تاياۋ شىعىستاعى جاعداي، ونىڭ قازاقستانعا اسەرى، بۇۇ-نىڭ قازىرگى بەدەلى، يرانداعى قانداستار ماسەلەسى، تۇران وداعىن قۇرۋدىڭ وزەكتىلىگى، يادرولىق قارۋدى ساقتاۋ، كادر ساياساتى، ۇلتتىق يدەولوگيا توڭىرەگىندە بەلگىلى ساياساتتانۋشى، قوعام بەلسەندىسى دوس كوشىم وي ءبولىسىپ، سۇحبات بەردى.
سوققىدان الىمجەتتىك كۇشتى بولىپ تۇر
– يران - يزرايل، اقش اراسىنداعى احۋالدىڭ قازاقستانعا اسەرى بار ما؟
– ءبىزدىڭ پايىمداۋىمىزشا تاياۋ شىعىستاعى سوعىستىڭ اسەرىنەن شيكى زات باعاسى كوتەرىلىپ جاتىر. بىزگە ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى بولۋى مۇمكىن. قازاقستاننىڭ مۇنايى ورمۋز بۇعازى ارقىلى وتپەيدى. سوندىقتان مۇناي تاسىمالىنا ەشقانداي كەدەرگى كەلتىرمەيدى. بۇل جاعىن قارجى ساراپشىلارى توپشىلاي جاتىر. بۇل ارادا «بىرەۋ ولمەي، بىرەۋگە كۇن جوق» دەگەننىڭ كەرى بولىپ تۇر.
قازىر سوعىستاردا ءبىر ەل، ەكىنشى ەلدى تولىق جاۋلاپ الىپ، وزىنە قوسىپ المايدى. ول انىق! تەك قانا سول ەلدەگى بيلىكتىڭ جۇيەسىن وزگەرىپ، وزىنە قاجەتتى ادامىن قويىپ، ىڭعايلى جاعداي جاساپ الۋى ىقتيمال. سول سەبەپتى دە يران مەملەكەتى قالادى. ەڭ ۇلكەن قاۋىپ پارسى مەملەكەتى 3-4 بولىككە ىدىراۋى بەك مۇمكىن. ياعني، كۇردتەردىڭ، ازەربايجاندىقتاردىڭ تاعى ءبىر مەملەكەتىنىڭ پايدا بولۋى عاجاپ ەمەس. اقش-تىڭ اگرەسسياسى وسى جاعداياتتارعا سوقتىرادى-اۋ...
ەگەر سوعىس وسىلاي جالعاسا بەرسە، بومبىلاۋ توقتاماسا، بوسقىندار ورەدى. بىراق قازاقستان تاراپىنا قاراي اعىلىپ كەلمەيدى. بوسقىندار ەۋروپا تاراپىنا قاراي ۇدەرە ىعىسادى. ەۋروپا ەلدەرىنىڭ زاڭدارى مەن باعدارلامالارىندا بوسقىنداردى قابىلداۋ، جاعداي جاساۋ نورمالارى بار. ول جاقتاعى الەۋمەتتىك-جاعداي بىزدەن گورى كوش ىلگەرى عوي. سوندىقتان بىزدەرگە كەلە قالۋى وتە قيىن. وعان ءبىز دە مۇددەلى ەمەسپىز.
بىزدەگى باستى ماسەلە – بيدايدا. نەگىزىنەن قازاقستان يرانعا ەداۋىر بيداي ەكسپورتتاپ كەلدى. ەندى تاسىمال توقتاۋى مۇمكىن. سونىڭ سالدارىنان تاعى دا جاڭا ەلدەر ىزدەپ بيداي، ۇن ونىمدەرىن ساتۋعا تۋرا كەلەدى. يرانمەن ساۋدا-ساتتىق ماسەلەلەرى كۇردەلەنەدى، قيىندايدى.
