Topty jaryp, jetıstıkke jetken jastardyŋ eŋbegıne quanatynymyz bar.
Bırı önerımen, bırı bılımımen, endı bırı sporttaǧy jeŋısımen el abyroiyn asqaqtatyp jür. Äsırese tuǧan jerden tülep ūşqan talantty jastardyŋ eŋbegı şetelge jetıp, esımı halyqaralyq deŋgeide atala bastaǧanda, onyŋ quanyşy tıpten bölek eken. Bır jastyŋ ǧana jetıstıgı emes, ortanyŋ, qazaq jastarynyŋ ızdenısı men mümkındıgınıŋ körınısı. Osyndai quanyştyŋ bırın bügınde aqyn, jazuşy ärı audarmaşy Sündet Seiıtovtıŋ şyǧarmaşylyq jolynan köruge bolady. Şymkentte tūratyn jas qalamgerdıŋ kıtaptary mūhit asyp, AQŞ, Ūlybritaniia, Avstraliia jäne älemnıŋ bırqatar elderındegı kıtaphanalar men kıtap dükenderınıŋ katalogyna enıp otyr.
Sündet Seiıtovtıŋ būl jetıstıgı bır künde kelgen joq. Onyŋ artynda bırneşe jyldyq ızdenıs, öz betımen üirenu, jüzdegen joldanǧan hat, talai ret tauy şaǧylu, soǧan qaramastan toqtamaǧan tabandylyq jatyr. Jas qalamgerdıŋ erekşelıgı de osynda ma dersıŋ. Ol ädebiettı tek kıtap jazumen şektemedı. Şyǧarma jazǧannan keiın ony oqyrmanǧa jetkızudıŋ jolyn da özı ızdeidı. Şeteldık baspa jüiesın zerttep, kıtap taratu platformalaryn üirenıp, halyqaralyq kıtaphanalardyŋ talaptaryn zerdelegen. Onyŋ ädebietke kelu joly da osy mınezınen. 2024 jyly Sündet jaz üiın salyp jürıp, roman jazuǧa kırısken. Kündız qūrylys jūmysynyŋ basynda bolsa, tünde noutbuk aldynda otyrǧan. Üş ai boiy osylai eŋbek etıp, «Dron şou» romanyn jazyp şyqqan. Qūrylys pen şyǧarmaşylyqty qatar alyp jüru oŋai emes. Bıraq sol kezeŋde jan jarynyŋ qoldauy oǧan ülken demeu bolǧan. Jazuşynyŋ özı de osy uaqytty şyǧarmaşylyq jolyndaǧy maŋyzdy kezeŋderdıŋ bırı retınde baǧalaidy. Roman aiaqtalǧan soŋ ony aǧylşyn tılıne audaruǧa kırısıp, şyǧarmasyn Amerikada jariialau jäne amerikalyq kıtaphanalarǧa jetkızu joldaryn öz betımen ızdei bastaidy. Osy tūsta Sündettıŋ şyǧarmaşylyq jolyndaǧy eŋ maŋyzdy qasietı baiqalady. Ol mümkındık kütpegen. Bıreudıŋ demeu bolǧanyn, arnaiy baǧdarlamaǧa jol aşqanyn nemese daiyn ūsynystyŋ kelgenın kütpegen. Öz sözımen aitqanda, onyŋ qolynda «ideia, tabandylyq jäne tynymsyz eŋbek» boldy. Osy üşeuıne süienıp, halyqaralyq ädebi naryqqa şyǧudyŋ jolyn özı ızdedı. Būl oŋai bolǧan joq. Bırneşe uaqyt halyqaralyq baspa ısın zerttep, kıtap taratu platformalaryn üirendı. Jüzdegen hat jazdy. Keibırınen jauap kelmedı, keibırınen bas tartu aldy. Bıraq kezdesken kedergı ony toqtatpady. Kerısınşe, basqa jol ızdeuge itermeledı. Nätijesınde bügın Sündet Seiıtovtıŋ üş kıtaby AQŞ-tyŋ 31 ştatyndaǧy jäne Washington, D.C. federaldyq okrugındegı 198 ırı kıtaphana men kıtaphana jüiesınıŋ katalogyna engen. Būl kıtaphana jüielerınıŋ qūramyna 1,5 myŋnan astam filial kıredı. Sündettıŋ Şymkentte otyryp jazylǧan şyǧarmasy endı Amerikanyŋ är tükpırındegı oqyrmanǧa qoljetımdı.
