فوتو: depositphotos.com
Temu, SHEIN جانە ارزان تاۋار ساتاتىن باسقا دا ماركەتپلەيستەر سۇرانىستىڭ تومەندەۋىنە تاپ بولدى. ساراپشىلاردىڭ مالىمەتىنشە، 2026 جىلى ساتىلىم كولەمى 2025 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا بەسىنشى اي قاتارىنان ازايعان.
قىتاي كەدەنىنىڭ دەرەكتەرىنە تالداۋدى ليۋكسەمبۋرگتەگى Trade and Transport Group كونسالتينگتىك كومپانياسى جۇرگىزدى. ساراپشىلاردىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس، بيىلعى ءساۋىر ايىندا قىتايدان ەكسپورتتالاتىن ارزان تاۋارلار كولەمى 10,9 پايىزعا قىسقارعان. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا بەسىنشى اي قاتارىنان تومەندەپ وتىر.
باستى سەبەپتەردىڭ ءبىرى – تاياۋ شىعىستاعى قاقتىعىس سالدارىنان جانارماي تاپشىلىعىنىڭ تۋىنداۋى. ارزان تاۋارلاردى تاسىمالداۋ قىمباتتاپ، جەتكىزۋ قۇنى تومەن بولۋىنا نەگىزدەلگەن Temu مەن SHEIN سەكىلدى ماركەتپلەيستەردىڭ بيزنەس-مودەلىنە كەرى اسەرىن تيگىزۋدە. سونىمەن قاتار باتىس ەلدەرىندەگى ساتىپ الۋ قابىلەتىنىڭ تومەندەۋى ينفلياتسيانىڭ وسۋىمەن جانە جاھاندىق ەكونوميكالىق تۇراقسىزدىقپەن بايلانىستى.
Temu پلاتفورماسىندا ايەلدەر كيىمىن ساتاتىن شەنچجەن قالاسىنىڭ تۇرعىنى ديانا تسياو ءار تاۋاردىڭ باعاسىن ەكى دوللارعا كوتەرگەنىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، ءبىر كيىمدى جەتكىزۋ قۇنى ورتا ەسەپپەن ءبىر دوللارعا ارتقان. سونداي-اق ول ساتىلىمنىڭ ازايعانىن ايتىپ، «اقىر سوڭىندا بارلىق سالماق تۇتىنۋشىلارعا تۇسەدى» دەپ مالىمدەدى.
باعانىڭ وسۋىنە قىتايلىق ماركەتپلەيستەرگە سالىناتىن سالىق جۇكتەمەسىنىڭ ارتۋى دا اسەر ەتىپ وتىر. بىرقاتار مەملەكەتتەر ءوز ەكونوميكاسى مەن شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قورعاۋ ماقساتىندا بۇرىن باج سالىعىنسىز اكەلىنگەن ارزان تاۋارلارعا قوسىمشا سالىق ەنگىزدى. ماسەلەن، ەۋروپالىق وداق شىلدە ايىنان باستاپ ارزان سالەمدەمەلەرگە بىرىڭعاي سالىق ەنگىزبەك.
ال اقش-تا 2025 جىلى پرەزيدەنت دونالد ترامپ de minimis زاڭىن كۇشىن جويدى. بۇعان دەيىن بۇل زاڭ اقش-قا ارزان تاۋارلاردى سالىقسىز اكەلۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن. نەگىزگى سەبەپتەردىڭ ءبىرى رەتىندە ەسىرتكى تاسىمالىنا قارسى كۇرەس اتالدى. اق ءۇيدىڭ مالىمەتىنشە, قىتايدان زاڭدى شاعىن سالەمدەمەلەر رەتىندە ەلگە فەنتانيل مەن باسقا دا سينتەتيكالىق وپيويدتار جەتكىزىلىپ وتىرعان.
قازاقستان ازىرگە اقش تاجىريبەسىن قايتالاپ، 200 ەۋرودان ارزان تاۋارلارعا ارنالعان باج سالىعىنسىز يمپورت ءتارتىبىن جويعان جوق. دەگەنمەن، Temu جانە باسقا دا شەتەلدىك ماركەتپلەيستەردەن كەلەتىن تاۋارلاردى اكەلۋ تالاپتارى قايتا قارالدى. ەندى مۇنداي ونىمدەر «ەلەكتروندىق ساۋدا تاۋارلارى» دەگەن جەكە ساناتقا جاتقىزىلادى. بۇل ساناتقا ارنايى كەدەندىك باج سالىعى، جەكە سالىق جانە بولەك كەدەندىك دەكلاراتسيا قاراستىرىلعان.
سونداي-اق قۇنى 200 ەۋرودان اساتىن تاۋارلارعا قويىلاتىن تالاپتار كۇشەيتىلدى. بۇرىن 5 پايىزدىق باج سالىعى شەكتى سومادان اسقان بولىككە عانا سالىنسا، ەندى ول تاۋاردىڭ تولىق قۇنىنا ەسەپتەلەدى.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن قازاقستاندىق باق-تا Temu قولدانۋشىلاردى باقىلاپ, ولاردىڭ جەكە دەرەكتەرىن ءۇشىنشى تۇلعالارعا نەمەسە قىتاي ۇكىمەتىنە بەرۋى مۇمكىن دەگەن كۇدىك تۋرالى اقپارات تاراعان بولاتىن. اڭگىمە قولدانۋشىلاردىڭ بەلسەندىلىگىن، ادەتتەرىن، ءجۇرىپ-تۇرۋ باعىتتارىن باقىلاۋعا، سونداي-اق سمارتفونداعى بايلانىس تىزىمدەرى مەن باسقا قوسىمشالارعا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ارنايى الگوريتمدەر جونىندە بولعان. ءوز كەزەگىندە Temu قازاقستان ازاماتتارىنىڭ دەرەكتەرىن قىتاي ۇكىمەتىنە جينايتىنى تۋرالى ايىپتاۋلاردى جوققا شىعاردى.
