Foto: depositphotos.com
Temu, SHEIN jäne arzan tauar satatyn basqa da marketpleister sūranystyŋ tömendeuıne tap boldy. Sarapşylardyŋ mälımetınşe, 2026 jyly satylym kölemı 2025 jyldyŋ säikes kezeŋımen salystyrǧanda besınşı ai qatarynan azaiǧan.
Qytai kedenınıŋ derekterıne taldaudy Liuksemburgtegı Trade and Transport Group konsaltingtık kompaniiasy jürgızdı. Sarapşylardyŋ qorytyndysyna säikes, biylǧy säuır aiynda Qytaidan eksporttalatyn arzan tauarlar kölemı 10,9 paiyzǧa qysqarǧan. Būl körsetkış ötken jyldyŋ osy kezeŋımen salystyrǧanda besınşı ai qatarynan tömendep otyr.
Basty sebepterdıŋ bırı – Taiau Şyǧystaǧy qaqtyǧys saldarynan janarmai tapşylyǧynyŋ tuyndauy. Arzan tauarlardy tasymaldau qymbattap, jetkızu qūny tömen boluyna negızdelgen Temu men SHEIN sekıldı marketpleisterdıŋ biznes-modelıne kerı äserın tigızude. Sonymen qatar Batys elderındegı satyp alu qabıletınıŋ tömendeuı infliasiianyŋ ösuımen jäne jahandyq ekonomikalyq tūraqsyzdyqpen bailanysty.
Temu platformasynda äielder kiımın satatyn Şenchjen qalasynyŋ tūrǧyny Diana Siao är tauardyŋ baǧasyn ekı dollarǧa kötergenın aitty. Onyŋ sözınşe, bır kiımdı jetkızu qūny orta eseppen bır dollarǧa artqan. Sondai-aq ol satylymnyŋ azaiǧanyn aityp, «aqyr soŋynda barlyq salmaq tūtynuşylarǧa tüsedı» dep mälımdedı.
Baǧanyŋ ösuıne qytailyq marketpleisterge salynatyn salyq jüktemesınıŋ artuy da äser etıp otyr. Bırqatar memleketter öz ekonomikasy men şaǧyn jäne orta biznestı qorǧau maqsatynda būryn baj salyǧynsyz äkelıngen arzan tauarlarǧa qosymşa salyq engızdı. Mäselen, Europalyq odaq şılde aiynan bastap arzan sälemdemelerge bıryŋǧai salyq engızbek.
Al AQŞ-ta 2025 jyly prezident Donald Tramp de minimis zaŋyn küşın joidy. Būǧan deiın būl zaŋ AQŞ-qa arzan tauarlardy salyqsyz äkeluge mümkındık beretın. Negızgı sebepterdıŋ bırı retınde esırtkı tasymalyna qarsy küres ataldy. Aq üidıŋ mälımetınşe, Qytaidan zaŋdy şaǧyn sälemdemeler retınde elge fentanil men basqa da sintetikalyq opioidtar jetkızılıp otyrǧan.
Qazaqstan äzırge AQŞ täjıribesın qaitalap, 200 eurodan arzan tauarlarǧa arnalǧan baj salyǧynsyz import tärtıbın joiǧan joq. Degenmen, Temu jäne basqa da şeteldık marketpleisterden keletın tauarlardy äkelu talaptary qaita qaraldy. Endı mūndai önımder «elektrondyq sauda tauarlary» degen jeke sanatqa jatqyzylady. Būl sanatqa arnaiy kedendık baj salyǧy, jeke salyq jäne bölek kedendık deklarasiia qarastyrylǧan.
Sondai-aq qūny 200 eurodan asatyn tauarlarǧa qoiylatyn talaptar küşeitıldı. Būryn 5 paiyzdyq baj salyǧy şektı somadan asqan bölıkke ǧana salynsa, endı ol tauardyŋ tolyq qūnyna esepteledı.
Aita keteiık, būǧan deiın qazaqstandyq BAQ-ta Temu qoldanuşylardy baqylap, olardyŋ jeke derekterın üşınşı tūlǧalarǧa nemese Qytai ükımetıne beruı mümkın degen küdık turaly aqparat taraǧan bolatyn. Äŋgıme qoldanuşylardyŋ belsendılıgın, ädetterın, jürıp-tūru baǧyttaryn baqylauǧa, sondai-aq smartfondaǧy bailanys tızımderı men basqa qosymşalarǧa qol jetkızuge mümkındık beretın arnaiy algoritmder jönınde bolǧan. Öz kezegınde Temu Qazaqstan azamattarynyŋ derekterın Qytai ükımetıne jinaityny turaly aiyptaulardy joqqa şyǧardy.
