ماڭگى قازاق كالەدارىن ەنگىزۋىمىز كەرەك!

1915

د.ا. قوناەۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قۇرمەتتى پروفەسسورى، حالىقارالىق اكمەولوگيالىق عىلىمدارىنىڭ اكادەميگى (سانكت-پەتەربۋرگ ق.), كەڭەس ۇكىمەتىنىڭ ونەرتاپقىشى، «ماڭگى قازاق كالەندارى» اتتى پاتەنتتىڭ يەسى، 2020- جىلى شىلدە ايىنىڭ 20-سى كۇنى وڭتۇستىك افريكا ەلىندە اعىلشىن تىلىندە «Unified, Constant Calender» («ماڭگىلىك، تۇراقتى كۇنتىزبە») دەگەن اتپەن جارىق كورگەن عاجاپ تۋىندىنىڭ اۆتورى، حالىقارالىق پلاتون سىيلىعىنىڭ يەگەرى، حالىقارالىق اكمەولوگيالىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ (سانكت-پەتەربۋرگ) اكادەميگى، بۇرىنعى كەڭەس وداعىنىڭ ونەرتاپقىشى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ كانديداتى سايلىباي بەكبولاتوۆتان جاي كۇندەرى ءبىز ءمان بەرە بەرمەيتىن كۇنتىزبەنىڭ سىرى مەن قىرى تۋرالى سۇحباتتاسۋدىڭ ورايى ءتۇستى. ەندەشە سۇبەلى اڭگىمەمىزدى نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز.

 

جەتىستىگى: 

سايلىباي بەكبولاتوۆ 2014-جىلى ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنداعى جەتىستىكتەرى ءۇشىن حالىقارالىق پلاتون سىيلىعىمەن ماراپاتتالعان ەدى. سوسىن، ءدال سول جىلى قازاقتىڭ عۇلاما عالىمى سايلىباي بەكبولاتوۆتىڭ شيرەك عاسىر بويى تەر توگىپ، ۇزبەي جۇرگىزگەن تەرەڭ عىلىمي ىزدەنىستەرىنىڭ ناتيجەسىندە قول جەتكىزگەن تۇراقتى دا ماڭگىلىك 13 اي / 28 كۇندىك كۇنتىزبەسىنىڭ تۇساۋى حالىقارالىق ونەر، كوممۋنيكاتسيا، عىلىم جانە تەحنولوگيا كونگرەسىنىڭ انگلياداعى كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن كەزەكتى جيىنىندا كەسىلىپ، سول ساليقالى كونگرەسكە مۇشە 40 مەملەكەتتىڭ ايتۋلى عالىمدارىنىڭ تاراپىنان جاپپاي قولداۋ تاۋىپ، ءبىراۋىزدان مويىندالعان بولاتىن. سونىمەن قاتار، ءدال سول جيىندا قازاقتىڭ مارتەبەلى عالىمى سايلىباي بەكبولاتوۆ اتالمىش حالىقارالىق كونگرەستىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ءارى سول ۇيىمنىڭ ەۋروپا بويىنشا باس ديرەكتورى بولىپ تاعايىندالدى جانە كەمبريدج قالاسىندا ورنالاسقان الەمدەگى ەڭ ۇزدىك عالىمداردىڭ بيوگرافيالارىن جاريالايتىن حالىقارالىق بيوگرافيا ورتالىعىنىڭ ماراپاتىنا يە بولدى.

- كۇنتىزبە ماسەلەسىن زەرتتەپ جۇرگەنىڭىزگە قانشا جىل بولدى؟

- 25 جىلداي بولدى. بۇنى ەسەپتەۋ قيىنعا سوقپادى. دەسە دە قۇجاتتىق تۇرعىدا رەتتەپ، ونى ءبىزدىڭ جۇيەگە ەنگىزۋ ازىرشە مۇمكىن بولماي تۇر. نەگە؟ سەبەبى جۇيەسىزبىز. جۇيەسىز دەگەن ءسوز جۇگەنسىز دەگەن سوزبەن پارا-پار. جۇيەمەن ءجۇرۋدىڭ ورىنىنا 2000 جىل بۇرىنعى يۋري تسەزار پاتشانىڭ دەگەنىمەن كەتكەنبىز. بۇنىڭ استارىندا قىپ-قىزىل جاعىمپازدىق جاتىر. بۇرىن قازاق سوزگە توقتاعان. ال قازىر ءسوز عانا ەمەس، قولىندا قاعازىڭ، ونىڭ قاسىندا بەينەجازباڭ بولۋى شارت. سونىڭ وزىندە دالەلدەۋ وڭاي ەمەس. ەگەر قازاق كۇنتىزبەسىمەن جۇرەتىن بولساق، تالاي دۇنيەنى وزگەرتەر ەدىك. قازاقيلانا تۇسەر ەدىك.

