جاز مەزگىلى كوپشىلىك ءۇشىن دەمالىسپەن بايلانىستى بولعانىمەن، مەملەكەت باسشىلارى ءۇشىن بۇل كەزەڭ دە قاربالاس جۇمىستىڭ ءبىر بولىگى بولىپ قالا بەرەدى. ولار مەملەكەتتىك مىندەتتەرىن اتقارا وتىرىپ، تىعىز جۇمىس كەستەسىنىڭ اراسىندا عانا از ۋاقىت تىنىعۋعا مۇمكىندىك تابادى.
Zakon.kz الەم كوشباسشىلارىنىڭ قالاي دەمالاتىنىنا، كۇش-قۋاتىن قالاي قالپىنا كەلتىرەتىنىنە جانە قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جاز مەزگىلىن قالاي وتكىزەتىنىنە نازار اۋداردى.
جىلدىڭ ەڭ ىستىق ءۇش ايى ادەتتە دەمالىس ماۋسىمى سانالادى. بۇل ۋاقىتتا ادامدار كۇندەلىكتى تىرشىلىكتىڭ قاربالاسىنان ءبىر ساتكە الىستاپ، ورتاسىن اۋىستىرىپ، وتباسىمەن كوبىرەك ۋاقىت وتكىزۋگە، سپورتپەن اينالىسۋعا، تابيعات اياسىندا تىنىعىپ، جاڭا ەڭبەك ماۋسىمىنا دەيىن كۇش جيناۋعا تىرىسادى.
دەگەنمەن مەملەكەت باسشىلارى ءۇشىن ۇزاق مەرزىمدى، الاڭسىز دەمالىس - سيرەك كەزدەسەتىن جايت. جاز ايلارىندا دا ولار حالىقارالىق احۋالدى ءجىتى باقىلاپ، ماڭىزدى كەزدەسۋلەر وتكىزىپ، ەل تاعدىرىنا قاتىستى شەشىمدەر قابىلدايدى. سوعان قاراماستان ولاردىڭ دا جۇمىس قاربالاسىنان ءبىر ساتكە بولسا دا بوي سەرگىتىپ، كۇش-قۋاتىن قالپىنا كەلتىرەتىن جەكە ۋاقىتى بولادى. الەم كوشباسشىلارىنىڭ ارقايسىسى ءوزىن سەرگەك ۇستاپ، جۇمىسقا دەگەن جىگەرىن ساقتاۋعا كومەكتەسەتىن وزىنە ءتان تىنىعۋ تاسىلدەرىن قالىپتاستىرعان.
اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ گولف ويناعاندى ۇناتادى. ول ءۇشىن بۇل تەك سپورت قانا ەمەس، بەيرەسمي كەزدەسۋلەر وتكىزەتىن قولايلى ورتا. فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون سپورتپەن اينالىسىپ، سەرۋەندەپ، جازعى پرەزيدەنتتىك رەزيدەنتسياسى – فورت برەگانسوندا وتباسىمەن ۋاقىت وتكىزگەندى ءجون كورەدى.
ءۇندىستان پرەمەر-ءمينيسترى نارەندرا مودي كوپ جىلدان بەرى كۇندەلىكتى ءومىر سالتىن يوگامەن بايلانىستىرىپ كەلەدى. رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين كوپشىلىككە تابيعات اياسىنداعى دەمالىسىمەن، بالىق اۋلاۋىمەن جانە سىبىرگە ساپارلارىمەن تانىمال. ال قىتاي توراعاسى سي تسزينپين جەكە ءومىرىن كوپشىلىككە كورسەتە بەرمەيدى. دەگەنمەن ونىڭ بەينەسى قاتاڭ تارتىپپەن، كىتاپ وقۋمەن جانە كۇن ءتارتىبىن بۇلجىتپاي ساقتاۋمەن استاسادى.