بۇل الەمدە الپاۋىت دەرجاۆا، ءالسىز ەلدەردى وپ-وڭاي باسىپ الۋ دەڭگەيىنە جەتتى. وسىنداي زاڭسىز ارەكەت ورنادى. بۇل ءپۋتيننىڭ ۋكرايناعا شابۋىلى، ترامپتىڭ ۆەنەسۋەلا پرەزيدەنتىن كۇشپەن الىپ كەتۋى، يران جوعارى باسشىسى اياتوللا ءالي حامەنەيدى جازىم ەتىپ، سوققى جاساۋى جانە ت.ب. سياقتى جاعدايلار قالىپتى بولىپ بارادى. حالىقارالىق نورما، بۇۇ دەگەنىمىز اياققا تاپتالىپ قالدى. قازىر الىمجەتتىك جاساۋ باسىم. ال بۇل قازاقستانعا وتە قاۋىپتى. ءبىز ءوزىمىزدى قورعايتىنداي جاعدايدا ەمەسپىز. بيلىك پەن حالىقتىڭ اراسىندا سەنىم ورنامادى. اسكەري كۇشىمىز مىعىم بولمادى. قاڭتار وقيعاسى كورسەتكەن ماسەلە، ءبىزدىڭ ىشكى ساياساتتا پروبلەمالار جەتىپ ارتىلادى. مۇنى جاسىرۋدىڭ قاجەتى جوق. قايتا شەشۋگە تىرىسساق ەكەن. بىزگە ەڭ باستىسى – اسكەردى، قارۋلى كۇشتەرىمىزدى نىعايتۋ ءىسى عانا قالدى. سونداي-اق بىرگە بولاتىن، جان الىسىپ، جان بەرىسەتىن جاڭا وداقتاستار ىزدەۋ قاجەت-اق.
ەڭ ۇلكەن قاۋىپ اقش-تىڭ يرانعا سوققىسى ەمەس، كۇشتى ەلدەردىڭ ويىنا كەلگەنىن ىستەيتىن، الىمجەتتىگىندە بولىپ تۇر.
ءار قاسىرەتتەن كەيىن جاڭا ۇيىم قۇرىلادى
– بۇۇ نەگە قاۋقارسىز كۇيگە ءتۇستى؟
– بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى يران - يزرايل، اقش اراسىنداعى شيەلەنىسكە ءوزىنىڭ ۇستانىمىن ايتىپ، بىرلىككە عانا شاقىردى. تەك ديپلوماتيالىق جولمەن شەشۋگە ۇندەپ قانا قويدى. ال تاراپتاردىڭ ارەكەتىن اگرەسسيالىق تۇرعىدا باعالامادى.
بۇۇ-نىڭ قازىرگى احۋالىن 2022 جىلى ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلينسكي وتە جاقسى تالداپ، جۇيەلەپ مىنبەردەن ءسوز سويلەدى. قازىرگى كەزدە ولاردىڭ قولىندا ەشقانداي ساياسي، اسكەري كۇش جوق ەكەنىن، حالىقارالىق نورمانىڭ ورىندالمايتىنىن، كەلىسىمدەردىڭ جاسالمايتىنىن، حالىقارالىق دەڭگەيدەن باقىلاۋ بولمايتىنىن جەتكىزدى. سونىڭ ىشىندە، قاۋىپسىزدىك كەڭەسىن رەفورمالاۋ كەرەك دەپ ءدوپ باسىپ ايتتى.
ەگەر امەريكا قۇراما شتاتتارى ءدال وسى جىمىسقى پيعىلىندا قالسا، بۇۇ ورىنىن باساتىن جاڭا ۇيىم قۇرىلىپ نەمەسە قانداي دا ءبىر وزگەرىس جۇرگىزىلمەيدى. سەبەبى، اقش بۇل عالامدا ويىنا كەلگەنىن ىستەپ تۇر. سونىمەن قاتار، 60-تان استام حالىقارالىق ۇيىمنان شىعىپ ۇلگەردى. سوندىقتان اقش-تىڭ ءوزى بۇۇ-نىڭ قاعيدالارىنا پىسقىرمايتىن بولىپ الدى. ايتسە دە، كەلەشەكتە اۋقىمدى رەفورما جاسالارى ءسوزسىز. ولاي بولاتىنى، 1914-18 جىلدارداعى ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن، ۇلتتار ليگاسى قۇرىلدى. ويتكەنى الەم سوعىستىڭ زاردابىن كوپ تارتتى. قانشا ميلليونداعان ادامنىڭ جەر جاستانعانىنا كۋا بولدى. تراگەديالىق اۋىرتپالىعىن كوردى، ءتۇيسىندى. 1939-45 جىلدارى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ءورتى قاۋلادى. ءسويتىپ، 1945 جىلى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قۇرىلدى. وسىنداي الاپات قايعى-قاسىرەتتەن كەيىن، دۇنيەجۇزىن شارپىعان سوعىستاردان سوڭ بارىپ، بۇل الەمنىڭ ەس جياتىن ادەتى بار. ەگەر كەلەسى ءبىر مىقتى حالىقارالىق ۇيىم قۇرىلسا، سوعىسقا جول بەرمەيتىن شىعار. بولاشاقتاعى جاڭا ۇيىمنىڭ قولىندا اسا ىقپالدى ساياسي تەتىك، وتە قاۋقارلى اسكەري قارۋلى كۇش بولسا ەكەن. ويتكەنى، كەز كەلگەن ۋاقىتتا اگرەسسوردى توقتاتا الۋى كەرەك. اقش وسى باعىتىنان تايماسا، ترامپ ءوز ايبىنىنان قايتپاسا، بۇنداي ۇيىم دا بۇگىن-ەرتەڭ قۇرىلمايتىنى انىق.
