ادام مۇددەسىنە نەگىزدەلگەن اۋماقتىق دامۋ، ورنىقتى ەكونوميكا، وزىق تەحنولوگيالار مەن ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ ساباقتاستىعى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شاعىن جانە ورتا ەلدى مەكەندەرىن جاڭعىرتۋدىڭ باستى باعىتتارى.
قازاقستان بۇگىندە مەملەكەتتىك باسقارۋ مەن اۋماقتىق دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە قادام باسىپ وتىر. بۇل كەزەڭنىڭ باستى ەرەكشەلىگى – تەحنولوگيالىق جاڭعىرۋدى حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋمەن ۇشتاستىرۋ قاجەتتىلىگى. تسيفرلاندىرۋدىڭ، جاساندى ينتەللەكتىنىڭ جانە يننوۆاتسيالىق ەكونوميكانىڭ دامۋى ەلىمىزدىڭ ءىرى قالالارىمەن قاتار شاعىن جانە ورتا ەلدى مەكەندەرىنە دە جاڭا مۇمكىندىكتەر ۇسىنادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2025 جىلعى 8 قىركۇيەكتەگى «جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى قازاقستان: وزەكتى ماسەلەلەر جانە ونى تۇبەگەيلى تسيفرلىق وزگەرىستەر ارقىلى شەشۋ» اتتى جولداۋىندا تسيفرلىق ترانسفورماتسيانى ەل دامۋىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە بەلگىلەدى. وسى ستراتەگيالىق باعداردىڭ جالعاسى رەتىندە 2026 جىل تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى بولىپ جاريالاندى. مەملەكەتتى تسيفرلىق جاڭعىرتۋ تەك مەملەكەتتىك ورگاندار مەن كاسىپورىندارعا جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋمەن شەكتەلمەۋى كەرەك. تسيفرلاندىرۋدىڭ شىنايى ءمانى ونىڭ ادام ومىرىنە تيگىزەتىن اسەرىنەن كورىنەدى: قىزمەتتەر قولجەتىمدى بولۋعا، ەكونوميكا ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋگە، قاۋىپسىزدىك دەڭگەيى ارتۋعا، ال ازاماتتاردىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىسى جاقسارۋعا ءتيىس. سوندىقتان كەز كەلگەن تەحنولوگيالىق وزگەرىستىڭ باستى ولشەمى – ادامنىڭ قاجەتتىلىگى مەن مۇددەسى. وسى تۇرعىدان قاراعاندا، قازاقستاننىڭ اۋىلدىق اۋماقتارىن دامىتۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىن قالىپتاستىرۋ ەرەكشە ماڭىزعا يە. الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم، كاسىپكەرلىك، ءوندىرىس، قورشاعان ورتا، تسيفرلىق تەحنولوگيالار جانە ادامي كاپيتال ءوزارا بايلانىسقان تۇتاس جۇيە رەتىندە دامۋى قاجەت. ماسەلە جەكەلەگەن نىسانداردى سالۋ نەمەسە ەلدى مەكەندەردىڭ سىرتقى كەلبەتىن جاقسارتۋ عانا ەمەس. نەگىزگى مىندەت – اۋىل تۇرعىندارىنا ساپالى ءومىر سۇرۋگە، ءبىلىم الۋعا، كاسىبي تۇرعىدان قالىپتاسۋعا، كاسىپ باستاۋعا جانە جەكە الەۋەتىن جۇزەگە اسىرۋعا جاعداي جاسايتىن زاماناۋي كەڭىستىك قۇرۋ.
اۋىلدىق اۋماقتاردىڭ دامۋى – ەلدىڭ ۇزاق مەرزىمدى تۇراقتىلىعىنىڭ نەگىزى.
قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىندا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردىڭ ورنى ەرەكشە. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا، 2026 جىلعى 1 تامىزدا ەلىمىزدىڭ اۋىل حالقى 7 393 060 ادامدى قۇرادى. بۇل رەسپۋبليكا تۇرعىندارىنىڭ جالپى سانىنىڭ شامامەن 36 پايىزىنا تەڭ.
