زاماناۋي تەحنولوگيا دامىپ، ءومىر قارقىنى وزگەرگەنىمەن، قازاق حالقىنىڭ سالت-داستۇرلەرى ءوز ءمانىن جوعالتقان جوق. كەرىسىنشە، ۋاقىت وتكەن سايىن ونىڭ قادىرى ارتىپ، ادامدار ءوز ءتۇپ-تامىرىنا قايتا ۇڭىلە باستادى. سەبەبى سالت-ءداستۇر – جاي عانا راسىمدەر جيىنتىعى ەمەس، ول – ۇلتتىڭ مىنەزى، تاربيەسى، دۇنيەتانىمى.
قازاقتىڭ ءاربىر ءداستۇرىنىڭ استارىندا تەرەڭ تاربيە جاتىر. مىسالى، بالا دۇنيەگە كەلگەن ساتتەن باستاپ جاسالاتىن شىلدەحانا، بەسىككە سالۋ، تۇساۋكەسەر سەكىلدى داستۇرلەردىڭ ءبارى – ۇرپاقتىڭ اماندىعىن تىلەپ، ونىڭ ومىرىنە اق جول تىلەۋدىڭ بەلگىسى. بۇل جەردە تەك ءراسىم عانا ەمەس، ۇلكەندەردىڭ باتاسى، اق تىلەگى ماڭىزدى ءرول اتقارادى. قازاق ەشقاشان «جاي عانا ىستەي سالۋ» ءۇشىن ءداستۇر ۇستانباعان، ءار ارەكەتىندە ماعىنا بولعان.
سونىمەن قاتار، قازاقتىڭ قوناقجايلىلىعى – سالت-ءداستۇردىڭ ەڭ جارقىن كورىنىستەرىنىڭ ءبىرى. ۇيگە كەلگەن قوناقتى تانىماسا دا، بارىن الدىنا قويىپ كۇتۋ – بۇل تاربيەدەن، كەڭپەيىلدىلىكتەن تۋعان قاسيەت. وسىنداي داستۇرلەر ارقىلى ادامدار ءبىر-بىرىنە جاقىنداي تۇسەدى، سىيلاستىق ارتادى. بۇل – قوعامداعى جىلۋلىق پەن ادامگەرشىلىكتى ساقتاپ تۇرعان ماڭىزدى فاكتور.
بۇگىندە كەيبىر جاستار سالت-ءداستۇردى ەسكىلىكتىڭ قالدىعى دەپ قابىلداۋى مۇمكىن. الايدا بۇل – ءۇستىرت پىكىر. شىن مانىندە، ءداستۇر – وتكەن مەن بۇگىندى بايلانىستىراتىن التىن كوپىر. ەگەر ءبىز وسى كوپىردى ساقتاي الماساق، بولاشاققا كىم ەكەنىمىزدى جەتكىزە المايمىز. ۇلت رەتىندە جوعالىپ كەتپەۋدىڭ ءبىر جولى – ءوز ءداستۇرىمىزدى ۇمىتپاۋ.
سالت-ءداستۇردى ساقتاۋ ءۇشىن ونى تەك مەرەكەلەردە عانا ەسكە الىپ قويۋ جەتكىلىكسىز. ونى كۇندەلىكتى ومىردە قولدانۋ كەرەك: ۇلكەنگە قۇرمەت كورسەتۋ، كىشىگە قامقور بولۋ، اتا-انانىڭ ءسوزىن تىڭداۋ – مۇنىڭ ءبارى دە ءداستۇردىڭ جالعاسى. وسىنداي قاراپايىم ارەكەتتەر ارقىلى ۇلتتىق قۇندىلىقتار ومىرشەڭ بولا تۇسەدى.
قورىتىندىلاي كەلە، قازاق سالت-داستۇرلەرى – وتكەننىڭ سارقىنشاعى ەمەس، بۇگىننىڭ قاجەتتىلىگى. ول – ۇلتتى ۇلت ەتىپ ۇستاپ تۇرعان نەگىزدەردىڭ ءبىرى. سوندىقتان ونى ساقتاۋ – تەك ۇلكەندەردىڭ ەمەس، ءاربىر قازاقتىڭ مىندەتى.