قانداستارعا كەش بولىپ كەتىپ جۇرمەسىن
– يرانداعى جاعداي كۇردەلەندى. ول جاقتان قانداستاردى اكەلىپ، سوعىس ورتىنەن قۇتارا الامىز با؟
– بۇگىندە يرانداعى قانداستاردىڭ قازاق نەمەسە قازاق ەمەس ماسەلەسىن جەلەۋ ەتىپ الدىق. سونىمەن باس قاتىرىپ كەتتىك. وسىلايشا سىرتتا جۇرگەن اعايىنداردى اكەلۋدەن قاشاتىن بولىپ شىقتىق. بۇلاردىڭ قازاق ەكەنىن انىقتاۋ كەرەك دەگەن بوس داقپىرت بارىنە كەدەرگى بولىپ تۇر. سونىمەن اۋعانستانداعى سوعىستان كەيىن كوشىپ پالەستيناعا بارعان قازاقتاردى قايتارا الماي، دال بولىپ وتىرمىز. بۇل ماسەلەنى قوعام بىرنەشە مارتە كوتەردى. بەلدى ازاماتتار بۇنى تالاي رەت ايتتى دا. بىراق وعان قۇلاق قويىپ جاتقان ەشكىم جوق. تىنىش ۋاقىتتا يران قازاقتارى ماڭعىستاۋ جاققا كەلدى. كەزدەسكەنبىز. بىراق كەيبىرى جەرسىنبەدى. ءبىرشاماسى بىزدەگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ساياسي جاعدايعا ۇيرەنىسپەدى. سونىمەن قاپتاعان كوش توقتادى. ول كوشتى قوزعاۋ ءۇشىن سول ۋاقىتتا جۇمىس ىستەۋ كەرەك ەدى. بەيبىت شاقتا يرانعا بارىپ كوشىرىپ اكەلۋ قاجەت ەدى. ەلدەرىڭ بار ەرتەڭگى كۇنى باستارىڭا جاعداي تۇسپەۋ تۇرىپ كەلىڭدەر، ايتپەسە كەش بولىپ قالادى دەپ اكەلىپ، تاريحي وتانىنا ورنالاستىرىپ، جاعداي ىستەۋ قاجەت ەدى.
ەستەرىڭىزدە بولسا، 2016 جىلدان بەرى قىتايدا قازاقتار، ۇيعىرلار، مۇسىلمانداردى قىسىپ كونتسلاگەرگە توعىتا باستادى عوي. قىتايداعى قازاقتار ەڭ كوپ بولعانىمەن، سان جاعىنان ەڭ از كەلگەنى دە سولار بولدى. مىنە، ءسويتىپ سان سوعىپ ءجۇرمىز. كەزىندە بەيبىت زامان ۋاقىتىندا كوشىرىپ الۋ قاجەت ەدى. قازىر «قاپ»، «اتتەگەن-اي» دەگەننەن ەشنارسە شىقپايدى. ەندى قازىرگىدەي سوعىس ءورتى تۇتانىپ تۇرعان شاقتا قانداستاردى اكەلۋ مۇلدە قيىندادى. سوعىستىڭ ۇستىندە ۇشاق جىبەرىپ اكەلۋ بىزدىكىلەردىڭ قولىنان كەلمەيدى. ويتكەنى جالعىز ءبىز ەمەس، ءبارى دە ماڭىنان ۇشىپ وتۋگە قورقىپ وتىر. ايتكەنمەن، جولىن تاۋىپ سىرتتاعى قانداستاردى اكەلىپ جاتسا، قۇبا-قۇپ بولار ەدى.
