قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋدىڭ قىر-سىرى قانداي؟ ۇزاق جىلدار بويعى تالپىنىس ناتيجەسى باتىل قادامعا جەتەلەيدى. جاستاي باستاپ، ورتا جولدا توقتاپ، تۇبىندە ءتىل ۇيرەنۋدى جالعاستىرعان مامان ءوز تاجىريبەسىمەن بولىسەدى.
قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋدىڭ ءتيىمدى جولدارىن قاراپايىم ءارى تۇسىنىكتى تىلمەن ءتۇسىندىرىپ جۇرگەن پۋبليتسيست، PR مامانى جانە بلوگەر گلەب پونومارەۆ “ادىرنا” ۇلتتىق پورتالىنا قازاق ءتىلىن مەڭگەرۋدەگى ءوز جولى، جاڭا كىتابى جانە الداعى جوسپارى تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى.
«تىلگە دەگەن ماحاببات اتامنان دارىدى»
– گلەب مىرزا، ەڭ الدىمەن ءوزىڭىزدىڭ قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋدەگى جولىڭىزبەن بولىسسەڭىز. ءتىلدى مەڭگەرۋدى قالاي باستادىڭىز؟
– بۇل مەن ءۇشىن وتە ۇزاق ءارى كۇردەلى جول بولدى. قازاق ءتىلىن 1991 جىلى، بالاباقشادان باستاپ ۇيرەنە باستادىم. كەيىن مەكتەپتە جالعاستىردىم. الايدا 90-جىلدارى بىزگە ءتىلدىڭ ءوزىن ەمەس، كوبىنە فيلولوگياسىن وقىتتى. سەپتىكتەردىڭ اتاۋىن جاتتادىڭ با – «بەستىك»، جالعاۋلاردىڭ ءتىزىمىن جاتتادىڭ با – تاعى «بەستىك». بىراق ءتىلدىڭ ىشكى لوگيكاسى اشىلماي قالاتىن، نەگە ولاي ەكەنى تۇسىندىرىلمەيتىن.
مەن مۇعالىمدەرگە ۇنەمى سۇراق قوياتىنمىن. مىسالى، نەگە «كوك» ءسوزى بىردە «سيني»، بىردە «زەلەنىي» دەپ اۋدارىلادى؟ نەلىكتەن وسى شاقتا «جاتىر»، «وتىر»، «تۇر»، ء«جۇر» سياقتى كومەكشى ەتىستىكتەر قولدانىلادى؟ الايدا كوپ جاعدايدا «ويتكەنى ەرەجە سونداي. جاي عانا جاتتاپ ال» دەگەن جاۋاپ الاتىنمىن.
قازاق تىلىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك ماعان مەكتەپتەن ەمەس، اتام بوريس نيكولاەۆيچتەن دارىدى. ول ءتىلدى وزدىگىنەن ۇيرەنگەن. سويلەم قۇراۋدا قينالاتىن، بىراق سوزدىك قورى وتە باي ەدى. مەن وعان قوناققا بارعان سايىن بىرگە وتىرىپ وقيتىنبىز. اتام ماعان ۇنەمى «كەز كەلگەن پاننەن ەكى الۋىڭا بولادى، تەك قازاق تىلىنەن ەمەس!» دەپ ايتىپ وتىراتىن.
جالپى، ءتىل ۇيرەنۋ مەن ءۇشىن ارقاشان قىزىقتى بولدى. مەكتەپ بىتىرگەندە اعىلشىن جانە سەرب-حورۆات تىلدەرىندە (ونى ءوزىم ۇيرەندىم) ەركىن سويلەيتىنمىن. ال قازاق تىلىندە جۇزدەگەن كەزدەيسوق سوزدەردى عانا بىلەتىنمىن. بىراق ولاردى سويلەمگە قالاي دۇرىس قۇراستىرۋ كەرەگىن تۇسىنبەدىم.