Avtordyŋ halyqaralyq ädebi keŋıstıktegı joly AQŞ-pen ǧana şektelmeidı. Onyŋ «Unforgotten» («Ūmytpas») öleŋder jinaǧy Kaliforniia universitetı men Avstraliia ūlttyq universitetınıŋ kıtaphanalyq qoryna qabyldanǧan. Al «Unforgotten» men «Drone Show» kıtaptary Ūlybritaniiadaǧy University of Liverpool jäne Queen Mary University of London universitetterınıŋ kıtaphanalyq jüielerıne engızılgen. Būl oqu oryndarynyŋ atauynyŋ özı Sündet şyǧarmaşylyǧynyŋ qandai ortaǧa enıp jatqanyn aŋǧartady. University of Liverpool tarihy sonau 1881 jyldan bastalatyn, Ūlybritaniianyŋ bedeldı Russell Group universitetterınıŋ negızın qalauşy oqu oryndarynyŋ bırı. Queen Mary University of London da osy bedeldı topqa kıretın ırı zertteu universitetterınıŋ bırı. Qazaq qalamgerınıŋ kıtaptary osyndai universitetterdıŋ elektrondy katalogtarynan oryn aluy jas avtor üşın ülken beles. Al «Unforgotten» jinaǧynyŋ mazmūnyna üŋılsek, Sündet poeziiasynyŋ özegın tüsınuge bolady. Jinaqtaǧy öleŋderde estelık, Otan, mahabbat, senım, ömırdıŋ qiyndyqtary jäne adam balasynyŋ sol qiyndyqtarǧa qarsy tūruy sekıldı taqyryptar qozǧalady. Būl belgılı bır jasqa nemese bır ǧana ortaǧa arnalǧan taqyryptar emes. Sondyqtan onyŋ jyrlarynyŋ aǧylşyn tılıne audarylyp, şeteldık oqyrmanǧa ūsynyluy da maŋyzdy. Avtor tuǧan jerınıŋ, öz qoǧamynyŋ sezımın jyrlai otyryp, adamǧa ortaq qūndylyqtardy söz etedı. Al, «Drone Show» roman. Qolaily jaǧdaidy kütpei, ömırdıŋ qarbalasynda jazdy. Kündız jūmys ıstep, tünde şyǧarma jazdy. Onyŋ qalamgerlık bolmysyn tek qazırgı şyǧarmalarymen şekteuge bolmaidy. Sündet ortaǧasyrlyq şaǧatai tılındegı mūralardy qazaq tılıne audarumen de ainalysady. Būl baǧyt onyŋ şyǧarmaşylyq älemınıŋ taǧy bır qyryn aşady. Bır jaǧynan, ol qazırgı ädebiettı aǧylşyn tılı arqyly älemge tanytuǧa ūmtylsa, ekınşı jaǧynan, ǧasyrlar būrynǧy türkılık mūrany qazaq oqyrmanyna jaqyndatuǧa küş salyp jür. Iаǧni onyŋ şyǧarmaşylyq baǧyty ötken men bügınnıŋ arasyn jalǧap tūr.
Audarmaǧa den qoiuy da kezdeisoq emes. Sebebı audarma ädebiettıŋ şekarasyn keŋeitetın qūral. Bır tılde tuǧan şyǧarma ekınşı tılge auysqanda, onyŋ artynda sol halyqtyŋ tarihy, dünietanymy, mädenietı bırge jüredı. Sündet osy mümkındıktı özınıŋ şyǧarmaşylyǧynda paidalanuǧa tyrysady. Şaǧatai mūralaryn qazaqşa söiletu arqyly ūlttyq ädebi jadpen bailanysyn küşeitse, öz kıtaptaryn aǧylşyn tılıne şyǧaru arqyly qazaq sözın älemdık oqyrmanǧa jetkızedı.
