يراننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ابباس اراگچي ءيزرايلدىڭ يران اۋماعىنداعى تاريحي ەسكەرتكىشتەرگە سوققى جاساپ جاتقانىن مالىمدەپ، حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ارەكەتسىزدىگىن سىنعا الدى. ونىڭ ايتۋىنشا، شابۋىلعا ۇشىراعان كەيبىر نىساندار XIV عاسىرعا جاتادى جانە ولاردىڭ بىرقاتارى يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرالار تىزىمىنە ەنگىزىلگەن.
ءمينيستردىڭ سوزىنشە، مۇنداي نىسانداردىڭ ءبۇلىنۋى تەك يران ءۇشىن عانا ەمەس، بۇكىل ادامزاتتىڭ مادەني مۇراسى ءۇشىن ۇلكەن قاۋىپ توندىرەدى. وسىعان بايلانىستى ول يۋنەسكو ۇيىمىنىڭ بۇل جاعدايعا قاتىستى ءۇنسىز قالىپ وتىرعانىن «جول بەرىلمەيتىن جاعداي» دەپ اتادى.
اراگچي سونداي-اق قازىرگى گەوساياسي شيەلەنىستەر اياسىندا مادەني مۇرا وبەكتىلەرىن قورعاۋ حالىقارالىق قۇقىقتىڭ ماڭىزدى تالابى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، مۇنداي نىساندارعا جاسالعان شابۋىلدار حالىقارالىق قاۋىمداستىقتىڭ نازارىندا بولۋى ءتيىس.
يران تاراپى حالىقارالىق ۇيىمداردى مادەني جانە تاريحي ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋعا باعىتتالعان ناقتى شارالار قابىلداۋعا شاقىرىپ وتىر. سونىمەن قاتار تەگەران بۇل ماسەلەنىڭ جاھاندىق دەڭگەيدە تالقىلانۋى قاجەت ەكەنىن العا تارتتى.
ەسكە سالساق، بۇعان دەيىن تەگەرانداعى گۇلستان سارايى جانە يسفاحانداعى ورتاعاسىرلىق چەحەل-سوتۋن نىساندارى اقش پەن ءيزرايلدىڭ زىمىران شابۋىلىنان زارداپ شەككەن بولاتىن. بۇل ەسكەرتكىشتەر يۋنەسكو تىزىمىنە الىنعان اتاۋلى مۇرالار بولىپ ەسەپتەلەدى.