ۇيات سەزىمىنەن باستالعان ۇلكەن شەشىم
– قازىر قازاق ءتىلىن قانداي دەڭگەيدە بىلەمىن دەپ ايتا الاسىز؟
– سول كەزدە بىرنەشە شەت ءتىلىن مەڭگەرە تۇرا، ءوزىم تۋىپ-وسكەن ەلدىڭ ءتىلىن بىلمەيتىنىم ءۇشىن قاتتى ۇيالدىم. قازاق ءتىلىن ءوز بەتىمشە ۇيرەنە باستادىم. الايدا قالاي دۇرىس وقۋ كەرەگىن بىلمەگەندىكتەن، تاعى دا سوزدەر مەن تىركەستەردى جاتتاۋعا كوشتىم. بىرنەشە ءجۇز ءسوز ۇيرەنسەم دە، كوشەدەگى ادامداردى تۇسىنبەدىم، ءماتىندى دە ۇعا المادىم. اقىرىندا «مەندە قابىلەت جوق، ەشقاشان ۇيرەنە المايمىن» دەگەن قورىتىندىعا كەلدىم.
ءسويتىپ، ءتىل ۇيرەنۋدى ون جىلعا توقتاتتىم. كەيدە قايتا باستاپ كوردىم، بىراق ناتيجە بولماعان سوڭ تاعى تاستاپ كەتەتىنمىن.
30 جاسقا كەلگەندە بۇل جولى ناقتى شەشىم قابىلدادىم: قازاق ءتىلىن مىندەتتى تۇردە مەڭگەرەمىن دەدىم. تەگىن كۋرستارعا جازىلدىم. بىراق ول جەردە دە ءالىپبي مەن جەكەلەگەن سوزدەردى عانا وقىتىپ جاتتى.
سودان كەيىن بىرنەشە وزدىگىنەن وقىتۋ كىتابىن ساتىپ الىپ، ىزدەنە باستادىم. كەيىن قازاق ءتىلى مۇعالىمى ۆلاديسلاۆ تەننىڭ ءبىر كەڭەسى مەنىڭ باعىتىمدى وزگەرتتى: «مي تىلمەن تولىعۋى ءۇشىن وعان تولىقتاي ەنۋ كەرەك». وسى سوزدەن كەيىن الەۋمەتتىك جەلىلەردى قازاقشا وقي باستادىم، جاڭالىقتاردى قازاق تىلىندە تىڭدادىم. العاشىندا بار بولعانى 10 پايىزىن عانا تۇسىنەتىنمىن.
بىراق ءدال سول كەزدە ءبىر ماڭىزدى دۇنيەنى ۇقتىم: قازاق ءتىلىنىڭ قۇپياسى – ونىڭ گرامماتيكاسىندا. ناقتىراق ايتقاندا، جالعاۋلار مەن جۇرناقتار جۇيەسىندە. مىڭ ءسوز جاتتاپ الۋعا بولادى. بىراق ءسوزجاسام زاڭدىلىقتارىن بىلمەسەڭ، سويلەمنىڭ ماعىناسىن ءتۇسىنۋ دە، سويلەۋ دە مۇمكىن ەمەس. سول ساتتەن باستاپ گرامماتيكانى تەرەڭ ءارى جۇيەلى تۇردە وقي باستادىم.
سونىمەن قاتار، ادامدارمەن سويلەسۋگە كوشتىم. قالادا، تاكسيدە، دۇكەندە – قاي جەردە مۇمكىندىك بولسا، قازاقشا سويلەدىم. ارينە، باسىندا كوپ قاتە جىبەردىم. تىلدىك كەدەرگىدەن ءوتتىم. بىراق ءبىر نارسەنى ءتۇسىندىم: ەگەر قاتەلەسۋدەن قورىقساڭ، ەشقاشان سويلەپ كەتە المايسىڭ. قاتەلىك – جەڭىسكە اپاراتىن جولدىڭ ءبىر بولىگى.