مۇنداي كورسەتكىش اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ ماسەلەسىنىڭ اۋقىمى قانشالىقتى كەڭ ەكەنىن كورسەتەدى. اۋىلدىڭ ماڭىزىن تەك اۋىل شارۋاشىلىعىمەن نەمەسە ازىق-تۇلىك وندىرۋمەن بايلانىستىرۋ جەتكىلىكسىز. ول – ەلىمىزدىڭ ادامي كاپيتالى شوعىرلانعان، تاريحي جادى مەن ۇلتتىق مادەنيەتى ساقتالعان، داستۇرلەرى جالعاسقان، تابيعي رەسۋرستارى مەن كاسىپكەرلىك الەۋەتى بار ماڭىزدى اۋماقتىق كەڭىستىك. سونىمەن بىرگە قازىرگى اۋىل ومىرىندە شەشىمىن تالاپ ەتەتىن بىرقاتار جۇيەلى ماسەلەلەر ساقتالۋدا.ولاردىڭ قاتارىندا ينجەنەرلىك جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمنىڭ اركەلكى دامۋى، جۇمىسپەن قامتۋ مۇمكىندىكتەرىنىڭ شەكتەۋلىلىگى، جەرگىلىكتى ەكونوميكانىڭ جەتكىلىكتى دەڭگەيدە ءارتاراپتاندىرىلماۋى، جاستاردىڭ كوشى-قونى، ساپالى ءبىلىم مەن مەديتسينالىق قىزمەتكە قول جەتكىزۋدەگى قيىندىقتار بار. بۇعان زاماناۋي تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ، كاسىپكەرلىكتى قارجىلاندىرۋ جانە دامىتۋ رەسۋرستارىنا قول جەتكىزۋ ماسەلەلەرى دە قوسىلادى.
جەر مەن سۋ رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ، ەكولوگيالىق تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ، كولىك بايلانىستارىن جاقسارتۋ، ەنەرگيا ۇنەمدەۋ جانە تۇرعىندارعا قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋ دا اۋىلدىق دامۋدىڭ اجىراماس مىندەتتەرى بولىپ سانالادى.
بۇل ماسەلەلەردى ءبىر-بىرىنەن بولەك قاراستىرۋ دۇرىس ناتيجە بەرمەيدى. مىسالى، ەلدى مەكەندە جول سالىنىپ، الەۋمەتتىك نىساندار جاڭارتىلعانىمەن، تۇرعىندارعا جۇمىس ورىندارى مەن تۇراقتى تابىس كوزدەرى قالىپتاسپاسا، اۋماقتىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ قيىن. سول سياقتى اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسى ۇلعايعانىمەن، تۇرعىنداردىڭ باسپاناعا، بىلىمگە، مەديتسيناعا جانە جەكە دامۋعا دەگەن قاجەتتىلىكتەرى ەسكەرىلمەسە، مۇنداي ەكونوميكالىق ءوسىم حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنا تولىق اسەر ەتە المايدى.جاستارعا كاسىبي قالىپتاسۋ مەن ەكونوميكالىق دەربەستىككە قول جەتكىزۋدىڭ ناقتى مۇمكىندىكتەرى ۇسىنىلماعان جاعدايدا، تەك الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى ارقىلى ادامي كاپيتالدى ساقتاپ قالۋ دا كۇردەلى.
وسىدان اۋىلدىق دامۋ ساياساتىنىڭ ماڭىزدى قاعيداتى تۋىندايدى: الەۋمەتتىك، ەكونوميكالىق، ينفراقۇرىلىمدىق، تەحنولوگيالىق جانە ەكولوگيالىق شەشىمدەر ءوزارا بايلانىستا جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس.
اۋىلدىق دامۋ ساياساتى: جەكەلەگەن نىسانداردان تۇتاس اۋماقتىق جۇيەگە كوشۋ.
