Azattyqty köksep qamalǧan küişı. Seitektıŋ 165 jyly

247
Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/in6LrfHcjvkdyg1qx9Xf6HUS2ep7nVjRZ3G2T2vn.jpg

Bügın – qazaqtyŋ halyq kompozitory, küişı Seitek Orazalyūlynyŋ tuǧanyna 165 jyl, dep habarlaidy “Adyrna”.

Seitek Orazalyūly 1861 jyly Batys Qazaqstan öŋırınde düniege kelgen. Ol – qazaqtyŋ dombyra önerın damytuǧa üles qosqan, özındık küişılık mektebı qalyptasqan tūlǧalardyŋ bırı.

Seitek dombyra tartudy aǧasy Sūltanǧaliden üirenıp, küi önerınıŋ qyr-syryn Däuletkereidıŋ şäkırtterınen meŋgergen. Onyŋ «Arpalys», «Orǧytpa», «Şäripa», «Bes qyz», «Jantaza», «Qaraşaş», «Qanatym», «Kökala at», şyǧarmalarynyŋ şyŋv sanalatany “Zaman-ai” küiı bar.

Küişı erkındık ideialaryn qoldaǧany üşın bırneşe ret quǧyn-sürgınge ūşyrady. Orda, İrkutsk, Qarabaily, Astrahan jäne Mäskeu türmelerınde qamaldy. Keiın revoliusiiaşyl orys jūmysşylarymen bailanysy bar degen aiyp taǧylyp, saiasi senımsız adam retınde Sıbırge jer audaryldy.

Aidauda jürgen kezınde onyŋ «Aidau», «Tüŋıldım», «Arman» küilerı düniege keldı.

1905 jyly elge oralǧannan keiın «Joqtau», «Ǧaziz», «Meŋ-zeŋ», «Sary dala» küilerın şyǧardy. Al 1905 jylǧy revoliusiia oqiǧalaryna arnalǧan «Jıger», 1916 jylǧy ūlt-azattyq qozǧalysqa arnalǧan «16 jyl» küilerı Seitektıŋ zaman tynysyn şyǧarmaşylyǧy arqyly jetkızgenın körsetedı.
Sondai-aq «17 jyl», «Erkındık», «Partsezd» atty küilerı bar.

Seitek Orazalyūlynyŋ şyǧarmalary qazaq küi önerınıŋ tarihynda maŋyzdy oryn alady. Muzyka zertteuşısı Aleksandr Zataevich onyŋ küilerın «Qazaq halqynyŋ 1000 änı» jinaǧyna engızgen.

Seitektıŋ ömırı men şyǧarmaşylyǧy jazuşy Täken Älımqūlovtyŋ «Seitek saryny» povesıne arqau boldy. Al onyŋ köptegen küilerı bügınde Qūrmanǧazy atyndaǧy memlekettık akademiialyq halyq aspaptary orkestrınıŋ repertuarynda oryndalady. 

Pıkırler