قازىر دە قازاق ءتىلىن جەتىلدىرۋدى جالعاستىرىپ كەلەمىن. گرامماتيكا تۋرالى ساعاتتاپ ايتا الامىن، كۇردەلى ەرەجەلەردى قاراپايىم تىلمەن ءتۇسىندىرىپ بەرە الامىن. دەگەنمەن ءالسىز تۇسىم بار. بۇل – سويلەۋ داعدىسى. سويلەيمىن، بىراق ءوزىم قالاعانداي سەنىمدى دەڭگەيدە ەمەس. قازىر وسى باعىتتا بەلسەندى جۇمىس ىستەپ جاتىرمىن. ماقساتىم – قازاق تىلىندەگى پودكاستتارعا ەركىن قاتىسا الاتىن دەڭگەيگە جەتۋ.
كىتاپ جازۋ — تەراپيا
– جاقىندا ءسىزدىڭ «كازاحسكي يازىك س گىلەكە 2» دەگەن نۇسقاۋلىق كىتابىڭىز شىقتى. بۇل كىتاپتىڭ ءبىرىنشىسى دە بار. ەكىنشىسىن شىعارعانىڭىزعا قاراعاندا، كىتاپتارعا سۇرانىس كوپ بولدى ما؟
– العاشقى كىتابىمدى ءبىر جىل بۇرىن جارىققا شىعاردىم. ونى ءوزىمنىڭ Telegram-ارنامدا تەگىن جاريالادىم. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە كىتاپتى 85 مىڭ ادام كوردى. بۇدان بولەك، ونىڭ WhatsApp چاتتارىندا تاراپ، باسىپ شىعارىلىپ، قولدان قولعا وتكەنىن دە بىلەمىن. ءتىپتى ءبىر ءتىل كۋرسىندا مۇعالىم كىتاپتى باسىپ شىعارىپ، ستۋدەنتتەرگە وقۋ قۇرالى رەتىندە پايدالانعانىن ەستىدىم.
وسى ۋاقىت ارالىعىندا مىڭداعان العىس حات الدىم. كوپتەگەن وقىرمان كىتاپتى وقىعاننان كەيىن قازاق تىلىندەگى سەپتىكتەر مەن باسقا دا گرامماتيكالىق قۇرىلىمداردىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن العاش رەت شىن مانىندە تۇسىنگەنىن جازدى. مەن ءۇشىن ەڭ ۇلكەن ماراپات – ءدال وسى. ادامنىڭ ساناسىندا ء«تۇسىندىم!» دەگەن ءساتتىڭ تۋىنا سەبەپكەر بولۋ – شىنايى باقىت.
سول قولداۋدان كەيىن كىتاپتىڭ جالعاسىن جازىپ، جاڭا تاقىرىپتاردى قامتۋدى ءجون كوردىم.
جارتى جىل بۇرىن ماعان «دەپرەسسيا» دياگنوزى قويىلدى. سول كەزەڭدە ومىرىمدە جاساعان ەڭبەكتەرىمنىڭ ءبارىن قۇنسىز كورە باستادىم. وسىنداي ساتتە كىتاپپەن جۇمىس ىستەۋ مەن ءۇشىن تەراپياعا اينالدى. بۇل وزىممەن-ءوزىم قالىپ، كورپەگە ورانىپ الىپ، تىنىش وتىرىپ جازاتىن ەرەكشە ۋاقىت ەدى. كىتاپتى جازا وتىرىپ، ادامدارعا جانە وسى الەمگە ءالى دە پايدام تيەتىنىن سەزىندىم. بۇل سەزىم مەنى قايتا تىرىلتكەندەي بولدى.