- ءبىز ومىردە كورىپ جۇرگەن كەي قاراپايىم دۇنيەلەردىڭ قايدان شىققانىنان بەيحابارمىز عوي. سولارعا تەرەڭىنەن بويلايىقشى. تاۋلىك، اپتا دەگەن سوزدەر قايدان شىققان؟ بۇل اتاۋلار نەگە نەگىزدەلىپ قويىلعان؟

- جەردىڭ ءوز وسىنەن تولىق ءبىر رەت اينالعان ۋاقىتتى تاۋلىك دەيدى. تاۋلىك دەگەن ات سوعان عانا بەرىلگەن. تاۋلىكتىڭ ەكى ولشەمى بولادى، ۇلكەن ولشەمى جانە كىشى ولشەمى. ول ولشەمدەر قايدان شىعادى دەپ ويلايسىز؟ ارينە، تاۋلىكتەن شىعادى. كىشى ولشەمى – ساعات، مينۋت، سەكۋند، يادورلى ۋاقىتقا دەيىن بارادى. سوندىقتان ءبىز ءبىر بولشەگى بولعاندىقتان تابيعاتتىڭ جاراتقانداي ەسەبى كەرەك. تابيعات بۇكىل ۋاقىتتى، بۇكىل ولشەمدى جەرمەن قورعايدى. كىشى ولشەمدەر كىشكەنتاي دۇنيەلەردى ءبىلۋ ءۇشىن عانا كەرەك. ال ۇلكەن ولشەم تاۋلىكتەن جوعارى. وعان اپتا كىرەدى. اپتا دەگەن ءسوزدىڭ ءوزى ءتورت-اق ارىپتەن قۇرالىپ تۇر. اپتا دەگەن ءسوز «باتا» دەگەن ءسوزدىڭ بالاماسى ىسپەتتەس. سەبەبى جەتىنشى كۇنى اتا-بالالارىمىز جاراتۋشىدان باتا سۇرايتىن بولعان. ءتاڭىر 6 كۇندە جەر مەن كوكتى جاراتقان. جەتىنشى كۇنگە كەلگەندە جاراتۋشى ويعا العان جۇمىستىڭ ءبارى ءتامامداپ، دەمالعان. سودان 6 كۇن جاراتۋشى سەكىلدى جۇمىس ىستەپ، جەتىنشى كۇنى دەمالۋ دەگەن ءۇردىس وسىدان قالىپتاسقان. اپتانىڭ ورىسشاسى «نەدەليا». ءبىر سوزگە بۇكىل تۇسىنىكتى كىرگىزۋ وتە قيىن. سوندىقتان ءتاڭىر ءار تىلدە بەرگەن. «نەدەليا» دەگەن ءسوز «نە دەلي» دەگەن سوزدەن قۇرالعان. بولىنبە، ءبىر تۇتاس بول، بىرىك دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. جارايدى، مەن بولىنبەسەم، ءبىرتۇتاس بولسام جەتى دەگەن ءسوز قايدان شىققان؟ جەتى دەگەن ءسوز باتادان تۋعان. ءار جەتى سەكۋند سايىن ءار كىشكەنە بولشەكتىڭ ءوزى باتامەن جاراتىلىپ وتىرعان. ميللياردتى دولي سەكۋندتا بولشەكتەر پايدا بولادى. ءبىر تاۋلىكتە ميكرو پايدا بولادى. ال ادام بالاسىنىڭ جاتىرىندا جاتقان ۇرپاق اپتا سايىن وزگەرىپ وتىرادى. مىنە، تاۋلىك پەن اپتا دەگەن ۇعىمداردىڭ ءمانىسى وسىدان شىققان.