بىزگە بەيتاراپ بولعان ابزال
– قازاقستان بەيتاراپتىق پوزيتسيانى ۇستاپ تۇرا الدى ما؟
– ءبىز 40-قا جۋىق مۇشەسى بار يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ مۇشەسىمىز. ونىڭ ىشىندە يرانمەن ءبىر ۇستەلدىڭ باسىندا وتىرامىز. سوندىقتان يرانعا دەگەن جاناشىرلىق ءسوز ايتپاۋعا بولماس.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن سەناتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ يراننىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگىنە بارىپ، قايعىلى وقيعالار سالدارىنان اتالعان ەلدىڭ رۋحاني كوشباسشىسى اياتوللا سەيەد ءالي حامەنەيدىڭ، مەملەكەت باسشىلىعى وكىلدەرىنىڭ جانە بەيبىت تۇرعىنداردىڭ قازا تابۋىنا بايلانىستى يران حالقىنا كوڭىل ايتىپ، كوڭىل ايتۋ كىتابىنا جازبا قالدىردى. وسىلايشا جىلى جاۋىپ قويدىق. مۇنداي جاعدايدا وگىزدى دە ولتىرمەي، اربانى دا سىندىرماي بايقاپ ارەكەت ەتكەن ابزال. سەبەبى سوعىس، قاقتىعىس ماڭگىلىك ەمەس. ءبىزدىڭ بىرەۋگە بيلىك ايتاتىن، اراعايىن بولاتىن، قاۋقارىمىز ازىرگە بولماي تۇر. ەڭ دۇرىسى بەيتاراپ بولعان ءجون.
يادرولىق قارۋ وزىمىزگە قوسا تۇركىگە دە قورعان بولار ەدى
– الەمدەگى اسكەري قاقتىعىستار ۇلعايىپ بارادى. ءبىز يادرولىق قارۋدى بەرمەگەندە قانداي جاعدايدا بولار ەدىك؟
– بىزدە دەربەستىك العان شاقتا، يادرولىق قارۋدى بەرۋ-بەرمەۋ تاقىرىبى ءجيى كوتەرىلدى. يادرولىق قارۋدىڭ ءبارىن ەمەس، ءىشىنارا الىپ قالعان دۇرىس بولار ەدى. 100-دەن استام بالليستيكالىق قارۋ، الىس قاشىقتىققا ۇشاتىن وقتۇمسىق زىمىرانداردىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىن ۇستاپ قالۋعا بولاتىن ەدى عوي. ونداي ۋاقىتتا بىزگە ەشكىم قاۋىپ توندىرمەيدى. ويتكەنى ءبىز ۋران بايىتىپ جويقىن قارۋ جاساپ، الەمدىك دەرجاۆالاردىڭ اشۋىن تۋعىزبايتىن ەدىك. سەبەبى بىزدە قارۋ بار، ءبىتتى دەر ەدىك. ال اقش بولسا، يرانعا يادرولىق قارۋ جاساپ جاتىرسىڭدار دەپ ايىپ تاعىپ، شابۋىلداۋدا. ۋاعىندا اقش ءداپ وسىنداي جەلەۋمەن يراكتى دا باسىپ الىپ، كوسەمى ساددام حۋسەيىندى جازىم ەتتى عوي. اقىر سوڭىندا يراكتى تەكسەرىپ كەلگەندە، يادرولىق بومبا جاساماعان بولىپ شىقتى ەمەس پە؟ ءسويتىپ سول جاققا وزدەرىنىڭ ادامدارىن بيلىك باسىنا قويدى.
