فوتو: Dauren Maqsutkhanuly
اقتامبەردى سارىۇلىنىڭ 350-جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق ءمۇشايرا.
شىعارما اۆتورلارىنا قويىلعان تالاپتار:
1. جىراۋ، باتىر، قولباسشى، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى، ديپلومات اقتامبەردى سارىۇلىنىڭ ەرەكشە كۇردەلى وبرازىن سومداۋداعى تاپقىرلىق پەن شەبەرلىك.
2. ۇرپاقتار ساباقتاستىعى.
بايگەدەن ۇمىتكەر 40 (قىرىق) شىعارما قابىلداۋ مەرزىمىنە ۇلگەرمەدى. 119 ء(جۇز ون توعىز) شىعارما ءوزارا سىنعا ءتۇستى. ادىلەتسىزدىك ورىن الماس ءۇشىن، ول شىعارمالار قازىلار القاسىنا ەشقانداي اتى-ءجونسىز، تەك رەتتىك سان ارقىلى عانا جىبەرىلدى. قازىلار القاسى قۇرامىنىڭ كونسپيراتسياسى دا جولعا قويىلدى.
25-شىلدەدە، اياگوز قالاسىندا ءمۇشايرا ءوز مارەسىنە جەتتى. ۇزدىك دەپ تانىلعان التى اقىن جۇلدەلى بولدى. بىراق ءبىر كۇن وتپەي جاتىپ، الەۋمەتتىك جەلىدە قىپ-قىزىل داۋ باستالدى. سول باياعى گوي-گوي: - ء«مۇشايرا ءادىل وتكەن جوق!..»
قازىلار القاسىنىڭ توراعاسى رەتىندە ايتارىم تومەندەگىدەي.
مۇشايراعا كەلىپ تۇسكەن شىعارمالارمەن مۇقيات تانىسىپ شىقتىق. سارالاپ-زەردەلەۋ بارىسىندا تۋىندىلاردىڭ ءمۇشايرا تالابىنا ساي بولارلىق جوعارى ادەبي-كوركەمدىك دەڭگەيىنە، تاريحي-تالىمدىك ماڭىزىنا جانە ستيلدىك ەرەكشەلىكتەرىنە مۇقيات نازار اۋداردىق. سوندا بايقالعان باستى كەمشىلىكتەر:
ءبىراز اۆتورلار «بۇگىنگى زاماندا ەلگە قورعان بولارلىق اقتامبەردىدەي ەر جوق، ءسىڭىرى شىققان جاپپاي كەدەيلىك، توزعان اۋىل، ادىلدىك جوق، قالاي كۇن كورەمىز» سارىنىنداعى ساياسي پەسسيميزمگە ۇرىنعان; اقىنداردىڭ دەنى اقتامبەردى باتىردىڭ وبرازىن وزىنشە سومداۋدىڭ ورنىنا، جىراۋلار پوەزياسىنداعى سيمۆوليزمدىك، سيۋررەاليزمدىك، ءتىپتى يمپرەسسيونيزمدىك دەۋگە دە كەلەتىن بۇرىنعى عالامات تەڭەۋلەر مەن بەينەلى ءسوز تىركەستەرىنە، ەجەلگى الۋان ادەبي-كوركەمدىك شەشىمدەرگە جيەندىك (پلاگياتتىق) جاساعان; اقتامبەردىنىڭ قايراتكەرلىك بەينەسىن تۇزۋدە وزىنشە ءبىر تاپقىرلىقپەن كوزگە تۇسكىسى كەلگەن كەيبىر اقىنداردىڭ جىراۋلار تۆورچەستۆوسىنداعى «شىلتەننىڭ ءتيىپ شىلاۋى» ء«تاڭىرى بەرگەن جەل ءسوز» سەكىلدى كوپتەگەن كونە ماگيالىق ۇعىمدارعا ەلتىپ، «ازاماتى ەتىگىمەن سۋ كەشكەن» (دۇرىسى: ەر باسىنا كۇن تۋسا، ەتىگىمەن قان كەشكەن») تۇرىندەگى ابستراكتسيالىق اۋىتقۋشىلىققا ۇرىنىپ قالعاندارى دا، «كۇلدىر-كۇلدىر كىسىنەگەن جىردىڭ داۋىسى اركتيكا مۇزداعىن ءدىر ەتكىزىپ!»