- ال 1 جىلدا 12 اي بار دەگەن ۇعىم عىلىمي تۇرعىدا دالەلدەنگەن ۇعىم با؟

- اي 1 جىلدا جەردى 13 رەت اينالادى ەكەن. كۇن 1 جىلدا 13 شوقجۇلدىزىنان وتەدى. سوندىقتان «1 جىلدا 13 اي بار» دەگەن ۇعىم تابيعاتتا بار دۇنيە. ءبىر تاڭقالاتىنىم، تسيرك ارەناسى بار ەمەس پە، سونىڭ ديامەترى 13 مەتردى قۇرايدى. ودان جارتى مەتر اسىپ نە كەمىپ قالسا قۇلاپ قالادى ەكەنسىڭ. پروتون مەن نەيتروننىڭ ارا قاشىقتىعىنىڭ ءوزى 10-نىڭ -13 سانتيمەتر دارەجەسىنە تەڭ. بۇل دەگەنىمىز تارتىلىس كۇشى مەن كەرى يتەرۋ كۇشى جۇمىس جاسايدى دەگەن ءسوز. مىنە، كوردىڭىز بە، يادرو سوندىقتان ماڭگى ءومىر سۇرەدى. بۇكىل جاراتىلىس 13-كە تىرەلىپ تۇر. بۇنى وزگە بىرەۋگە ايتساڭىز، الدىڭىزعا جۇگىرىپ كەتەدى. «ءوي، 13 اي دەگەندى بىلمەيدى دەيمىسىز؟ شۋمەرلەردە، مايالاردا 13 اي بولعان» دەپ كىسىمسيدى. ال قالاي بولعان دەسەڭ، تەرەڭىنەن بىلىمدەرى جەتپەيدى. ءبىز شىندىقتى ادامداردان، عالىمداردان، يمامداردان، قۇراننان ت.ب جەرلەردەن ىزدەپ الەك بولامىز. ال شىندىقتىڭ ءبارى تابيعاتتا. ءتاڭىر تىپتەن ەسەپتىڭ ءوزى، كۇن مەن جەردىڭ نە ءۇشىن اينالىپ تۇرعانىن ەسەپتەي الۋ ءۇشىن بەرگەن عوي.

- تۇسىنىكتى. ال 1 تاۋلىكتە 24 ساعات ۇعىمى شە؟

- ەگەر ەسەپتى 0-دەن باستاپ ەسەپتەسەڭ، كولدەنەڭ سىزىقپەن تىك سىزىقتىڭ قيىسقان جەرى كوردينات دەپ اتالادى. ال ۆەرتيكال – ول مەريديان. ياعني سولتۇستىك پوليۋستا ساعات 12 بولسا، وڭتۇستىكتە دە 12 دەگەن ءسوز. ۋاقىت تا وزگەرمەيدى، اتى دا وزگەرمەيدى. ەگەر بۇعان تسيفر قوياتىن بولساق، نولدىك سىزىقتان باستالادى. ءبىر تاۋلىكتە 24 ساعاتتىق پوياس بولادى. باستاپقى 1 بەلدەۋى نولدىك بەلدەۋ دەپ ەسەپتەلەدى. نولدىكتى ساعاتتىق پوياس دەپ بۇكىل الەم قابىلداپ قويعان. دەمەك ساعاتتىق بەلدەۋدى ەسەپتەيتىن بولساق، 23 ساعات قانا بولىپ قالادى. سوندىقتان وعان نولدىكتى قوسىپ، 24 ساعاتقا اينالدىرا الامىز. ءنول سانعا كىرمەيدى، تسيفرعا كىرەدى. ساندا 0-دەر ەسەپتەلمەيدى.   سىزىقتا ءنول دەگەن اتاق بار. دەمەك بارلىق ولشەم نولدەن باستالاتىنىندا داۋىمىز جوق. ەگەر بۇنى ايعا بولسەك، ءبىر بەلدەۋدىڭ ءوزى ءبىر ايعا تەڭ بولادى.

- ءار مەملەكەتتە كۇننىڭ شىعۋىنا بايلانىستى ساعاتتار وزگەرىپ وتىرادى عوي. بۇلاردى سوندا ەسكەرمەۋ كەرەك پە؟

- بۇنىڭ ءبارى مەريديانعا بايلانىستى. ەگەر ماسكەۋ مەريديانىڭدا تۇرساڭ، ول جەردە 3 ساعاتتىق ايىرماشىلىق بار. سەن قاي جەردە تۇرىپ ەسەپتەسەڭ، سول ۋاقىتقا ساي بولادى. كۇننىڭ كەيدە قىزارىپ، ۇزارىپ تۇراتىنى كۇننىڭ كوتەرىلىپ، ءتۇسىپ تۇراتىنىنا بايلانىستى عوي.