– ەكىنشى كىتاپتىڭ بىرىنشىسىنەن قانداي ايىرماشىلىعى بار؟ كىتاپتار قازاق ءتىلىن تولىقتاي ۇيرەتە الا ما؟
– جاڭا كىتابىم كولەمى جاعىنان العاشقى ەڭبەگىمنەن ەكى ەسە اۋقىمدى. وندا پايدالى تاقىرىپتار مەن پراكتيكالىق لايفحاكتار الدەقايدا كوبىرەك قامتىلعان. ءبىرىنشى كىتاپتى وقىعان وقىرماندار ەتىستىكتەر مەن شاق جۇيەسى تۋرالى كەڭىرەك ءتۇسىندىرىپ بەرۋىمدى ءجيى وتىنگەن ەدى. سوندىقتان بۇل جولى وسى تاقىرىپتارعا ارنايى توقتالىپ، ولاردى بارىنشا قاراپايىم ءارى تۇسىنىكتى تىلمەن تارقاتۋعا تىرىستىم.
سونىمەن قاتار كىتاپتى تەك ەرەسەكتەرگە ەمەس، بالالارعا دا قىزىقتى ەتۋ ءۇشىن يلليۋستراتسيالار سانىن ارتتىردىم. وقۋ ۇدەرىسى جەڭىل ءارى تارتىمدى بولۋى مەن ءۇشىن ماڭىزدى.
«بۇل – مەنىڭ ازاماتتىق ۇستانىمىم»
– قازاق ءتىلىن ۇيرەتەتىن كىتاپ شىعارۋعا نە تۇرتكى بولدى؟
– مەن قازاق ءتىلىن ءتورت جاسىمنان باستاپ ۇيرەندىم. الايدا ونىڭ ىشكى لوگيكاسىن، قۇرىلىمىن شىن مانىندە تەك وتىز جاستان اسقان سوڭ عانا تۇسىنە باستادىم. بۇل – وتە ۇزاق ءارى كۇردەلى جول بولدى. نەگە دەسەڭىز، مەن ۇزاق ۋاقىت بويى قالاي دۇرىس وقۋ كەرەگىن بىلمەدىم. ماسەلەنىڭ ءتۇپ-توركىنىن ۇعىنعانشا تالاي جىل ءوتتى.
سوندىقتان ءوز تاجىريبەممەن ءبولىسۋ ارقىلى وزگەلەردىڭ بىرنەشە جىلىن ۇنەمدەي الامىن دەپ سەنەمىن. ەگەر مەن جىبەرگەن قاتەلىكتەردى قايتالاماي، ءتىلدىڭ مەحانيزمىن بىردەن تۇسىنسە، ولاردىڭ جولى الدەقايدا قىسقا ءارى ناتيجەلى بولار ەدى.
مەن ءۇشىن بۇل – جاي عانا جوبا ەمەس. بۇل – مەنىڭ ازاماتتىق ۇستانىمىم، قازاق ءتىلىنىڭ دامۋىنا قوسقان شىنايى ۇلەسىم دەپ بىلەمىن.
– وسى كىتاپتاردى شىعارۋعا قانشا قارجى كەتتى؟ ءبىر جازباڭىزدا كىتاپتاردى شىعارۋداعى قارجى ماسەلەسىن جازىپ كەتتىڭىز.
– العاشقى كىتابىمدى جازۋ بارىسىندا باستاپقىدا ونى تەك ءماتىن تۇرىندە عانا جاريالاۋدى جوسپارلاعان ەدىم. الايدا كەيىن مۇنداي فورمات وقىرمان ءۇشىن ءبىرسارىندى ءارى قىزىقسىز بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ءتۇسىندىم. اسىرەسە، بالالارعا دا، ەرەسەكتەرگە دە تارتىمدى بولۋى ءۇشىن كىتاپتىڭ بەزەندىرىلۋى اشىق، كورنەكى ءارى مازمۇندى بولۋى قاجەت دەپ شەشتىم.