، ايتپەسە «ەلىم!» دەگەن جالعىز ءسوزى جەتكىلىكتى - عاسىرلاردىڭ قارا ءتۇنىن سوگۋ ءۇشىن!» سىندى گيپەربولالارعا بەرىلىپ كەتكەندەرى دە تابىلا كەتتى; رۋحتى اسقاقتاتاتىن باياعى جىراۋلىق ەرەكشە ۇراندى وبرازداردى وزىنشە وڭدەپ، نەمەسە سولارعا ۇقساس كوشىرمە جاساپ ولەڭ قۇراعاندارى دا از ەمەس; اقتامبەردىنىڭ ءومىربايانىن نەمەسە جوڭعارلارمەن سوعىستىڭ قىسقاشا تاريحىن ۇيقاسقا سالىپ بايانداپ بەرگەن «اپەندى» باۋىرلار دا بار; ەندى ءبىر سۋرەتكەرلەرىمىزدىڭ شىعارماسى – پافوسقا تولى قۇر ودا; «تۇكىرسەم زامانانىڭ بەتىنە ەگەر (وسى زاماندى ايتىپ وتىر), ايىپپۇل كەپ تۇرادى ەرتەڭىنە» دەپ اڭعالاقتانا قاپالانىپ، الەۋمەتتىك-اكىمشىلىك ءتارتىپ تاقىرىبىن قوزعاپ كەتكەندەر دە، اقتامبەردىنى ىزدەپ ۇزاق «تەكىرەكتەتە»... «ەگەر ولەڭدەرىمىز ەرتەڭدەرى كىتاپقا شىعار بولسا، جالعاسىن جازام» دەگەن «قوجاناسىرلار» دا كەزدەستى. ءتىپتى، ماعجانعا ارنالعان ولەڭدى دە كوردىك!..
باسىم كوپشىلىگىنە ورتاق ءبىر كەمشىلىك – جىراۋلىق ستيلگە عانا بارىنشا ەلىكتەۋ-سولىقتاۋ، ايتىسكەرلەرگە عانا ءتان ماقام. تۋىندى اۆتورلارىنا قويىلار باستى ءبىر تالاپ رەتىندەگى «ۇرپاقتار ساباقتاستىعى» مۇلدە ۇمىت قالعان. وكىنىشكە قاراي، شىعارمالارى ادەبي-كوركەمدىك ساپاسىمەن دە، وزىندىك ءتول ستيلىمەن دە ەرەكشەلەنگەن، ولەڭدەرى مەن تولعاۋلارى فيلوسوفيالىق تەرەڭ ماڭىز بەن ءمان جاعىنان دا، تاريحي ونەگەلىگىمەن دە كوزگە تۇسكەن اقىن اعايىندار بۇ جولى وتە از بولدى. جۇلدەلىلەر – سول توپتان. ال، الەۋمەتتىك جەلىدە داۋ كوتەرىپ، ءوز ولەڭدەرىن «كلاسسيكالىق ۇلگى» رەتىندە جارياعا جىبەرگەن جاپ-جاقسى اۆتورلاردىڭ دا جوعارىدا ءبىز ايتىپ وتكەن كەمشىلىكتەردەن امانى جوق.
ءمۇشايرا اياقتالعاندا توسىننان كورىنە قالعان باياعىداعى ءبىر ءاز اعاتايىمنىڭ: «مەن قاتىستىم عوي، ماعان نەگە جۇلدە بەرمەيسىڭدەر؟!"- دەپ كارلەنگەنىن دە كوردىم-اۋ!.. داۋا جوق. «دايرابايدىڭ كوك سيىرى» ماشيناعا اينالىپ كەتەدى دەپ كىم ويلاعان!.. مەيلى، داۋ وتىنا مازاق مايىن قۇيۋدى جانى ولەردەي قالايتىن باۋىرلار شىعا قالسا، ولاردان دا اينالدىق!
