Atbasardyŋ keŋ dalasy men el ışındegı tynyş tırşılıgıne üŋılgen jan būl öŋırden tek geografiialyq mekendı emes, ruhani keŋıstıktı de köredı. «Qoǧamdyq kelısım» KMM janyndaǧy Jurnalister klubynyŋ müşelerıne arnalǧan aqparattyq tur – sonyŋ aiǧaǧy. Būl sapar – jai tanysu emes, el ışındegı tatulyqtyŋ tamyryn ūstap köru, qoǧamdyq sananyŋ tereŋ qabattaryna üŋılu, bırlıktıŋ tırı şyndyǧyn sezınu sapary boldy.
Būl joly sapardyŋ mänın tıptı tereŋdete tüsken bır şyndyq bar: aqparattyq tur düngen etnosynyŋ «Mädeniet köpırı» atty festivalımen tūspa-tūs keldı. Būl – kezdeisoq säikestık emes, būl – ömırdıŋ öz örnegı. Bırı – aqparattyŋ ünı bolsa, ekınşısı – mädeniettıŋ jürek soǧysy. Ekeuı Atbasar topyraǧynda toǧysyp, tatulyqtyŋ ünsız filosofiiasyn söilettı.
Bügıngı Qazaqstan üşın bırlık – jai ūran emes. Ol – memlekettıŋ tıregı, qoǧamnyŋ temırqazyǧy. Al Atbasar sol tırektıŋ berık ornaǧan öŋırlerınıŋ bırı. Mūnda tatulyq turaly köp aitylmaidy. Öitkenı tatulyqtyŋ özı sözden görı salmaqtyraq, ömırdıŋ özımen bıte qainasqan qūbylys.
Atbasar – taǧdyrlar toǧysqan meken. Mūnda orys, ukrain, şeşen-inguş, armian, äzerbaijan jäne özge etnos ökılderı tek bırge ömır sürıp otyrǧan joq. Olar bır keŋıstıktıŋ ǧana emes, bır tarihtyŋ, bır bolaşaqtyŋ jauapkerşılıgın bölısıp otyr. Būl – etnostardyŋ qatar ömır süruı emes, ortaq ruhani taǧdyrdyŋ qalyptasuy.
Osy şyndyqtyŋ jarqyn körınısı – audandyq mädeniet üiınde ötken «Mädeniet köpırı» festivalı. Būl – sahnalyq şara emes, būl – mädenietterdıŋ ünqatysuy. Bırı ekınşısın basyp ozuǧa emes, tolyqtyruǧa ūmtylǧan ruhani keŋıstık. Mūnda är etnos öz bolmysyn joǧaltpaidy, kerısınşe sol bolmys arqyly ortaq älemge üles qosady.
Şaraǧa Respublikalyq düngen etnomädeni ortalyǧynyŋ ökılı Zainuddin Mahuseevtıŋ arnaiy kelıp qatysuy – osy mazmūnnyŋ salmaǧyn arttyra tüstı. Ol öz sözınde mäselenı tereŋnen tarqatty:
«Qazaqstan – etnostar tek qatar ömır süretın emes, ortaq qūndylyqqa ūiyǧan el. Mūndaǧy tatulyq – uaqyttyŋ tezınen ötken, halyqtyŋ jüregınen oryn alǧan qūbylys», – dedı ol.
Būl – syrtqy baǧa emes, ışkı şyndyqqa berılgen anyqtama.
Atbasardaǧy tatulyqtyŋ tamyry tereŋde. Onyŋ bır aiǧaǧy – 1986 jyldan berı üzdıksız jūmys ıstep kele jatqan halyqtyq «Vainah» chechen-inguş ansamblı. Būl ūjym – öner ūjymy ǧana emes, talai taǧdyrdy toǧystyrǧan ruhani mektep.
«Qazaqstan bız üşın tek qonys emes. Būl – ruhani otan. Bız osy jerde tek öner körsetken joqpyz, osy qoǧamnyŋ bır bölşegıne ainaldyq. Bır sahnada ärtürlı ūlt balalary öner körsetken sätte ǧana bırlıktıŋ şynaiy mänın tüsınesıŋ», – ansambldıŋ negızın qalauşy, käsıbi akter Iýnus Hamzatovich Vyşegurov.
Onyŋ būl sözınıŋ astarynda bos ūran joq, şynaiy ömır bar.
1997 jyldan berı Qazaqstanda ǧūmyr keşıp kele jatqan öner iesınıŋ taǧdyry – jeke adamnyŋ ǧana emes, tūtas bır tarihi keŋıstıktıŋ ainasy. İnguşetiiadan bastalǧan şyǧarmaşylyq jol Qazaqstan topyraǧynda jaŋa sapaǧa köterılıp, etnostyq şekaradan asyp, ortaq mädeni keŋıstıkke ainaldy. Şaǧyn bi ūjymy uaqyt öte kele türlı etnos ökılderın bırıktırgen käsıbi deŋgeidegı öner ordasyna ainaldy.
2013 jyly berılgen «halyqtyq» ataǧy – önerdıŋ ǧana emes, qoǧamdyq kelısımnıŋ de moiyndaluy. Būl – mädeniet arqyly ornyqqan bırlıktıŋ belgısı.
Bügınde ansambl sahnada ǧana emes, sanada da ömır sürıp otyr. Ol – tatulyqtyŋ simvoly, mädeni ündestıktıŋ tırı beinesı.
Aita keterlıgı, mūndai mazmūndaǧy aqparattyq tur būǧan deiın Sandyqtau audanynyŋ Bırlık auyldyq okrugınde de ūiymdastyrylyp, täjıribe almasudyŋ igı ülgısı retınde baǧalanǧan. Būl – bır rettık şara emes, el ışındegı kelısım mädenietınıŋ bırtındep qalyptasqan ürdısı.
Qorytyndy sözben tüiındesek, Atbasardaǧy aqparattyq tur – tek sapar emes. Būl – bırlıktıŋ bet-beinesın közben körıp, köŋılmen tüisıngen sät. Mūndai jerlerde tūraqtylyq turaly köp aitudyŋ qajetı joq. Öitkenı tūraqtylyqtyŋ özı – sol ömırdıŋ ışınde.
Etnos arasyndaǧy kelısımdı damytuǧa sıŋırgen eŋbegı üşın. Toqaev bırqatar qazaqstandyqty marapattady