سول سەبەپتى مەن ءوز جوبالارىمدا جاساندى ينتەللەكتىنى پايدالانباۋ قاعيداسىن ۇستاندىم. بۇل ارقىلى ەلىمىزدەگى كاسىبي ماماندارعا – سۋرەتشىلەر مەن ديزاينەرلەرگە جۇمىس بەرگىم كەلدى. وسى ۇستانىمعا سايكەس، ءبىرىنشى كىتاپتىڭ مۇقاباسىن تالانتتى قازاق سۋرەتشىسى ارۋجانعا، ال كىتاپتىڭ ماكەتى مەن بەتتەۋىن جەرگىلىكتى ديزاينەرگە تاپسىردىم.
الايدا ەكىنشى كىتاپتى دايىنداۋ بارىسىندا بيۋدجەت شەكتەۋلى بولدى، سوندىقتان ۇنەمدەۋگە تۋرا كەلدى. قولدا بار قاراجاتتى نەگىزىنەن بەتتەۋ مەن ديزاين جۇمىستارىنا جۇمسادىم. ال يلليۋستراتسيالار بولىگىن جاساندى ينتەللەكت كومەگىمەن جاساۋعا ءماجبۇر بولدىم. ناتيجەسى ادەمى شىققانىمەن، پەرفەكتسيونيست رەتىندە بۇل شەشىم مەن ءۇشىن وڭاي بولعان جوق. ىشتەي قازاق سۋرەتشىلەرىن كوبىرەك قولداي الماعانىما قىنجىلامىن.
ەكى كىتاپتىڭ جالپى شىعىنى شامامەن 350 000 تەڭگەنى قۇرادى. بۇل پروتسەستە ماعان دونات ارقىلى قولداۋ كورسەتكەن وقىرماندارعا ەرەكشە العىس بىلدىرەمىن. سول قولداۋدىڭ ارقاسىندا بارلىق شىعىنداردى جابۋعا مۇمكىندىك تۋدى.
– ەگەر مەملەكەت پەن بيزنەس ءسىزدىڭ جوباڭىزدى قولداسا، ەڭ الدىمەن قانداي ناقتى قادام جاسار ەدىڭىز؟
– بۇل ازىرگە ورىندالۋى قيىن ارمان سياقتى كورىنەدى. دەگەنمەن، كىتابىمنىڭ كىتاپ دۇكەندەرىنىڭ سورەلەرىنەن ورىن العانىن كورسەم، ەرەكشە قۋانىشتى بولار ەدىم. ادامدار ونى قولىنا الىپ، پاراقتاپ وقىپ، ءتىپتى بالالارىنا كورسەتىپ جاتقانىن ەلەستەتەمىن. قازىرگى تاڭدا كىتاپ تەك تسيفرلىق فورماتتا عانا قولجەتىمدى، ال بۇل فورماتتىڭ بارىنە بىردەي ىڭعايلى ەمەس ەكەنى انىق.
كىتاپتى باسپا تۇرىندە شىعارۋ – ۇلكەن ءارى جاۋاپتى جۇمىس ەكەنىن جاقسى تۇسىنەمىن. ول ءۇشىن ءماتىندى قايتادان قاعاز فورماتىنا بەيىمدەپ، بەتتەۋ جۇمىستارىن تولىقتاي قايتا قاراستىرۋ قاجەت. سونىمەن قاتار، قاعاز نۇسقاداعى يلليۋستراتسيالاردىڭ بارلىعى قازاقستاننان شىققان كاسىبي سۋرەتشىلەردىڭ قولىنان شىقسا دەيمىن. ويتكەنى كىتاپتىڭ وزىندىك رۋحى مەن «جانى» بولۋى مەن ءۇشىن وتە ماڭىزدى.
وكىنىشكە قاراي، بۇگىنگە دەيىن مەملەكەت تاراپىنان دا، بيزنەس وكىلدەرى تاراپىنان دا مەنىڭ ءبىرىنشى دە، ەكىنشى دە كىتابىما ناقتى قىزىعۋشىلىق نەمەسە قولداۋ بولعان جوق.
