كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيانىڭ العاشقى وتىرىسىندا م.س.نارىكباەۆ اتىنداعى قازگزۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسقارما توراعاسى تالعات نارىكباەۆ كونستيتۋتسيالىق ءماتىننىڭ تىلدىك نۇسقالارداعى بىرىزدىلىگى مەن ناقتىلىعى ماسەلەسىن كوتەردى.
ونىڭ ايتۋىنشا، ۋنيۆەرسيتەت پروفەسسورلارى مەن وتاندىق عالىمدار قاۋىمداستىعى كونستيتۋتسيانىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى ماتىنىندە ءبىرىزدى ەمەس تەرمينولوگيا، ماعىنالىق بۇرمالاۋلار مەن اۋدارمالار اراسىنداعى تەرمينولوگيالىق سايكەسسىزدىك بار ەكەنىن ۇزاق جىلدار بويى كوتەرىپ كەلەدى.
بۇل قۇقىق قولدانۋ تاجىريبەسىندە ۇعىمداردى ءارتۇرلى پايىمداۋعا جول اشىپ، كونستيتۋتسيالىق نورمالاردىڭ بىركەلكى ورىندالۋىنا كەدەرگى كەلتىرەدى.
«مىسالى قازىرگى كونستيتۋتسيادا «زاڭدى» ءسوزى 16 رەت، «قۇقىلى» ءسوزى − 5 رەت، «قۇقىعى بار» − 27 رەت، «قۇقىعى جوق» − 5 رەت، «حاقىسى جوق» − 3 رەت قولدانىلعان. بىراق ءبىر عانا ءسوز ءبىر عانا ماعىنالىق جۇك ارقالاپ تۇرعان جوق. «قۇقىلى» تەرمينى بىردە «ۆ پراۆە» ورنىنا، ال بىردە «يمەەت پراۆو» ورنىنا قولدانىلادى. ال «قىزمەت» ءسوزى «دولجنوست» ماعىناسىندا 31 جەردە، «دەياتەلنوست» ماعىناسىندا − 37 جەردە، «فۋنكتسيا» ماعىناسىندا − 3 جەردە، «سلۋجبا» ماعىناسىندا − 6 جەردە قولدانىلعان»، − دەپ اتاپ ءوتتى تالعات نارىكباەۆ.
كوميسسيا مۇشەسى ايتقان تاعى ءبىر مىسال − ۇكىمەت مۇشەلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنە قاتىستى «پەرسونالنو وتۆەچاەت» ءسوز تىركەسى بولدى. قازاقشا كونستيتۋتسيادا بۇل ءبىر باپتا «دەربەس جاۋاپ بەرەدى»، ءبىر باپتا − «جەكە-دارا جاۋاپ بەرەدى» دەپ اۋدارىلعان.
سونىمەن بىرگە، تۇراقتى قۇقىقتىق كونسترۋكتسيا رەتىندە اتاۋ فورمادا بەرىلمەگەن مىسالدار بار. ماسەلەن: ء«ومىر سۇرۋگە قۇقىعى»، «ار-وجدان بوستاندىعىنا قۇقىعى». دۇرىسى: ء«ومىر ءسۇرۋ قۇقىعى»، «ار-وجدان بوستاندىعى قۇقىعى» بولۋى كەرەك.
«اۋدارماعا بايلانىستى، «وبششەستۆەننايا نراۆستۆەننوست» ۇعىمى قازاقشا نۇسقاسىندا «قوعامدىق يماندىلىق» دەپ جازىلعان. ونى «قوعامدىق ادەپ» دەپ اۋىستىرۋدى ۇسىنامىز. بۇل تۇزەتۋ مەملەكەتىمىزدىڭ زايىرلى سيپاتىن ناقتىلاي تۇسەدى»، − دەپ تولىقتىردى زاڭگەر.
سپيكەر كونستيتۋتسيامىزدىڭ ماتىندىك انىقتىعى مەن بىرىزدىلىگى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ ساقتالۋىنا، مەملەكەتتىڭ باسقارۋ جۇيەسىنىڭ ساپاسى مەن كونستيتۋتسيالىق كەڭىستىك تۇتاستىعىنا اسەر ەتەتىنىن ايتۋدا.
«سوندىقتان رەفورما شەڭبەرىندە قۇقىقتىق ۇعىمداردى بىرىزدەندىرىپ، تىلدىك نۇسقالار اراسىنداعى تەرمينولوگيالىق الشاقتىقتاردى جويعانىمىز ءجون. بۇل كونستيتۋتسيا مازمۇنىن وزگەرتۋدى ەمەس، قۇقىقتىق دالدىگىن كۇشەيتۋدى بىلدىرەدى، اتا زاڭىمىزدىڭ ساپاسىن ارتتىرىپ، ونىڭ نورمالارىن تۇسىنىكتىرەك ەتەدى دەپ سانايمىز»، − دەپ تۇيىندەدى تالعات نارىكباەۆ.