وسى تۇرعىدان العاندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جاز مەزگىلىن قالاي وتكىزەتىنى دە كوپشىلىكتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرادى. كوپشىلىك سياقتى مەملەكەت باسشىسى جۇمىستان تولىقتاي قول ءۇزىپ، مەملەكەتتىك ماسەلەلەردى كەيىنگە ىسىرىپ، بىرنەشە اپتاسىن تەك دەمالىسقا ارناي المايدى. جازدا دا ونىڭ جۇمىس كەستەسى ادەتتەگىدەي قاربالاس: وڭىرلەرگە ساپارلار، كەزدەسۋلەر، جۇمىس كەڭەستەرى مەن ماڭىزدى ءىس-شارالار ءبىر ساتكە دە توقتامايدى. سوندىقتان پرەزيدەنت ءۇشىن كۇش-قۋاتتى قالپىنا كەلتىرۋ ۇزاق ۋاقىتقا دەمالىسقا شىعۋمەن ولشەنبەيدى. ونىڭ ورنىنا تابيعات اياسىندا بولىپ، كۇندەلىكتى جۇمىس ىرعاعىن از ۋاقىتقا بولسا دا وزگەرتۋ نەمەسە وزىنە ۇنايتىن ىستەرگە كوڭىل ءبولۋ ارقىلى سەرگىپ، جاڭا كۇش جيناۋعا مۇمكىندىك الادى.
تابيعات اياسىنداعى تىنىعۋ جانە جۇمىس ىرعاعىن وزگەرتۋ
مەملەكەت باسشىلارى ءۇشىن دەمالىس ءاردايىم جۇمىستان تولىق قول ءۇزۋ دەگەندى بىلدىرمەيدى. كوپ جاعدايدا بۇل – كۇندەلىكتى جۇمىس ىرعاعىن وزگەرتىپ، كابينەتتەن شىعىپ، تابيعات اياسىندا بولىپ، تازا اۋامەن تىنىستاپ، قوزعالىس ارقىلى سەرپىلىپ، كۇش-قۋات جيناۋ.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تابيعاتقا جاقىندىعى ونىڭ وڭىرلەرگە جاساعان جۇمىس ساپارلارىنان دا اڭعارىلادى. پرەزيدەنت ەل ايماقتارىن ءجيى ارالايدى. ال مۇمكىندىك تۋعان ساتتە قازاقستاننىڭ ەڭ كورىكتى وڭىرلەرىنىڭ ءبىرى سانالاتىن بۋراباي مەن ششۋچينسك سەكىلدى كولدەرى، قالىڭ ورمانى مەن كەڭ دالاسى ۇيلەسكەن تابيعاتى ەرەكشە ايماقتارعا بارعاندى قۇپ كورەدى. مۇنداي ورىندار وعان جۇمىس قارقىنىنان ۇزاپ كەتپەي-اق، قالا تىرشىلىگىنەن از ۋاقىتقا بولسا دا الىستاپ، سەرگىپ قايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
وسى تۇرعىدان العاندا پرەزيدەنتتىڭ ششۋچينسكىگە ساپارى دا ەرەكشە مانگە يە. بۇل ءوڭىر تابيعاتىمەن عانا ەمەس، دامىعان سپورتتىق ينفراقۇرىلىمىمەن، ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىمەن جانە جازعى دەمالىس ورىندارىمەن كەڭىنەن تانىمال. كولدەرى، قىلقان جاپىراقتى ورماندارى، تازا اۋاسى مەن تىنىش تابيعاتى بۇل ايماقتى كۇش-قۋاتتى قالپىنا كەلتىرۋگە قولايلى مەكەندەردىڭ بىرىنە اينالدىرعان.
ارينە، پرەزيدەنت ءۇشىن بۇل ەڭ الدىمەن جۇمىس ساپارى بولدى. ونىڭ اياسىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ قوعامدىق كەڭىستىكتەردى، سپورت نىساندارىن، شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى اسكەري كوللەدجدى ارالاپ، حالىقارالىق «ايبىن» اسكەري-پاتريوتتىق جاستار جيىنىنا قاتىستى.
سوعان قاراماستان ششۋچينسك تابيعاتى قازاقستانداعى جازعى تىنىعۋ مادەنيەتىنىڭ ەرەكشەلىگىن دە ايقىن كورسەتەدى. بۇل – تابيعاتپەن ۇندەسۋ، بەلسەندى ءومىر سالتىن ۇستانۋ، سپورتپەن اينالىسۋ جانە اشىق كەڭىستىكتە سەرپىن الۋ.