قازاقستاندا اۋىلدىق اۋماقتاردى قولداۋدىڭ مەملەكەتتىك نەگىزدەرى قالىپتاسقان.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2023 جىلعى 28 ناۋرىزداعى №270 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىلدىق اۋماقتارىن دامىتۋدىڭ 2023–2027 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى اۋىل حالقىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا، ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋعا، كاسىپكەرلىكتى جانە ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا باعىتتالعان.
بۇل قۇجاتتا ادامعا باعدارلانۋ قاعيداتىنا ەرەكشە ءمان بەرىلگەن. ونىڭ مازمۇنى – اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋدا تۇرعىنداردىڭ مۇددەلەرىن باسشىلىققا الۋ جانە ادامنىڭ قاي جەردە تۇراتىنىنا قاراماستان بازالىق قىزمەتتەرگە قول جەتكىزۋىنە جاعداي جاساۋ.
الايدا ەكونوميكالىق جانە تەحنولوگيالىق وزگەرىستەر قولدانىستاعى دامۋ تەتىكتەرىن ودان ءارى جەتىلدىرۋدى تالاپ ەتەدى.
مەنىڭ ويىمشا، اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋداعى كەلەسى ماڭىزدى قادام – زاماناۋي ەلدى مەكەندەردىڭ كەشەندى مودەلىن قالىپتاستىرۋ.
مۇنداي مودەلدە تۇرعىن ءۇي، الەۋمەتتىك نىساندار، ءوندىرىس، كاسىپكەرلىك، ەكولوگيا، كولىك جانە تسيفرلىق باسقارۋ ءبىر-بىرىنەن بولەك جوسپارلانبايدى. كەرىسىنشە، ولاردىڭ ارقايسىسى اۋماقتىڭ ورتاق دامۋ جۇيەسىنىڭ قۇرامداس بولىگى رەتىندە قاراستىرىلادى.
بۇل ءتاسىلدىڭ نەگىزگى ەرەكشەلىگى جەكەلەگەن قۇرىلىس جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋدان ەلدى مەكەننىڭ بۇكىل اۋماعىن ۇيلەسىمدى دامىتۋعا كوشۋدە جاتىر. زاماناۋي اۋىلدا ساپالى ينجەنەرلىك جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىممەن قاتار ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ جەرگىلىكتى كوزدەرى، وندىرىستىك مۇمكىندىكتەر، كاسىپكەرلىك ورتا، وزىندىك مادەني ەرەكشەلىك جانە ءتيىمدى باسقارۋ جۇيەسى بولۋى قاجەت.مەملەكەتتىك قاراجات ەسەبىنەن سالىناتىن ينفراقۇرىلىم جەكە ينۆەستيتسيالارمەن، جاڭا كاسىپورىندارمەن جانە جەرگىلىكتى بيزنەستىڭ دامۋىمەن بايلانىستىرىلعان جاعدايدا اۋماقتىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن اشۋعا كەڭىرەك مۇمكىندىك تۋادى.وسىنداي ءوزارا بايلانىس حالىق تابىسىنىڭ وسۋىنە، تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنىڭ قۇرىلۋىنا جانە ەلدى مەكەندەردىڭ ەكونوميكالىق دەربەستىگىنىڭ نىعايۋىنا ۇزاق مەرزىمدى نەگىز قالىپتاستىرا الادى.
SMART AUYL: زاماناۋي اۋىلدىق دامۋدىڭ كەشەندى تۇجىرىمداماسى
قازىرگى زاماننىڭ وسى مىندەتتەرى مەن مۇمكىندىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ، ءبىز SMART AUYL تۇجىرىمداماسىن ازىرلەدىك.
