3 مامىر – تۇركى حالىقتارىنىڭ رۋحاني جاقىندىعى مەن تاريحي بىرلىگىن ەسكە سالاتىن ماڭىزدى كۇندەردىڭ ءبىرى. بۇل كۇن تۇركيادا، ازەربايجاندا جانە وزگە دە تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردە تۇركىشىلدىك كۇنى (Türkçülük Günü) نەمەسە تۇركى الەمىنىڭ ىنتىماقتاستىق كۇنى رەتىندە اتالىپ وتەدى.
تۇركىشىلدىك كۇنىنىڭ پايدا بولۋى 1944 جىلعى وقيعالارمەن تىعىز بايلانىستى. سول جىلى 3 مامىردا انكارا قالاسىندا تۇركىشىل زيالىلاردى قولداعان جاپپاي شەرۋلەر ءوتتى. بۇل وقيعالار بيلىك تاراپىنان قىسىمعا ۇشىراپ، بىرقاتار كورنەكتى تۇلعالار تۇتقىندالدى. ولاردىڭ قاتارىندا نيحال اتسىز، زاكي ءۋاليدي توعان، الپارسلان تۇركەش جانە رەحا وعىز تۇرككان بولدى.
ولار «ناسىلشىلدىك-تۇرانشىلدىق» ايىبىمەن توپحانە اسكەري تۇرمەسى قامالدى. بۇل وقيعا تۇركىشىل قوزعالىستىڭ تاريحىندا ماڭىزدى بەتبۇرىس كەزەڭ رەتىندە ەستە قالدى.
1945 جىلدان باستاپ تۇركىشىل كوزقاراستى ۇستانۋشىلار 3 مامىردى ۇلتتىق سانا-سەزىمنىڭ، ەركىن ويدىڭ جانە باۋىرلاستىقتىڭ بەلگىسى رەتىندە اتاپ وتە باستادى. ۋاقىت وتە كەلە بۇل كۇن ساياسي سيپاتتان گورى مادەني جانە رۋحاني مازمۇنعا يە بولدى.
بۇگىندە تۇركىشىلدىك كۇنى – تۇركى حالىقتارىنىڭ ورتاق تاريحي تامىرىن، مادەني جانە تىلدىك جاقىندىعىن، ءوزارا ىنتىماقتاستىعىن دارىپتەيتىن كۇن.
بۇل مەرەكە ءتۇرلى كونفەرەنتسيالار، مادەني ءىس-شارالار، عىلىمي كەزدەسۋلەر ارقىلى اتاپ وتىلەدى. تۇركى الەمىندەگى ىنتىماق پەن ءوزارا تۇسىنىستىكتى نىعايتۋ – ونىڭ باستى ماقساتى.
3 مامىر – تەك تاريحي وقيعانى ەسكە الۋ كۇنى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار تۇركى حالىقتارىنىڭ بىرلىگى مەن بولاشاقتاعى ىنتىماقتاستىعىنا باعىتتالعان سيمۆولدىق مەرەكە. ول ورتاق قۇندىلىقتاردى قادىرلەۋگە، مادەني مۇرانى ساقتاۋعا جانە حالىقتار اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتۋعا شاقىرادى.