- ءار اي سايىن كۇن سانى وزگەرىپ وتىرادى. بۇل ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ سالتىنا ىڭعايسىز سەكىلدى. ءسىز قالاي ويلايسىز؟

- ەگەر 1 جىلدا 13 اي بار دەپ ەسەپتەسەك، ءبىر ايدا 28 كۇن بولادى. تابيعاتتا ايدىڭ سانى ءار ءتۇرلى 28, 29, 30, 31 كۇن بولىپ وزگەرەدى. اقپان ايىندا 28 كۇن بار. ونىڭ 2 كۇنى قايدا كەتىپ قالعانىن ەشكىم بىلمەيدى. دەمەك بۇل ايەل ادامنىڭ فيزيولوگياسىمەن تىكەلەي بايلانىستى. قاي ايدى الساق تا العاشقى 14 كۇنىندە اي تولادى، 14 كۇنىندە سولادى. بۇكىل الەمدە 12 نەمەسە 13 كۇندە اي تولدى دەگەن ءسوزدى ەستىپ كورىپ پە ەدىڭىز؟ (كۇلىپ الدى) فازا دەگەن نە؟ فازا دەگەن ايعا تۇسكەن تىلىك. ول تىلىكتىڭ دە سانى 28. قازىرگى ءبىزدىڭ 30, 31 كۇندىك ەسەپتەۋىمىزگە كۇلكىم كەلەدى. مىسالى، ءسىز اپتانىڭ دۇيسەنبى كۇنى دۇنيە ەسىگىن اشساڭىز، كەلەسى جىلى اپتانىڭ باسقا كۇنى بولىپ وزگەرە قالادى. بۇل ءسىزدىڭ شە، دۇرىس پا؟

- ەگەر 1 جىلدا 13 اي بولاتىن بولسا، 4 مەزگىلدى قالاي قىلامىز؟ 1 مەزگىلدە 4 ايدان بولىپ كەتەدى عوي؟

- بۇكىل قاتەنىڭ ءبارى نولدەن باستالعان. نولدىك نۇكتە ءبىر جىلدىڭ قۇپياسى. سوندىقتان 365 تەن 0-ءدى الىپ تاستاساڭىز 364 كۇن قالادى. ياعني 0–1-گە تەڭ بولىپ تۇر. ەكىگە بولسەڭ، 182 شىعا كەلەدى. سوندا ءبىر مەزگىلدىڭ ءبىر ايى كوپ بولمايدى. ءبىر اي ءار مەزگىلگە ءبولىنىپ كەتەدى. ياعني 13 اپتا، 1 توقسان.

- بابالارىمىز اي تۋعان سايىن ايعا سالەم بەردى. ءسىزدىڭ شە، سول دۇرىس پا؟

- «جاڭا اي جارىلقا، ەسكى اي ەسىركە» دەپ بارلىعى ايتادى عوي. دەمەك سول ۋاقىتتا تىلەكتەر قابىل بولۋ مۇمكىندىگى ارتا تۇسەدى. بۇنىڭ ەشقانداي ارتىقشىلىعى جوق. سەن ءۇشىن قىزمەت ىستەپ تۇرعان اي مەن كۇنگە راقمەت ايتۋ كەرەكسىڭ، سالەم بەرۋ كەرەكسىڭ، قۇرمەتتەۋ كەرەكسىڭ.

- دەمەك ءبىز ءالى دە تابيعاتتى تاني ءتۇسىمىز كەرەك قوي؟!

- كۇنتىزبەنى ءبىر رەت ەنگىزدىك پە، اقىرزامانعا دەيىن وزگەرمەيدى. جىلدا كۇنتىزبە قايتالانا بەرەدى. نەگە؟ نولدەن باستالادى، نولگە قايتىپ كەلەدى. ماسەلەن، مەملەكەتتىك ءبىر مەيرام بولدى دەلىك. ول جۇمىس كۇنىنە تۇسەتىن بولسا، ءسىزدىڭ جەكسەنبى كۇنىڭىزدى جۇمىس كۇنىنە اۋىستىرادى دا، جۇمىس كۇنىن دەمالىسقا اينالدىرادى. بىراق جاراتۋشى ىسىنە قارسى كەلىپ جاتقانىن بىلمەيدى. ال وسى 28 كۇندىك كۇنتىزبە ەنەتىن بولسا ەشقانداي شاتاسۋ، كۇندەردى اۋىستىرۋ بولماس ەدى.