SMART AUYL – تسيفرلىق تەحنولوگيالار مەن جاساندى ينتەللەكتىنى، زاماناۋي ينفراقۇرىلىمدىق جانە ەكونوميكالىق شەشىمدەردى پايدالانۋ نەگىزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شاعىن جانە ورتا ەلدى مەكەندەرىن كەشەندى دامىتۋعا ارنالعان مودەل. جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى – حالىقتىڭ لايىقتى ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتەتىن، ورنىقتى ەكونوميكا قالىپتاستىراتىن، تابيعاتتى ساقتاۋعا، ادامي كاپيتالدى نىعايتۋعا جانە ۇلتتىق داستۇرلەردى دامىتۋعا جاعداي جاسايتىن جاڭا اۋىلدىق دامۋ جۇيەسىن قۇرۋ. ءبىزدىڭ تۇجىرىمدامامىز اۋىلدى الەۋمەتتىك، ەكونوميكالىق، وندىرىستىك جانە تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەر ءوزارا تولىقتىراتىن ءبىرتۇتاس اۋماقتىق ەكوجۇيە رەتىندە قاراستىرادى. SMART AUYL اياسىندا اۋىلدىق ەلدى مەكەن تەك مەملەكەتتىك بيۋدجەت ەسەبىنەن داميتىن اۋماق رەتىندە قابىلدانبايدى. ونىڭ ينۆەستيتسيا تارتۋعا، جاڭا وندىرىستەر اشۋعا، كاسىپكەرلىكتى كەڭەيتۋگە جانە ساپالى ءومىر ءسۇرۋ ورتاسىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن وزىندىك الەۋەتى بار.
وسى ماقساتتا تۇجىرىمداما ءتورت نەگىزگى فۋنكتسيونالدىق باعىتقا نەگىزدەلگەن.
ECO AUYL – تۇرعىن ءۇي مەن الەۋمەتتىك ءومىردىڭ زاماناۋي كەڭىستىگى
ECO AUYL باعىتى تۇرعىنداردىڭ كۇندەلىكتى ومىرىنە قاجەتتى ينفراقۇرىلىمدى كەشەندى قالىپتاستىرۋعا ارنالعان. ونىڭ قۇرامىنا جايلى تۇرعىن ۇيلەر، ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى، مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ نىساندارى، سپورت جانە مادەنيەت ينفراقۇرىلىمى، بالالار الاڭدارى، قوعامدىق كەڭىستىكتەر جانە تسيفرلىق قىزمەتتەر كىرەدى. بۇل باعىتتا وتباسىلاردىڭ، بالالاردىڭ، جاستاردىڭ جانە اعا بۋىن وكىلدەرىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە ساي ورتا قۇرۋ ماڭىزدى ورىن الادى.
ECO LIFE – تابيعاتتى ساقتاۋ، ساۋىقتىرۋ جانە رەكرەاتسيالىق دامۋ.
ECO LIFE اياسىندا ەكوپاركتەردى قالىپتاستىرۋ، كوگالداندىرۋ، ورمان قورىن قالپىنا كەلتىرۋ، كوشەت تالىمباقتارىن دامىتۋ، دەمالىس اۋماقتارىن، ساۋىقتىرۋ جانە تۋريستىك كەشەندەردى ۇيىمداستىرۋ كوزدەلەدى.
باعىتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – حالىققا قولايلى ەكولوگيالىق ورتا قۇرۋ ارقىلى ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ جانە تابيعاتپەن بايلانىستى ەكونوميكالىق قىزمەت تۇرلەرىن دامىتۋ.
ECO INDUSTRY ZONE – ءوندىرىس پەن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ كەڭىستىگى.
ECO INDUSTRY ZONE اۋىلدىق اۋماقتاردا ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتى ارتتىرۋعا جانە جەرگىلىكتى وندىرىستىك الەۋەتتى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. بۇل مودەل اگروونەركاسىپتىك كەشەندى، مال شارۋاشىلىعىن، اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋدى، جىلىجاي شارۋاشىلىعىن، اعاش وڭدەۋ سالاسىن، توقىما ءوندىرىسىن، قولونەر شەبەرحانالارىن جانە شاعىن ءارى ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ باسقا باعىتتارىن قامتيدى.