مۇنداي تەپە-تەڭدىك مەملەكەت باسشىسى ءۇشىن اسا ماڭىزدى. ويتكەنى پرەزيدەنتتىڭ مەملەكەتتىك ىستەردەن تولىقتاي قول ءۇزۋى مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان ورتانى اۋىستىرۋ، تابيعات اياسىندا تىنىعىپ، ەل ازاماتتارىمەن جۇزدەسۋ - ونىڭ سەرگەكتىگىن ساقتاپ، جاڭا كۇش جيناۋىنا ىقپال ەتەتىن ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ ءبىرى.
سپورت جانە سەرگەك ءومىر سالتى
قازىرگى زامانعى كوشباسشى جوعارى جۇمىس قارقىنىنا توتەپ بەرە الۋى كەرەك. سوندىقتان جاقسى فيزيكالىق دايىندىق، ءوزىن-ءوزى تارتىپكە باعىندىرۋ جانە كەز كەلگەن جاعدايدا جيناقىلىقتى ساقتاي ءبىلۋ – تەك جەكە قاسيەت قانا ەمەس، زاماناۋي كوشباسشىنىڭ ماڭىزدى سيپاتىنا اينالدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءومىر سالتىندا بۇل ۇستانىم ارتىق جاريالىلىقتان ەمەس، تابيعي بولمىسىنان كورىنەدى. پرەزيدەنت سپورتتى كوپشىلىككە كورسەتۋ قۇرالى رەتىندە پايدالانبايدى. سوعان قاراماستان ونىڭ دەنە شىنىقتىرۋ مەن سالاۋاتتى ءومىر سالتىنا ەرەكشە كوڭىل بولەتىنى جۇمىس ساپارلارىنان انىق بايقالادى. ماسەلەن، ششۋچينسكىگە بارعان كەزىندە مەملەكەت باسشىسى ۇستەل تەننيسى، ءجۇزۋ، جاتتىعۋ زالدارى جانە باسقا دا سپورت تۇرلەرىمەن اينالىسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن Burabay Arena سپورت كەشەنىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى.
بۇل ساپار سپورت نىسانىن ارالاۋمەن عانا شەكتەلگەن جوق. مۇندا دەنە بەلسەندىلىگى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋ، ءتارتىپتى قالىپتاستىرۋ، بەلسەندى ءومىر سالتىن دارىپتەۋ جانە ساپالى ءومىر ءسۇرۋ ورتاسىن دامىتۋ سياقتى ماڭىزدى قۇندىلىقتارمەن ۇشتاسادى. بۇل باعىت قازاقستاندا سپورتتى تەك جوعارى جەتىستىكتەردىڭ كورسەتكىشى رەتىندە ەمەس، ءاربىر ازاماتتىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىنىڭ اجىراماس بولىگى رەتىندە دامىتۋعا نەگىزدەلگەن مەملەكەتتىك ساياساتپەن دە تولىق ۇندەسەدى.
پرەزيدەنتتىڭ جەكە بەينەسى تۇرعىسىنان دا مۇنداي ساتتەردىڭ وزىندىك ءمانى بار. ونىڭ كوپشىلىك الدىنداعى ءجۇرىس-تۇرىسىنان جيناقىلىق، بايىپتىلىق پەن سەنىمدىلىك اڭعارىلادى. ءتۇرلى پىكىرلەر مەن بولجامدارعا قاراماستان، قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ وڭىرلەردى ارالاپ، حالىقپەن كەزدەسىپ، جاستار الدىندا ءسوز سويلەپ، بەلسەندى جۇمىس ىرعاعىن ساقتاپ كەلە جاتقانى انىق بايقالادى.
جىلقىعا دەگەن ەرەكشە ىقىلاس
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كوپشىلىككە بەلگىلى قىزىعۋشىلىقتارىنىڭ ءبىرى – جىلقىعا دەگەن ەرەكشە ىقىلاسى. قازاق حالقى ءۇشىن تۇلپار – ەركىندىكتىڭ، تەكتىلىكتىڭ جانە ۇلتتىق ءداستۇردىڭ ايرىقشا سيمۆولى. پرەزيدەنتتىڭ ات قوراسىندا احالتەكە تۇقىمىنداعى اقجان مەن اقنيەت، سونداي-اق كاتار مەملەكەتى سىيعا تارتقان اراب سايگۇلىكتەرى باپتالادى. بەلگىلى بولعانداي، مەملەكەت باسشىسى كەيدە ات قوراعا ارنايى بارىپ، جىلقىلاردى ءوز قولىمەن جەمدەپ تۇرادى.
