بارلىق مەملەكەت عىلىمعا جانە بىلىمگە كوڭىل بولەدى.
ادامزاتتى العا جىلجىتاتىن تەك قانا عىلىم. جارتى عاسىردىڭ ىشىندە عىلىمي-تەحنيكالىق رەۆوليۋتسيا ءبىزدى جاڭا جەتىستىكتەرگە جەتەلەۋدە. عارىش كەڭىستىگىنە جول اشىلدى، ايعا قوندى، مارسقا زەرتتەۋ قۇرىلعىلارى اتتاندى، مىڭداعان سپۋتنيك جەردى باقىلاۋدا، ينتەرنەت تارادى، گۋمانويد روبوتتار پايدا بولۋدا، جي ادامزات وركەنيەتىنە ۇلەس قوسۋدا، مەديتسينا العا قارىشتادى جانە باسقا. وسىنىڭ ءبارى تەك عىلىمنىڭ ارقاسىندا ىسكە اسۋدا.
عىلىمعا قارجىنى اياماۋ كەرەك. عىلىمي جوبالارعا قارجىنى كوبىرەك ءبولۋ ماڭىزدى. ءبىر-ەكى جوبانىڭ ساتسىزدىگىنە قاراپ، عىلىمنان قارجىنى قيىپ تاستاۋعا بولمايدى.
قازاقستان عىلىمي جوبالارعا 2024-2026 جىلدارى 730 ملرد تەڭگە بولەتىنى جايلى وقىعان ەدىم. سوڭعى جىلدارى اقىرىنداپ بولىنەتىن قارجى كولەمى ارتۋدا. بۇل ورتالىق ازياداعى كورشىلەس ەلدەردەن كوپ بولسا دا، سالىستىرمالى تۇردە ءالى دە از. ساراپشىلار بۇل قارجىنى ەسەلەۋ كەرەكتىگىن ايتۋدا. ەسەلەۋ ءۇشىن عىلىم ستراتەگيالىق قۇندىلىق رەتىندە ايقىندالۋى ءتيىس.
ەلدىڭ باستى قۇجاتى اتا زاڭ بولسا، سوندا عىلىم-ءبىلىم جايلى ناقتى كورسەتىلۋى قاجەت. قازىرگى ۇسىنىلىپ وتىرعان جاڭا جوبانىڭ پرەامبۋلاسىندا «عىلىم مەن يننوۆاتسيا قۇندىلىقتارىن باعدارعا الىپ» دەگەن ءسوز بار. تاعى ءبىر تۇسىندا «زياتكەرلىك مەنشىك زاڭمەن قورعالادى» دەگەن تۇسى بار. ياعني، عىلىمعا ستراتەگيالىق رەسۋرس رەتىندە قاراۋ تۋرالى ايتىلعان. عىلىمي شىعىندار زاڭ جۇزىندە بيۋدجەتتىك قىسقارتۋلاردان قورعالادى دەگەن ءسوز.
بۇل وتە دۇرىس. بىزدە عىلىم سالاسىنا كوپ كوڭىل ءبولۋ كەرەك. اسىرەسە تەحنيكالىق عىلىمدارعا (گۋمانيتارلىق سالا مامانداردى رەنجىمەس دەگەن ويدامىن). ادامي كاپيتال مەن عىلىم عانا مەملەكەتتى دامىتا الادى. تابيعي رەسۋرس نەمەسە قىمبات قازبا بايلىق ەمەس، سونى يگەرەتىن عالىمدار ادامزاتتى، مەملەكەتتى العا سۇيرەيدى.
رەسۋرسى شەكتەۋلى، الايدا عىلىمى جاقسى دامىعان ەلدەردىڭ قانداي جەتىستىككە جەتكەنىن كورىپ وتىرمىز. مىسالدارى كوپ. سونىڭ ءبارى عىلىمي جوبالارعا قارجىنى ارتتىرۋدان، عىلىمدى بيۋدجەتتىك قىسقارتۋدان ساقتاپ قالۋدان باستالعان. سولاردان ۇيرەنۋ كەرەك.
بىلتىر بىزدە سۋدى از قاجەت ەتەتىن، وزگە كۇرىشتەردەن 10 كۇن ەرتە پىسەتىن كۇرىش سورتىن عالىمدار تانىستىردى. ءوزىمىزدىڭ قازاقتار جاساپ شىقتى. مىنە، بۇل عىلىمنىڭ مەملەكەتكە ناقتى قوسقان ۇلەسى. بىرىنشىدەن، سۋدى ۇنەمدەيدى. ەكىنشىدەن، ءونىمدى نارىققا تەز شىعارۋ ارقىلى ۋاقىت پەن باسەكەدە ۇتادى، وسىلايشا ەكونوميكاعا ۇلەس قوسادى. بۇل ءبىر عانا مىسال. عىلىم وسىلايشا مەملەكەتتى العا جىلجىتادى. ول تۋرالى مەملەكەتتىڭ باستى قۇجاتىندا جازىلعانى قۇپتارلىق ءىس.