نەگىزگى مىندەت – جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ، ءوزارا بايلانىستى وندىرىستىك تىزبەكتەر قۇرۋ جانە اۋىلدا وندىرىلەتىن ءونىمنىڭ قوسىلعان قۇنىن ارتتىرۋ.
SMART JOL – كولىك پەن لوگيستيكاعا نەگىزدەلگەن ەكونوميكالىق دامۋ.
SMART JOL باعىتى ەلدى مەكەننىڭ كولىك جانە لوگيستيكالىق مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋدى كوزدەيدى. ونىڭ اياسىندا كولىك توراپتارىن، لوگيستيكالىق ورتالىقتاردى، قويمالاردى، سەرۆيستىك نىسانداردى، جولاۋشىلار جانە جۇك تاسىمالىن دامىتۋ، سونداي-اق كولىك اعىندارىن تسيفرلىق تەحنولوگيالار ارقىلى باسقارۋ جوسپارلانادى.مۇنداي جاعدايدا كولىك ينفراقۇرىلىمى تەك ەلدى مەكەندەردى بايلانىستىراتىن قۇرال رەتىندە ەمەس، جەرگىلىكتى ەكونوميكانىڭ دەربەس دامۋ باعىتى رەتىندە دە قاراستىرىلادى.
SMART AUYL تۇجىرىمداماسىنىڭ ماڭىزدى قاسيەتتەرىنىڭ ءبىرى – ونىڭ اۋماقتىق ەرەكشەلىكتەرگە بەيىمدەلۋى. بارلىق ەلدى مەكەندە ءتورت باعىتتى بىردەي جۇزەگە اسىرۋ مىندەتتى ەمەس.قانداي فۋنكتسيونالدىق مودەلدەر قولدانىلاتىنى ەلدى مەكەننىڭ ورنالاسۋىنا، حالىق سانىنا، تابيعي-كليماتتىق جاعدايلارىنا، ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەرىنە جانە جۇرگىزىلگەن اۋماقتىق زەرتتەۋلەردىڭ قورىتىندىلارىنا بايلانىستى ايقىندالۋى ءتيىس.ءاربىر اۋماقتىڭ وزىندىك الەۋەتى مەن قاجەتتىلىكتەرىنە سۇيەنۋ – ءبىز ۇسىنىپ وتىرعان اۋىلدىق دامۋ ءتاسىلىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىنىڭ ءبىرى.
جوبانىڭ باستى قۇندىلىعى – ادام جانە ونىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى.
SMART AUYL جوباسىنىڭ ماڭىزىن تەك سالىناتىن عيماراتتاردىڭ نەمەسە ەنگىزىلەتىن تەحنولوگيالاردىڭ سانىمەن باعالاۋ جەتكىلىكسىز.تۇجىرىمداما ەڭ الدىمەن ادامنىڭ ءومىر ءسۇرۋ جاعدايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان. اۋىل تۇرعىنى ساپالى ءبىلىم الۋعا، مەديتسينالىق كومەككە جۇگىنۋگە، جايلى ۇيدە تۇرۋعا، مادەني جانە سپورتتىق نىسانداردى پايدالانۋعا، قوعامدىق ومىرگە قاتىسۋعا مۇمكىندىك الۋى قاجەت.سونىمەن قاتار ادامنىڭ ەڭبەك ەتۋىنە، ءوز كاسىبىن اشۋىنا، بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرۋىنە جانە كاسىبي تۇرعىدان دامۋىنا جاعداي جاسالۋى ءتيىس. بۇل مىندەتتەر اسىرەسە جاس ۇرپاق ءۇشىن وزەكتى. قازىرگى جاستاردىڭ زاماناۋي ءبىلىم الىپ، تسيفرلىق ماماندىقتاردى يگەرىپ، كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋى جانە جەكە باستامالارىن جۇزەگە اسىرۋى ءۇشىن مىندەتتى تۇردە ءىرى قالاعا كوشۋى شارت بولماۋى كەرەك. SMART AUYL وسى مۇمكىندىكتەردى اۋىلدىق جەرلەردە قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. جوبا شەڭبەرىندە كرەاتيۆتى ورتالىقتار، ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى، كاسىپكەرلىك باستامالار، مادەني جانە قولونەر كەڭىستىكتەرىن دامىتۋ قاراستىرىلعان. ادامنىڭ دەنساۋلىعى مەن ءومىر سالتىنا بايلانىستى ماسەلەلەر دە نازاردان تىس قالمايدى.سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ، دەنە بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ، اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ جانە دەنساۋلىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋعا ارنالعان باعدارلامالاردى دامىتۋ جەكە باعىت رەتىندە كوزدەلەدى. وسىلايشا، SMART AUYL تۇسىنىگىندەگى ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى تۇرعىن ءۇي نەمەسە الەۋمەتتىك قىزمەتتەرمەن عانا شەكتەلمەيدى. ول ادامنىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتەتىن، الەۋمەتتىك ورتا، ەكونوميكا، ەكولوگيا جانە جەكە دامۋ ءوزارا ۇيلەسەتىن جۇيەنىڭ ناتيجەسى رەتىندە قاراستىرىلادى.