- ەندى قاراڭىز، مەملەكەت جۋرناليستەر كۇنىن شىلدە ايىنىڭ سوڭعى اپتاسى دەپ قويادى. بىراق ەلدەر جۋرناليستەر كۇنى قاي كۇن ەكەنىن ۇقپاي، شاتاسىپ جۇرەدى. وسىلاي مەرەكەلىك كۇنتىزبەلەردى قويعان دۇرىس پا؟

- ەگەر بۇرىنعى كۇنتىزبەنى الاتىن بولساق، ءبىر ايدا ءتورت اپتا بولادى. بۇل ءسىزدىڭ ءتورت قۇبىلاڭىزبەن تەڭ. ايدىڭ ءبىرى-دۇيسەنبى، ەكىسى-سەيسەنبى. نەمەسە 10 جىلدان كەيىن امەريكاعا بارۋدى جوسپارلاپ وتىرساڭىز، كۇنتىزبەسىز-اق اپتانىڭ قاي كۇنى باراتىنىڭىزدى ءبىلىپ الاسىز.

- سوندا ءبىزدىڭ ناۋرىز مەرەكەسى نولدىك ۋاقىتقا جاتا ما؟

- ءبىزدىڭ كۇن مەن ءتۇن تەڭەلگەن ۋاقىت نولدىك ۋاقىت ەكەنىن بۇكىل الەم قابىلداپ، مويىنداپ قويعان.

- ولاي بولسا كۇنتىزبە نەگە وزگەرمەيدى؟

- ءبارى عىلىمي نەگىزدە دالەلدەنگەن. بىراق سونى وزگەرتۋ جوعارعى جاقتاعىلاردىڭ موينىندا.

- كۇنتىزبەدەن تىس سۇراق قويسام سىزگە؟! ارۋاق دەگەنگە سەنەسىز بە؟

- ارۋاق دەگەن بار. ءبىز ءاۋ باستان كوزبەن كورگەن، قولمەن ۇستاعان دۇنيەنى قابىلداي الدىق تا، كورمەگەندى جوققا تەڭەدىك. سەن دۇرىس جۇرسەڭ، ارۋاق سەنى جەلەپ-جەبەپ جۇرەدى. سوندىقتان اتا-بابامىزعا قۇران وقىپ، دۇعا باعىشتاپ وتىرۋ كەرەك. بۇل قازاقتا عانا بار. نەگە؟ سەبەبى قازاق دەگەن ءسوزدىڭ ءوزى 5-اق ءارىپ. ورتاسىندا «ز» ءارپى تۇر. ز-نى سانعا اينالدىرساق، 7 دەگەندى بىلدىرەدى. ال جەتى – قاسيەتتى سان. دەمەك قازاقتىڭ ءتىلى، قازاقتىڭ ءۇنى، قازاقتىڭ ءوزى – قاسيەتتى. ءبىر كەزدەرى ماعان قازاق ءتىلى كەرەك پە، جوق الدە باسقا تىلگە اۋىپ كەتەيىن بە دەپ زەرتتەگەن ەدىم. سويتسەم تابيعاتتىڭ ءوزى ماعان قازاق ءتىلى دەپ سايراپ تۇر ەكەن. ول قالاي دەيسىڭ بە؟ تابيعاتتاعى حيميالىق ەلەمەنتتەر، اتوم، يادرو، پروتون، نەيترون قازاقتىڭ تىلىندە عانا سويلەيدى. تىپتەن بۇۇ-دا دا 6-اق ءتىل بار-ەتىن. سويتسەك جەتىنشى ءتىلدى قازاققا قالدىرىپ قويعان ەكەن.

قايرات زاۋىتبايۇلى: قازاق كۇنتىزبەسىن جارىققا شىعارۋ - ازاماتتىق پوزيتسيام!

نيدەرلاند كورولدىگىندەگى لەيدەن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ابەكوۆ قايرات زاۋىتبايۇلى كۇنتىزبە ماسەلەسىنىڭ جاعىمدى جاڭالىقتارىمەن ءبولىستى.