Aita keterlıgı, Sündettıŋ kıtaptary tek kıtaphanalarda ǧana emes, halyqaralyq kıtap saudasy jüiesınde de bar. Europada Germaniianyŋ Thalia, genialokal jäne Buchhandlung an der Paulskirche, Şvesiianyŋ Adlibris jäne Akademibokhandeln, Niderlandynyŋ Bol.com, Athenaeum Boekhandel jäne Libris.nl, Şveisariianyŋ Orell Füssli, Fransiianyŋ Librairie Galignani, İtaliianyŋ la Feltrinelli jäne IBS.it, Daniianyŋ Saxo.com sekıldı kıtap dükenderı men platformalary avtor şyǧarmalaryn öz katalogtaryna qosqan. Aziiada onyŋ kıtaptary Oŋtüstık Koreiadaǧy Kyobo Book Centre jäne Aladin platformalarynda, Japoniiadaǧy Books Kinokuniya Tokyo jelısınde ūsynylady. Latyn Amerikasynda Meksikanyŋ Librerías Gandhi jäne Librería Porrúa kıtap dükenderı arqyly, Afrika qūrlyǧynda Oŋtüstık Afrikanyŋ Exclusive Books jelısı arqyly taratylady. Avstraliiada City of Belmont – Ruth Faulkner Public Library kıtapty öz qoryna qabyldap, avtor esımın Seitov, Sundet retınde tırkegen. Oqyrmanǧa kıtapty kıtaphanadan alyp oqu mümkındıgı de qarastyrylǧan. Bır qaraǧanda, mūnyŋ bärı jai ǧana katalogtaǧy ataular siiaqty körınuı mümkın. Bıraq ädebiet üşın katalogqa enu, şyǧarmanyŋ belgılı bır eldıŋ mädeni jäne aqparattyq keŋıstıgıne resmi türde kırgenın bıldıredı. Kıtaphanaǧa tüsken kıtap erteŋgı oqyrmanǧa, zertteuşıge, studentke jolyǧuy mümkın. Demek, Şymkentte jazylǧan şyǧarmanyŋ älemnıŋ är tükpırındegı kıtaphanalardan tabyluy qazaq ädebietınıŋ halyqaralyq keŋıstıktegı taǧy bır kışkentai ızı.
Sündet Seiıtov 1998 jyly tuǧan. Jas bolǧanymen, ädebietke degen közqarasy auqymdy. Ol Qazaqstan Jazuşylar odaǧynyŋ müşesı. Sonymen bırge AQŞ-ta 1912 jyly qūrylǧan The Authors Guild ūiymynyŋ müşesı. Būl ūiymǧa älemge tanymal qalamgerler müşe bolǧan. Sündet Qazaqstannan jäne Ortalyq Aziia elderınen osy ūiymǧa müşe bolǧan qalamgerlerdıŋ bırı. Ol respublikalyq jäne halyqaralyq ädebi baiqaulardyŋ laureaty. Sündettıŋ oqiǧasynan taǧy bır närsenı baiqauǧa bolady. Qazır jastardyŋ arasynda «mümkındık joq» degen tüsınık jiı aitylady. Al onyŋ joly mümkındık ärdaiym daiyn küiınde kelmeitının körsetedı. Keide mümkındık özıŋ ızdegen jerde emes, özıŋ aşqan joldyŋ ar jaǧynda tūrady. Ol üşın ızdenu kerek, üirenu kerek, jazu kerek, qaita jazu kerek, hat jazu kerek, jauap kütudı bılu kerek, bas tartudy qabyldap, qaita äreket etu kerek. Sündet däl osyndai joldan ötıp keledı. Eŋ bastysy, ol mūnymen toqtap otyrǧan joq. Qazır onyŋ maqsaty kıtaptaryn älemnıŋ basqa da kıtaphanalaryna jetkızu. Būl tūrǧydan alǧanda, Sündettıŋ şyǧarmaşylyq jolyn bır jas jazuşynyŋ halyqaralyq jetıstıgı dep qana qarau azdyq etedı. Sündettıŋ şyǧarmaşylyq joly endı bastalyp keledı. Alda jaŋa kıtaptar, jaŋa audarmalar, jaŋa oqyrmandar bar. Onyŋ bügıngı jetıstıgı bır närsenı anyq körsetedı. Qazaq jastarynyŋ talantynda şek joq. Tuǧan jerden şyqqan oi men öner, eger oǧan eŋbek pen tabandylyq qosylsa, mūhittyŋ ar jaǧyndaǧy oqyrmanǧa da jete alady.