بىزدەر توقسانىنشى جىلدارى «ازات قوزعالىسى» سول كەزدەگى پرەزيدەنت ن.نازارباەۆقا بارىپ يادرولىق قارۋدى قالدىرۋ ماسەلەسىن ايتتىق. سول ۋاقىتتا، ءالى ەسىمدە امەريكا قۇراما شتاتتارىنا بارعالى جاتقان. سونىڭ الدىندا عانا، حالىق اراسىندا بىزدەگى يادرولىق قارۋدى ماسكەۋگە بەرەدى دەپ جۇرت الاڭدادى. سول شاقتاردا گۋمانيتارلىق كومەكتەر جەتكىزىلىپ، ۇلكەن ەلدەردىڭ باسشىلارى كەلدى دە. اراب ەلدەرى بىزگە كوز تىكتى. اقىر سوڭىندا تۇگەل بەرىپ تىندىق. ەگەر سول قارۋ ءىشىنارا بولسىن ساقتالعاندا 6 تۇركى مەملەكەتىندە بىزدە عانا بولادى. بۇل تۇرىك الەمىنىڭ ەڭسەسىنىڭ كوتەرىلۋىنە زور سەرپىن بەرەتىن ەدى.
تۇران وداعىن قۇرۋعا ازياداعى تۇركىلەر دايىن ەمەس
– الەمدەگى اۋمالى توكپەلى كەزەڭدە تۇركىلەردىڭ اسكەري وداعى قۇرىلۋ قاجەت دەپ ويلايسىز با؟
– البەتتە، كەرەك! بىراق ول جاقىن ارادا بولمايدى-اۋ. ونىڭ بولمايتىن سەبەبى بار. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، تۇركيا ناتو قۇرامىندا، ءبىز ۇقشۇ ىشىندە وتىرمىز. ەكى اسكەري وداقتا وتىرعاندار قايدان دەرەۋ بىرىگە قويسىن. باسقارۋ جۇيەلەرىمىز دە ءارتۇرلى. ازياداعى قازاقستان، وزبەكستان، قىرعىزستان، تۇركىمەنستان كسرو-دان ءبولىنىپ شىققان ەلدەر اۆتوريتارلىق، توتاليتارلىق جۇيەدەن ءالى شىعا الماي وتىرمىز. ال تۇركيا ءسال دە بولسا، ەۋروپاعا جاقىن بولعاندىقتان دەموكراتيالىق فورمالارى بار، كوپارتيالىق اشىق باسەكەلەستىك جۇيەدە ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. ءبىزدىڭ اتقامىنەرلەرمىز دە ءارتۇرلى. تۇركيا باسشىسى رەجەپ تايىپ ەرداعاننىڭ ديكتاتورلىق سيپاتى بولعانىمەن، تۇرىك ۇلتى، ءتىلى، ءدىنى، دىلىنە كەلگەندە وتە بەرىك. مۇنى بىزبەن سالىستىرۋعا بولمايدى. سوندىقتان دا بىرىگە الماي تۇرمىز. بىزدەردە تەك رۋحاني، مادەني بىرىگۋ عانا بار. تۇركسوي دەگەن ۇيىم قۇرىپ قويدىق، بولدى. ادەبيەت، مادەنيەت، تاريح بىرلىگىن زەرتتەۋ، باسقوسۋلارمەن شۇعىلدانىپ قانا ءجۇرمىز. ال اسكەري باسقوسۋ، مىناداي كەيپىمىزدە جاقىن ارادا 5-10 جىلدىقتا تۇران وداعى قۇرۋ يدەياسى ورىندالمايدى. بىزدىكىلەردە كەڭەستىك ويلاۋ جۇيەسى باسىم. ال سوۆەتتىك ويلاۋ جۇيەسى ءۇشىن ناتو، ەۋروپا وداعى دەگەن – اتا جاۋ! بالكىم، جاڭاشا ويلايتىن بۋىن اۋىسقاندا قۇندىلىقتار، كوزقاراستار وزگەرەتىن بولار.
