ قالىپتاسۋىنا العىشارتتار تۋدىردى. زاردىحان قيناياتۇلى: «اق وردا مەملەكەتى قازاقتىڭ العاشقى مەملەكەتى عانا ەمەس، قازاق حالقى، ونىڭ ۇلتتىق وي ساناسى قالىپتاسۋىنىڭ ۇيىتقىسى (كونتسەنترات) بولىپ تابىلادى»  دەپ ونىڭ قازاق تاريحىنداعى ورنىن ايقىندايدى. عالىمنىڭ ولاي ايتۋىنىڭ سەبەبى قىپشاق تايپالارى ۇستەمدىك قۇرعان دەشتى قىپشاق دالاسىنا موڭعولداردىڭ كەلۋى وراسان وزگەرىستەر تۋىنداتتى. سىردىڭ..
12.07.2016
قازاق حاندىعى
ابىلاي حاننىڭ قازاق حاندىعىن نىعايتۋ جولىنداعى قىزمەتى
  ابىلاي حان تۋرالى كوپتەگەن داستاندار، اڭىز-اڭگىمەلەر، ولەڭ–جىرلار، تاريحي دەرەكتەر مەن زەرتتەۋلەر بار. ابىلاي حاندى ەسكە العاندا ءبىز ونى باتىر، ورتا ءجۇزدىڭ سۇلتانى، سوسىن ورتا ءجۇز جانە دە بۇكىل قازاق حالقىن بىرىكتىرىپ، قازاق حاندىعىن ءبىرتۇتاس مەملەكەت رەتىندە ساقتاپ قالىپ، ونىڭ ۇلى حانى بولىپ، وزىنە قازاقتىڭ بارلىق حاندارى  مەن بيلەرىن–سۇلتاندارىن باعىندىرا العانىن جانە دە ساياسي قايراتكەر، اقىلدى قولباسشى، دارىندى مالىمگەر، كۇيشى..
14.04.2016
قازاق حاندىعى
الاپات اپات قارساڭىنداعى جاعدايلار
قاراقۇم قۇرىلتايىنان كەيىنگى جىلدارى ابىلقايىر حاننىڭ اسكەري جاساقتارى تەرىستىك-باتىس شەكارانى قورعاۋعا باتىل كىرىستى. ەدىل قالماقتارىمەن، جايىق كازاچەستۆوسىمەن، ءتىپتى باشقۇرتتارمەن دە ءجيى-ءجيى شايقاسىپ قالىپ ءجۇردى. ابىلقايىر حاننىڭ ءوزى دە ءالسىن-ءالسىن ەل تىنىشتىعىن بۇزۋشىلارعا قارسى شابۋىلدار جاساپ قوياتىن. قازان قالاسىنا دەيىن باردى. جايىق قالاشىعىن ايدان استام ۋاقىت بويى قورشاۋعا الىپ تۇردى. وڭتۇستىك ورال، ەدىلدىڭ ورتا اعىسى جانە ءسىبىر ا..
تاعى جۇكتەۋ