دالا دانالىعى
21.02.2021
دالا دانالىعى
جامبىل جاباەۆ پوەزياسىنداعى فيلوسوفيالىق ويلار
جامبىل جاباەۆ – قازاقتىڭ جىراۋلار ءداستۇرىن جانە سۋىرىپسالۋ ونەرىن ۇلكەن ءبىر دەڭگەيگە كوتەرگەن اقىن. حح عاسىردىڭ گومەرى اتانعان دا جامبىل ەدى. بۇل اتاقتى الۋ نەمەسە ءدال وسى دەڭگەيدى جامبىل اقىنعا كەزدەيسوق بەرە سالعان جوق. سەبەبى اقىننىڭ ايتىسى، جىراۋعا ءتان قابىلەتى مەن سول قۇندىلىقتى ساقتاۋى سەكىلدى ەرەكشەلىكتەرى بۇل اتاقتى الۋعا اسەر ەتتى. قازاقتىڭ تولعاۋى مەن ايتىسىن كلاسسيكالىق جانردان ادا قىلماي، سول قالپىندا كەيىنگى ۇرپاققا جەتكىزگەن دە ..
20.01.2021
دالا دانالىعى
قوستاناي ابايدى نەگە ەلەمەيدى، ارحيمەد مىرزا؟
جالپى، قوستاناي وڭىرىندە ۇلتىمىزدىڭ ۇلى تۇلعالارىن ماڭگى ەستە قالدىرۋ ماقساتىندا تىندىرىلىپ جاتقان شارالار كوڭىلگە قونارلىق. وبلىس ورتالىعىندا كلاسسيك جازۋشىمىز بەيىمبەت ءمايليننىڭ اتىندا ۇلكەن ءبىر كوشە بار. قالامىزداعى تەمىر جول بەكەتىنىڭ الدىنداعى ەسكەرتكىشى دە مەن مۇندالاپ تۇر. وتكەندە  قوستانايدا «ماڭگى وزگەرە قويماستاي» كورىنگەن «قىزىل كوممۋنيست» - تاران اۋدانىنا وسى بي-اعاڭنىڭ ەسىمى بەرىلىپ، ءبىر جاساپ قالىپ ەدىك.  ال، كەزىندە قازاقتىڭ قار..
08.12.2020
تاريح
ورىستىڭ قازاقتان قورىقپاعان كەزى بولعان ەمەس
قازاق ەلى تۋرالى باسقالاردىڭ وي-پىكىرى قانداي؟ ي.ۆ.ستالين: قازاق وزدەرىنىڭ كىم ەكەنىن بىلسە، ماساتتانعاندىقتان ءولىپ كەتۋى مۇمكىن. وعان قازاقتاردىڭ ميلليونداپ قىرىلىپ جاتقانىن ايتقان كەزدە شىنعىسحاننىڭ ۇرپاقتارىنان تەك قانا وسىلاي قۇتىلۋ كەرەك دەگەن ەكەن. رەسەي سايااتكەرى، تاريحشى-جۋرناليست ماكسيم شەۆچەنكو: شىڭقۇز حاننىڭ مۇراسىن ەڭ جاقسى بىلەتىن قازاقتار. ەگەر قازاقتار شىنعىسحاننىڭ جولىن ۇستانسا، ەۆرازيا كەڭىستىگىندە ليدەر بولىپ، ەۆرازيا حالىقتار..