ونلاين كۋرس جانە باستى كەڭەس
– قازاق ءتىلىن ۇيرەنەمىن دەۋشىلەرگە ءبىر ەمەس، ەكى كىتاپ دايىندادىڭىز. ودان بولەك ءتىلدى مەڭگەرگىسى كەلەتىندەر سىزدەن جەكە ساباق الا ما، الدە كۋرس وتكىزەسىز بە؟
– مەنىڭ ەكى كىتابىم بار، ولاردى كەز كەلگەن ادام ەركىن تۇردە جۇكتەپ الا الادى. سونىمەن قاتار، Instagram پاراقشامدا قازاق تىلىنە قاتىستى ونداعان پايدالى ۆيدەولار جاريالانعان. ول ماتەريالداردا مەن ءتىل ۇيرەنۋگە كومەكتەسەتىن ءتۇرلى لايفحاكتارمەن جانە تاجىريبەلىك تاسىلدەرمەن بولىسەمىن.
ماۋسىم ايىندا قازاق ءتىلى بويىنشا ونلاين كۋرسىمدى ىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن. بۇل كۋرستا تەوريالىق ساباقتارمەن قاتار، پراكتيكالىق تاپسىرمالار دا قامتىلادى. ويتكەنى ءدال وسى تاجىريبە ارقىلى ميدا نەيروندىق بايلانىستار قالىپتاسىپ، ءتىلدى مەڭگەرۋ پروتسەسى الدەقايدا جىلدام ءارى ءتيىمدى جۇرەدى دەپ ەسەپتەيمىن.
بۇل كۋرسقا ءبىر جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى دايىندالىپ كەلەمىن، قازىرگى تاڭدا ول تولىق اياقتالۋ ساتىسىنا جاقىن.
– قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋدى بۇگىن باستاعان ادام ەڭ الدىمەن نەنى ءتۇسىنۋى كەرەك؟ سىزدىڭشە، قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى ءارى جىلدام جولى قانداي؟
– «قازاق ءتىلىن ۇيرەنگىڭ كەلسە، اۋىلعا ءۇش ايعا بارساڭ، سول جەردە-اق سويلەپ كەتەسىڭ» دەگەن پىكىردى ءجيى ەستيمىن. وكىنىشكە قاراي، بۇل – كەڭ تارالعان ميف. مۇنداي ءتاسىل كوبىنە تەك بالالارعا عانا ءتيىمدى. سەبەبى تىلدىك ورتاداعى بالا كەز كەلگەنىن تابيعي تۇردە، تەز مەڭگەرىپ كەتە الادى.
ال ەرەسەك ادامنىڭ ميى مۇلدە باسقا تاسىلمەن جۇمىس ىستەيدى. وعان تەك ورتاعا ەنۋ جەتكىلىكسىز – گرامماتيكانى، سوزدىك قوردى، ەرەجەلەردى جانە جۇزدەگەن جالعاۋ مەن جۇرناق جۇيەسىن سانالى تۇردە مەڭگەرۋ قاجەت. ءتىلدى ۇيرەنۋ – مي ءۇشىن ۇلكەن ينتەللەكتۋالدىق ەڭبەك. سوندىقتان كوپتەگەن ادام بۇل پروتسەستى جىلدارعا سوزىپ الادى: كەيىنگە قالدىرادى، قايتا باستايدى، قايتا توقتايدى. بۇل – شىن مانىندە كۇردەلى پروتسەسس.
دەگەنمەن، گرامماتيكانىڭ نەگىزگى قۇرىلىمىن ءتۇسىنىپ، بەلگىلى ءبىر بازالىق سوزدىك قور قالىپتاسقاننان كەيىن عانا تىلدىك ورتاعا بارۋ وتە ءتيىمدى بولادى. سول كەزدە پراكتيكا ادامنىڭ بۇرىنعى ءبىلىمىن بەكىتىپ، پروگرەستى ايتارلىقتاي جىلدامداتادى.
