Barlyq memleket ǧylymǧa jäne bılımge köŋıl böledı.
Adamzatty alǧa jyljytatyn tek qana ǧylym. Jarty ǧasyrdyŋ ışınde ǧylymi-tehnikalyq revoliusiia bızdı jaŋa jetıstıkterge jeteleude. Ǧaryş keŋıstıgıne jol aşyldy, Aiǧa qondy, Marsqa zertteu qūrylǧylary attandy, myŋdaǧan sputnik jerdı baqylauda, internet tarady, gumanoid robottar paida boluda, Jİ adamzat örkenietıne üles qosuda, medisina alǧa qaryştady jäne basqa. Osynyŋ bärı tek ǧylymnyŋ arqasynda ıske asuda.
Ǧylymǧa qarjyny aiamau kerek. Ǧylymi jobalarǧa qarjyny köbırek bölu maŋyzdy. Bır-ekı jobanyŋ sätsızdıgıne qarap, ǧylymnan qarjyny qiyp tastauǧa bolmaidy.
Qazaqstan ǧylymi jobalarǧa 2024-2026 jyldary 730 mlrd teŋge böletını jaily oqyǧan edım. Soŋǧy jyldary aqyryndap bölınetın qarjy kölemı artuda. Būl Ortalyq Aziiadaǧy körşıles elderden köp bolsa da, salystyrmaly türde älı de az. Sarapşylar būl qarjyny eseleu kerektıgın aituda. Eseleu üşın ǧylym strategiialyq qūndylyq retınde aiqyndaluy tiıs.
Eldıŋ basty qūjaty Ata Zaŋ bolsa, sonda ǧylym-bılım jaily naqty körsetıluı qajet. Qazırgı ūsynylyp otyrǧan jaŋa jobanyŋ preambulasynda «ǧylym men innovasiia qūndylyqtaryn baǧdarǧa alyp» degen söz bar. Taǧy bır tūsynda «ziiatkerlık menşık zaŋmen qorǧalady» degen tūsy bar. Iаǧni, ǧylymǧa strategiialyq resurs retınde qarau turaly aitylǧan. Ǧylymi şyǧyndar zaŋ jüzınde biudjettık qysqartulardan qorǧalady degen söz.
Būl öte dūrys. Bızde ǧylym salasyna köp köŋıl bölu kerek. Äsırese tehnikalyq ǧylymdarǧa (gumanitarlyq sala mamandardy renjımes degen oidamyn). Adami kapital men ǧylym ǧana memlekettı damyta alady. Tabiǧi resurs nemese qymbat qazba bailyq emes, sony igeretın ǧalymdar adamzatty, memlekettı alǧa süireidı.
Resursy şekteulı, alaida ǧylymy jaqsy damyǧan elderdıŋ qandai jetıstıkke jetkenın körıp otyrmyz. Mysaldary köp. Sonyŋ bärı ǧylymi jobalarǧa qarjyny arttyrudan, ǧylymdy biudjettık qysqartudan saqtap qaludan bastalǧan. Solardan üirenu kerek.
Byltyr bızde sudy az qajet etetın, özge kürışterden 10 kün erte pısetın kürış sortyn ǧalymdar tanystyrdy. Özımızdıŋ qazaqtar jasap şyqty. Mıne, būl ǧylymnyŋ memleketke naqty qosqan ülesı. Bırınşıden, sudy ünemdeidı. Ekınşıden, önımdı naryqqa tez şyǧaru arqyly uaqyt pen bäsekede ūtady, osylaişa ekonomikaǧa üles qosady. Būl bır ǧana mysal. Ǧylym osylaişa memlekettı alǧa jyljytady. Ol turaly memlekettıŋ basty qūjatynda jazylǧany qūptarlyq ıs.