09.04.2020
دالا دانالىعى
ءسوز ماعىناسىن ءتۇسىنىپ ءجۇرمىز بە؟
كوبىنە قازىنالى قارتتارىمىزدان، اسىل اجەلەرىمىزدەن، ارداقتى انالارىمىزدان "اينالايىن" دەگەن جىلى ءسوزدى ەستىپ جان-جۇرەگىمىز ەلجىرەپ، تۇلا بويىمىز تەبىرەنىپ جاتادى. "اينالايىن، قۇلىنشاعىم، ابايلا!", "قىلىقتارىنان اينالايىن", "اللام بەرە سالعان، اينالايىنىم" جانە سول سياقتى نازىك، جىلى سوزدەرمەن نەمەرەلەرىن ەركەلەتىپ، ماپەلەپ جاتاتىن اتالارىمىز بەن اجەلەرىمىز دە از ەمەس. ادامدى الاستاعاندا دا، ىدىس سىنعاندا دا باسىنان اينالدىرادى. ءسىز جوعارىداعى ا..
12.02.2020
دالا دانالىعى
اباي قالشابەك. قىز قۇرتقانىڭ اتى نەگە تاريحتا قالدى؟
قۇرتقانى بىلمەيتىن قازاق كەمدە-كەم. ارۋدىڭ اتى تاريحتا نە ءۇشىن قالدى؟ وسى سۇراققا جىرعا سۇيەنىپ جاۋاپ بەرىپ كورەيىك. توقتاربايعا قۇداي قوبلاندىداي ۇل بەرىپ، ول ات جالىن تارتىپ ءمىنىپ، توقتاربايدىڭ توقسان قۇلىنىڭ باستىعى ەستەمىسكە بارادى. ەستەمىس قوبلاندىنى ءتۇرلى ىسكە باۋليدى. ءبىر كۇنى باتىردىڭ قۇلاعىنا ء"بىر داۋىس كەپ شۋلايدى. شۋدىڭ سەبەبىن ەستەمىستەن ەستىپ، قايتسەم دە التىن تەڭگەنى اتىپ ءتۇسىرىپ، قۇرتقانى اپ قايتامىن دەپ، ۇستىنە ساۋىت كيىپ، ج..
14.06.2018
دالا دانالىعى
شىڭعىس حاننىڭ بۇگىنگە جەتكەن وسيەتى
قۇردىمعا كەتكەن كەڭەس ەلىنىڭ وكىمەتى 20 ميلليوننان استام ادامنىڭ ءومىرىن قيعان ەڭ اۋىر سوعىستىڭ وتىن جاققان ادولف گيتلەردى ەمەس، شىڭعىس حاندى الەمنىڭ ەڭ زۇلىم قولباسشىسى دەپ تانىتۋعا قولىنان كەلگەنىن ىستەپ باققانى بەلگىلى. مۇنىڭ سەبەبى بىرنەشە عاسىر بويى رەسەيدى بودان ەتكەن شىڭعىس حاننان وزىنشە ءوش الۋ بولعان شىعار. ادامزات تاريحىنداعى ەڭ تانىمال تۇلعالاردىڭ ءبىرى - شىڭعىس حان شىنىمەن جاۋىز بولدى ما، ياكي ءوز كەزىنىڭ جاعدايىنا بايلانىستى ارەكەت ى..
14.06.2018
دالا دانالىعى
قۇرمانعازى. التى كۇي
قۇرمانعازى ساعىربايۇلى (1806-1879) – كۇيشى. قازىرگى ورال وبلىسى جاڭاقالا اۋدانىنىڭ جيدەلى جەرىندە تۋعان. جاسىنان əن-كۇيگە əۋەستىگىمەن كوزگە تۇسەدى العاشقى ۇستازى ەل اراسىنا «حان بازار كۇيشىسى» اتانعان بولدى. ۇزاقتان بايجۇما، سوقىر ەسجان، شەركەش كۇيلەرىن ۇيرەنىپ، ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگىن شىڭدادى. ەڭبەكشى بۇقارانىڭ باي فەودالدار مەن اۋىل ۇلىقتارىنا قارسى كۇرەسى قۇرمانعازى شىعارماشىلىعىنىڭ نەگىزگى وزەگىنە اينالدى. قۇرمانعازى قازاق اۋىلىنداعى تاپتىق ق..
تاعى جۇكتەۋ