قايراتكەر تۇلعا قالىپتاستىرا الماي كەلەمىز
– تاياۋ شىعىس، اراب ەلدەرىندەگى قاقتىعىس سالدارىنان دۋبايداعى قازاقستاندىقتاردىڭ ءۇيى، دۇنيە مۇلكى بايقالىپ قالدى. بۇل نەنىڭ كورسەتكىشى؟
– ەگەر ءوزىڭنىڭ ادال ەڭبەك ماڭداي تەرىمەن تاپسا، 2-3 ءۇيدى شەتەلدەن الاسىڭ با، الدە وزىمىزدەن ساتىپ الاسىڭ با، ءوزىڭ بىلەسىڭ. بۇل اراداعى ماسەلە – وسى ادالدىقتا. كەشەگى 30 جىلدا شەندى-شەكپەندىنىڭ ءبىرازى قارماپ قالدى. سول مەملەكەتكە قىزمەت ەتىپ، سول مەملەكەتتىڭ باعىتىن ۇستانىپ جۇرگەن ادام، ءوزى سول باعىتتا ەكەنىن كورسەتۋ كەرەك. مىسالى، سەن ءبىلىم ءمينيسترى بولساڭ، بالاڭنىڭ قازاقستاندا وقۋى مىندەتتى. بىزدە وسى ۇستانىم جوق. اڭگىمە – مەملەكەتتىك قىزمەتكەر ءوزىنىڭ سول ەلدىڭ پاتريوتى ەكەنىن كورسەتە بىلۋىندە. ءۇي دەگەن بۇگىن بار ەرتەڭ جوق، ءتۇبى ءبىر قيرايدى. ماسەلە – بىزدىكىلەر لاۋازىمدى قىزمەتتەردە، مەملەكەتتىك قۇرىلىمدا وزدەرىن قايراتكەر، وتانشىل، ىسكەر تۇلعا رەتىندە كورسەتە الماۋىندا. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەكتىڭ بالالارى شەتەلدە وقيدى ەكەن، ءوزى مويىندادى. قايران قالاسىڭ!
اقىن تاناكوزدىڭ كۇيىپ جۇرگەنى دە سول عوي. ونىڭ جانايقايىنىڭ 70-80 پايىزىندا شىندىق بار. ارينە، تولىق قولداۋدان اۋلاقپىن. بولاشاعىمىز جوق ەكەن دەپ، داۋرىعۋدىڭ قاجەتى جوق. سوندىقتان وي ەلەگىنەن وتكىزىپ، ءوزىمىزدىڭ كەم-كەتىگىمىزدى تۇزەۋگە تىرىسۋ كەرەك. حالىق سالىستىرۋ ارقىلى بىرەۋدى كوتەرەدى بىرەۋدى تۇسىرەدى. ادامنىڭ ەكى قاسيەتى بولادى. ءبىرى – ادامي قاسيەت، ەكىنشىسى – قايراتكەرلىگى. جاقسى ادام بولعانىمەن، بىلىكتى كادر، كوشباسشى بولا الماۋى مۇمكىن. بىراق كىم بولساڭ دا، قولىڭدى بىلعاماي، تازا ادال، حالىق ءۇشىن جۇمىس ىستەۋ كەرەك قوي. اتا-بابالارىمىز «تاق پەن تابىتتىڭ يەسى جوق» دەپ تەككە تامسىلدەمەگەن. بىلگەنگەن مارجان، ارينە!
– بىزگە ۇلتتىق يدەولوگيا كەرەك پە؟
– وتارشىلدىقتان شىققان ەل، ءوزىنىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن قايتارۋ كەرەك. ءبىز قازاقتىعىمىزعا قايتا ورالماي ءبارى بەكەر. قازاق ءوزىنىڭ قازاق ەكەنىن تۇسىنسە عانا قازاق مەملەكەتى مىقتى قۇرىلادى. سوندا عانا سول مەملەكەتتە بالالارىنىڭ، ۇرپاعىنىڭ بولاشاعىن ويلايدى. قازىر «كۇل بولماساڭ، ءبۇل بول» دەگەننى كەرى. 200 جىل وتار بولعان، 70 جىلداي توتاليتارلىق ەزگىدە بولعان ۇلت ەندى ەڭسەسىن تىكتەۋ كەرەك قوي. تىلدەن، دىلدەن، ءداستۇر-سالتتان ايرىلعان ۇلت ءوزىنىڭ اتا-باباسىنان قۇندىلىعىن قايتارمايىنشا، مىقتى مەملەكەت قۇرۋ ءىسى ساعىم بولىپ قالا بەرەدى. مىنە، بۇل – ۇلتتىق يدەولوگيانىڭ نەگىزگى ەلەمەنتتەرى.
ءبىز ومىرگە بولاشاققا وپتيميزمىممەن قاراپ، ءبىزدىڭ ۇلت مىقتى بولادى، اياعىنان نىق تۇرادى دەپ قارايىق. سوندا بىزدە سىرتتان جاۋ دا، ىشتەن داۋ دا المايدى.
– سۇحباتىڭىزعا كوپ راقمەت!
سۇحباتتاسقان ولجاس جولدىباي