بۇل – رەسمي ءىس-شارانىڭ نەمەسە حاتتامانىڭ ءبىر بولىگى ەمەس، قاربالاس جۇمىس اراسىندا از ۋاقىتقا بولسا دا تىنىعىپ، وي سەرگىتۋدىڭ وزىندىك ءتاسىلى. جىلقىمەن جۇمىس ىستەۋ ادامنان سابىرلىلىقتى، ۇقىپتىلىقتى جانە توزىمدىلىكتى تالاپ ەتەدى. سوندىقتان بۇل اۋەستىك پرەزيدەنتتىڭ بايسالدى بولمىسىمەن، ۇستامدى مىنەزىمەن جانە ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا دەگەن قۇرمەتىمەن تابيعي ۇيلەسىم تابادى.
جاز – جۇمىستان قول ءۇزۋ ەمەس
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىنىعۋى قاراپايىم ادامداردىڭ دەمالىسىنان وزگەشە. پرەزيدەنت ءۇشىن تەلەفوندى ءسوندىرىپ، بارلىق كەزدەسۋدى كەيىنگە قالدىرىپ نەمەسە اقپاراتتىق كەڭىستىكتەن تولىقتاي الىستاۋ مۇمكىن ەمەس. دەگەنمەن بۇل ونىڭ دا كۇش-قۋاتىن قالپىنا كەلتىرۋگە مۇقتاج ەمەستىگىن بىلدىرمەيدى. تەك جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ دەمالىسى وزىندىك ەرەكشەلىگىمەن سيپاتتالادى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ءۇشىن تابيعات اياسىندا بولۋ، سپورتپەن اينالىسۋ، قالىپتى ءومىر ىرعاعىن ساقتاۋ، ۇلتتىق ءداستۇردى دارىپتەۋ جانە ەلمەن ەتەنە بايلانىستا ءجۇرۋ – سەرگەكتىك پەن كۇش-قۋاتتىڭ ماڭىزدى كوزدەرىنىڭ ءبىرى. مۇندا ارتىق اسىرەلەۋ دە، جاساندىلىق تا جوق. كەرىسىنشە، بۇل ءومىر سالتى قاراپايىمدىلىعىمەن، ۇستامدىلىعىمەن جانە قازاقى بولمىسقا جاقىندىعىمەن ەرەكشەلەنەدى.
وسى تۇرعىدان قاراعاندا پرەزيدەنتتىڭ جازى – جۇمىستان قول ءۇزىپ، قوعامنان وقشاۋلاناتىن كەزەڭ ەمەس. بۇل – مەملەكەتتىك جاۋاپكەرشىلىك پەن كۇش-قۋاتتى ساقتاۋدىڭ اراسىنداعى ۇيلەسىمدى تابا ءبىلۋ. مەملەكەت باسشىسى قوعامدىق ءومىردىڭ بەل ورتاسىندا قالىپ، وڭىرلەرگە ساپارلارىن، حالىقپەن كەزدەسۋلەرىن جالعاستىرادى. سونىمەن بىرگە تىنىعۋدىڭ مىندەتتى تۇردە ۇزاق دەمالىس نەمەسە كوپشىلىككە كورسەتىلەتىن ەرەكشە وقيعا بولۋى شارت ەمەس ەكەنىن دە كورسەتەدى.
مۇنداي ۇستانىم قازىرگى زامانعى كوشباسشىنىڭ بولمىسىنا تولىق ساي كەلەدى. سەبەبى ناعىز كوشباسشى ءۇشىن دەمالىسىن جاريا ەتۋ ەمەس، قانداي جاعدايدا دا سەرگەك قالپىن، ايقىن ويىن، سابىرلى مىنەزىن جانە جوعارى جۇمىس قارقىنىن ساقتاي ءبىلۋ ماڭىزدى. سوندىقتان مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قالاي تىنىعاتىنى تۋرالى سۇراقتىڭ جاۋابى دا وسىدان كورىنەدى: ولار ەل ىسىنەن قول ۇزبەي-اق، وزىنە قۋات بەرەتىن دۇنيەلەر ارقىلى كۇش جيناپ، جۇمىس ىرعاعىن ساقتايدى.