- قازاق كۇنتىزبەسىنىڭ ماسەلەسىنە قاشاننان باستاپ كىرىسە باستادىڭىز؟

- «بورداقىلاۋ الاڭىنىڭ جەتىستىكتەرى» تۋرالى ماتەريالدار جيناپ جۇرگەنمىن. سول ۋاقتا پروفەسسور سايلىباي بەكبولاتوۆ ەسىمدى ازاماتتان شارۋاشىلىق جونىندە اقپاراتتار جينايمىن دەپ باردىم. سويلەسە كەلە، «ماڭگى قازاق كالەندارىن» پاتەنتكە ۇسىنعانىن ەستىدىم. ماعان ءبىر كىتابىن سىيعا تارتتى. ول كىتاپتى 10 كۇندە تۇگەل تاۋىسىپ، بۇل كىسىمەن تاعى كەزدەسۋگە بەل بايلادىم. ەندىگى اڭگىمەمىز «ماڭگى قازاق كالەندارىنىڭ» توڭىرەگىندە ءوربىدى. سودان بەرى تابيعاتتىڭ زاڭدىلىعىنا دالمە-ءدال كەلەتىن ەسەپتەرىن كوڭىلىمە ءتۇيىپ، بۇل جوبانىڭ ماڭىزىن ءتۇسىندىم، كەم-كەتىگىن ىزدەي باستادىم. بىراق ىزدەۋ بارىسىندا كەمشىلىگى جوق ەكەنىن ۇقتىم. ءبىرىنشى كۇنىنەن سوڭعى كۇنىنە دەيىن ەسەپتەۋى دۇرىس بولىپ شىقتى. دەگەنمەن كەڭەس ۇكىمەتى كەزىنەن كەلە جاتقان كۇن سايىن نەمەسە اي سايىن وزگەرتىپ وتىراتىن كۇنتىزبە حالىق اراسىندا داستۇرگە اينالعان. سول كۇنتىزبەگە قاراپ، جاڭا كۇنتىزبەنى سفەرالىق تۇردە جاسايىق دەگەن وي تاستادىم. ونىڭ انيماتسيالىق نۇسقاسىن جاساتىپ، گەنەتيكا، بيولوگيا، گەوگرافيا، حيميا، كۆانتتىق فيزيكا، ەكونوميكا، فينانس، استرونومياعا قاتىسى بار ەكەنىنە كوزىم جەتتى. قازىر سونىڭ العاشقى كورىنىستەرى اقپارات كوزدەرىنە شىعىپ جاتىر. سفەرالىق جوبانىڭ ءتۇپ قازىعى قاعىلعانمەن شارىقتاۋ شەگى، زەرتتەلەر تۇسى ءالى الدىدا دەپ ويلايمىن. حالىقتىڭ كوزقاراسىن سفەرالىق تۇردە كۇنتىزبە ازىرلەپ وزگەرتە الامىز با دەگەن ءۇمىتىمىز بار.

- ءسىزدىڭ جاستارعا دەگەن قولداۋىڭىزدى ەستىپ تە، كورىپ تە ءجۇرمىز. ال قازاق كۇنتىزبەسىنە قارجىڭىزدى دا، ۋاقىتىڭىزدى دا سارپ ەتۋدەسىز. بۇنداي تاربيەنىڭ وزەگى قايدان كەلگەن؟!

- مەن ءوزىم نارىنقول اۋدانىندا تۋىپ وسكەنمىن. بىزدە 70 جىل بويى بارلىق ءىس-قاعازدار تەك قازاق تىلىندە جازىلىپ كەلگەن. اينالامداعى ادامدار، تاربيە ءبارى قويۋ قازاقىلىقتىڭ كورىنىستەرىنەن حابار بەرىپ تۇردى. تىپتەن 1 جاس ايىرماشىلىق بار ادامداردى اعا، اپكە دەپ وستىك. سول قازاقى تاربيە، قازاقى كوزقاراس، قازاقى مىنەز بۇگىنگى مەنى قالىپتاستىرۋعا ۇلكەن سەپتيگىن تيگىزدى. قازاق كۇنتىزبەسىن جارىققا شىعارۋ - ازاماتتىق پوزيتسيام دەپ ءتۇيدىم.

- اڭگىمەڭىزگە راقمەت!

 

 

سۇحباتتاسقان: ارمان اۋباكىر،

دايىنداعان: اقگۇل ايداربەكوۆا،

«ادىرنا» ۇلتتىق پورتالى

 

پىكىرلەر
رەداكتسيا تاڭداۋى