وسىعان بايلانىستى مەنىڭ نەگىزگى كەڭەسىم مىناداي: ەڭ الدىمەن قازاق ءتىلىنىڭ گرامماتيكالىق جۇيەسىنىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن ءتۇسىنۋ قاجەت. قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇرىلىمى ايتارلىقتاي ەرەكشەلەنەدى، سوندىقتان بۇل ايىرماشىلىقتاردى دۇرىس ۇعىنۋ ماڭىزدى.
قازاق ءتىلى بەلگىلى ءبىر زاڭدىلىقتارعا نەگىزدەلگەن جۇيە. ونىڭ قۇرىلىمى سالىستىرمالى تۇردە قاتاڭ ءارى تۇراقتى، ال ەرەجەدەن تىس ەرەكشەلىكتەر وتە از. سوندىقتان ونى «ساعات مەحانيزمى سياقتى ناقتى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل» دەپ قاراستىرۋعا بولادى. ءدال وسى جۇيەلىلىك – ونى ۇيرەنۋدى جەڭىلدەتەتىن فاكتورلاردىڭ ءبىرى.
«ەڭ باستىسى – العاشقى قادام»
– قازىر قازاقشا ۇيرەنگىسى كەلەتىندەر كوپ پە؟
– ءتىلدى ۇيرەنگىسى كەلەتىن ادامدار وتە كوپ. بىراق سول نيەتتى ناقتى ارەكەتكە اينالدىراتىندار الدەقايدا از.
نەگە دەسەڭىز، بۇل جول شىنىمەن دە ەڭبەكتى تالاپ ەتەدى. سوزدەردى، جالعاۋلاردى جاتتاۋ، ءۇي تاپسىرمالارىن ورىنداۋ قاجەت. مۇنىڭ ءبارى وڭاي ەمەس. سونىمەن قاتار، سويلەپ كورۋ، قاتەلەسۋ، قاتەلىكتى قابىلداۋ كەرەك، ال بۇل كوپ ادامعا پسيحولوگيالىق تۇرعىدان قيىن.
مەن بۇل جاعدايدى جاقسى تۇسىنەمىن، ويتكەنى ءوزىم دە ۇزاق ۋاقىت بويى ءدال وسىنداي كەزەڭنەن ءوتتىم. سوندىقتان ەڭ ماڭىزدى نارسە – باستاۋ ەكەنىن ناقتى ايتا الامىن.
ەگەر ادامدا قىزىعۋشىلىق پايدا بولسا، ول بىرتىندەپ ونى وزىنە تارتىپ اكەتەدى. بۇرىن تۇسىنىكسىز بولعان تاقىرىپتار ۋاقىت وتە كەلە اشىلا باستايدى. ال بىرەۋدىڭ ءسوزىن ءتۇسىنىپ، قاراپايىم تىركەستەرمەن جاۋاپ بەرە باستاعان ساتتە ادامنىڭ وزىنە دەگەن سەنىمى ارتىپ، ەرەكشە ماقتانىش سەزىمى پايدا بولادى.
سوندىقتان ەڭ باستىسى – العاشقى قادامدى جاساۋ. قالعانى بىرتىندەپ قالىپتاسادى.
مەنىڭ كىتابىمنان باستاۋعا بولادى: وندا ءبارى قاراپايىم تىلمەن، جەڭىل ازىلمەن جانە تۇسىنىكتى قۇرىلىممەن بەرىلگەن. وقىرمانعا وقۋ قىزىقتى بولۋى ءۇشىن ارنايى جازىلدى.
– سۇحباتتاسقانىڭىزعا راحمەت!
دانا نۇرمۇحانبەت
