Toqaevtyŋ kıtaby äleumettık jelılerde qyzu talqy tudyrdy: qazaqstandyqtar ne deidı?

181
Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/0LsXqWt6HX0YrlpYZyf1lLu3ndt24zlb4tUcH9NP.webp

Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyŋ «Ädılettı qoǧamǧa – şynşyl söz» atty kıtaby äleumettık jelıde qyzu talqylanyp jatyr. Qazaqstandyqtar basylymdy kıtap dükenderınen qalai kezdestırgenderın aityp, oqyǧannan alǧan äserlerımen bölısude. Sondai-aq Memleket basşysynyŋ el damuyna qatysty oi-pıkırlerın talqylap jatyr.

Jelı qoldanuşylarynyŋ bırı balalarymen bırge sauda ortalyǧyna barǧan kezde kütpegen jerden kıtapqa közı tüskenın jazǧan. Kıtap dükenıne kırgen ol kıreberıstegı Bestsellers («Bestsellerler») degen jazuy bar söreden Memleket basşysynyŋ eŋbegın körgen.

«Däl kıreberıste Bestsellers degen jazuy bar söre tūr. Onda Toqaevtyŋ "Ädılettı qoǧamǧa – şynşyl söz" atty kıtaby qoiylǧan. Esımde, bastapqyda būl kıtapty tek universitetterdıŋ, kolledjderdıŋ kıtaphanalary men jastar ortalyqtarynda ǧana taratu josparlanǧan bolatyn. Bıraq, sūranys bolǧan soŋ ūsynys ta paida bolǧan ǧoi», – dep jazdy ol.

Jazba avtory būl kıtapty ol alǧaş jaryq körgen kezde oqyǧanyn atap öttı. Onyŋ pıkırınşe, būl eŋbek ärbır qazaqstandyqtyŋ mındettı oqu tızımınde boluy şart bolmasa da, el aldynda tūrǧan qiyndyqtardy tereŋırek tüsınuge septıgın tigıze alady. Onyŋ nazaryn audarǧan taqyryptardyŋ bırı – bılım berudıŋ rölı. Avtor mūny Qazaqstan bailyǧynyŋ negızgı qainar közı retındegı mūnaiǧa qatysty qalyptasqan dästürlı tüsınıkke qarsy qoidy.

Taǧy bır qoldanuşy öz jazbasyn saiasattan emes, studenttık mahabbat turaly estelıkterden bastady. Ol bırde kezdestırgen boijetkennıŋ özınen oqyǧan 20 avtorynyŋ atyn atauyn sūraǧanyn, söitıp klassikalyq ädebiet turaly oi bölıse alatyn adammen ǧana qarym-qatynas qūratynyn aşyq bıldırgenın baiandap berdı.

Ol kezde er adamnyŋ oqu täjıribesı bırneşe şyǧarmamen ǧana şektelgenın moiyndady. Jyldar öte kele ol kıtaptarǧa köbırek uaqyt böle bastap, soŋǧy bes jylda 23 şyǧarma oqyp şyqqan. Äŋgımesın tüiındei kele, jaqynda ǧana qol jetkızgen bır düniesı turaly aityp öttı. 

«Aitpaqşy, keşe men "Meloman" kıtap dükenıne kırıp, Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyŋ oilary men tolǧamdary jinaqtalǧan "Ädılettı qoǧamǧa – şynşyl söz" kıtabyn satyp aldym. Jaŋa zaman, jaŋa qoǧam jäne jaŋa oilau däuırınde mūndai eŋbekter adamǧa köp närse bere alady», – dep jazdy qoldanuşy.

Taǧy bır qazaqstandyq būl jinaqtyŋ saiasi jäne tarihi maŋyzyna nazar audardy. Halyqaralyq qaqtyǧystar men ekonomikalyq tūraqsyzdyq jaǧdaiynda ony Toqaevtyŋ syrtqy saiasat pen Qazaqstannyŋ basqa memlekettermen qarym-qatynasy turaly közqarastarynyŋ qalai qalyptasqany qyzyqtyrǧan.

«Būl Toqaevtyŋ soŋǧy söilegen sözderınıŋ jai ǧana jinaǧy emes. Onda onyŋ 1994 jyldan bastap 30 jyldan astam uaqyttaǧy oilary men pıkırlerı jinaqtalǧan. Onyŋ prezidenttıkke deiın būryn ne turaly aitqanyn jäne uaqyt öte kele onyŋ közqarastarynyŋ qalai özgergenın nemese saqtalǧanyn köruge bolady. Maǧan jurnalist retınde jai ǧana ädemı däieksözderdı oqyp şyǧu emes, onyŋ el tarihynyŋ ärtürlı kezeŋderınde öz ūstanymdaryn qalai tūjyrymdaǧanyn körgen qyzyqty», – dep atap öttı jariialanym avtory.

Ol kıtapty 3 700 teŋgege satyp alǧanyn aityp, oqyrmandardan Prezidenttıŋ qandai sözderı esınde qalǧanyn sūraǧan.

Kıtapta ne jazylǧan?

«Ädılettı qoǧamǧa – şynşyl söz» jinaǧyna Qasym-Jomart Toqaevtyŋ 30 jyldan astam uaqyt ışınde aitqan oi-pıkırlerı engızılgen. Kıtapta onyŋ 1994 jyldan, iaǧni Qazaqstan Prezidentı lauazymyn atqarmaǧan kezeŋınen bastap jasaǧan tūjyrymdary men paiymdary qamtylǧan.

Jinaq 21 taqyryptyq bölımnen tūrady. Olardyŋ qatarynda memlekettık basqaru, zaŋ men tärtıp, bılım beru, jastar, sifrlandyru, jasandy intellekt, ūlttyq qūndylyqtar, ekologiia jäne halyqaralyq qatynastar taqyryptary bar.

Äleumettık jelıdegı jazbalarǧa qaraǧanda, oqyrmandardy kıtaptaǧy jekelegen pıkırler ǧana emes, Toqaevtyŋ saiasi qyzmetınıŋ är kezeŋındegı ūstanymdaryn salystyru mümkındıgı de qyzyqtyrady. Al kıtaptyŋ düken sörelerınen körınuı keibır jelı qoldanuşylaryna kıtap oqu taqyrybyna qaita oralyp, oqyrmandyq talǧam turaly pıkır almasuǧa türtkı bolǧan.

Pıkırler