تسيفرلىق باسقارۋ جانە جاساندى ينتەللەكت: اۋىل ءومىرىن ۇيىمداستىرۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى
تسيفرلىق ترانسفورماتسيا SMART AUYL مودەلىنىڭ نەگىزگى قۇرامداس بولىكتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. زاماناۋي تەحنولوگيالار ەلدى مەكەندەردىڭ ينجەنەرلىك جۇيەلەرىن باسقارۋدى، وندىرىستىك ۇدەرىستەردى ۇيىمداستىرۋدى، كولىك قىزمەتىن جوسپارلاۋدى جانە حالىققا قىزمەت كورسەتۋدى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وسىعان بايلانىستى جوبا اياسىندا تۇرعىنداردى، كاسىپكەرلەردى، تاۋار وندىرۋشىلەردى، سەرۆيستىك ۇيىمداردى جانە كولىك-لوگيستيكالىق كاسىپورىنداردى بىرىكتىرەتىن SMART AUYL بىرىڭعاي تسيفرلىق ەكوجۇيەسىن قۇرۋ كوزدەلەدى. بۇل پلاتفورما ءارتۇرلى قىزمەتتەرگە قول جەتكىزۋگە، جەرگىلىكتى ەكونوميكا قاتىسۋشىلارىنىڭ ءوزارا بايلانىسىن قامتاماسىز ەتۋگە، وتىنىمدەردى وڭدەۋگە جانە جەكەلەگەن ينفراقۇرىلىمدىق جۇيەلەردىڭ جۇمىسىن باسقارۋعا باعىتتالادى.
سونىمەن بىرگە تسيفرلىق ەكوجۇيە باسقارۋشىلىق شەشىمدەر قابىلداۋ ءۇشىن قاجەتتى اقپاراتتى جيناقتاۋعا جانە تالداۋعا مۇمكىندىك بەرۋى ءتيىس. جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن قولدانۋ دەرەكتەر نەگىزىندە قاجەتتىلىكتەردى بولجاۋعا، رەسۋرستاردى ءتيىمدى بولۋگە، وندىرىستىك جانە باسقارۋشىلىق ۇدەرىستەردى وڭتايلاندىرۋعا ارنالعان.
اۋىل شارۋاشىلىعىندا مۇنداي قۇرالدار ءوندىرىس كورسەتكىشتەرىن باقىلاۋعا، كوممۋنالدىق سالادا رەسۋرستاردى تۇتىنۋدى قاداعالاۋعا، كولىك جۇيەسىندە تاسىمالداردى جوسپارلاۋعا، ال حالىققا قىزمەت كورسەتۋ باعىتىندا وتىنىمدەردى جەدەل وڭدەۋگە قولدانىلۋى مۇمكىن. دەگەنمەن تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ كەزىندە بىرقاتار ماڭىزدى تالاپتار ساقتالۋى قاجەت.
اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك، ازاماتتاردىڭ دەربەس دەرەكتەرىن قورعاۋ، حالىقتىڭ ءارتۇرلى توپتارى ءۇشىن سەرۆيستەردىڭ قولجەتىمدى بولۋى جانە تسيفرلىق قۇرالداردى پايدالانباي-اق قىزمەت الۋ مۇمكىندىگى قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس.
بۇل جەردە جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ءرولىن دۇرىس ءتۇسىنۋ ماڭىزدى. ول اۋماقتىق دامۋ جۇيەسىندەگى ادامنىڭ ورنىن باسۋعا ەمەس، ادامنىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتۋگە، شەشىمدەردىڭ نەگىزدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە زاماناۋي مۇمكىندىكتەردى ءتيىمدى پايدالانۋعا قىزمەت ەتۋى قاجەت.
اۋىل ەكونوميكاسى: وندىرىستەن باستاپ دايىن ءونىم مەن جاڭا قىزمەتتەرگە دەيىن
اۋىلدىق اۋماقتاردىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋى ءۇشىن تۇراقتى ەكونوميكالىق نەگىز قاجەت.
تەك الەۋمەتتىك نىساندار مەن ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم سالۋ ارقىلى ەلدى مەكەننىڭ ەكونوميكالىق ورنىقتىلىعىن تولىق قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىن ەمەس. حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا، تۇرعىنداردىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا، كاسىپكەرلىكتى كەڭەيتۋگە جانە جەرگىلىكتى سالىق بازاسىن نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ەكونوميكالىق تەتىكتەر قالىپتاستىرىلۋى ءتيىس. SMART AUYL تۇجىرىمداماسىندا ەكونوميكانىڭ بىرنەشە باعىتىن ءبىر-بىرىمەن بايلانىستىرا دامىتۋ ۇسىنىلادى.اۋىل شارۋاشىلىعى تەك باستاپقى ءونىم وندىرۋمەن شەكتەلمەي، ونى ساقتاۋ، قايتا وڭدەۋ، قاپتاۋ، تاسىمالداۋ جانە نارىققا شىعارۋ ۇدەرىستەرىمەن تولىقتىرىلۋى قاجەت.
مال شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋى ەت، ءسۇت، ءجۇن جانە تەرى وڭدەيتىن كاسىپورىندار ءۇشىن قوسىمشا وندىرىستىك مۇمكىندىكتەر اشا الادى.
جىلىجاي شارۋاشىلىعى جاڭا كاسىپكەرلىك باعىتتار مەن جۇمىسپەن قامتۋ مۇمكىندىكتەرىن قالىپتاستىرا الادى. كوشەت تالىمباقتارىن دامىتۋ، ورمان ءوسىرۋ، كوگالداندىرۋ جانە ەكولوگيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ دا ءتيىستى سۇرانىس، رەسۋرستىق قامتاماسىز ەتۋ جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان نەگىزدەلگەن بيزنەس-مودەل بولعان جاعدايدا دەربەس وندىرىستىك قىزمەتكە اينالۋى مۇمكىن.
مۇنداي ەكونوميكالىق قۇرىلىمدا كرەاتيۆتى يندۋستريالاردىڭ دا وزىندىك ورنى بار.
ۇلتتىق قولونەر، ءداستۇرلى كيىم ءوندىرىسى، زەرگەرلىك ونەر، اعاش وڭدەۋ، جيھاز جاساۋ، مۋزىكالىق اسپاپتار مەن كادەسىيلار شىعارۋ زاماناۋي ديزاينمەن، تۋريزممەن، ەلەكتروندىق ساۋدامەن جانە تسيفرلىق ماركەتينگپەن بىرلەسە دامي الادى. بۇل باعىتتار اۋىلدىڭ مادەني ەرەكشەلىگىن ساقتاي وتىرىپ، ونىڭ ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋگە ارنالعان. سونىمەن، اۋىل ەكونوميكاسىنىڭ بولاشاعى شيكىزات وندىرۋمەن عانا شەكتەلمەۋى ءتيىس. دايىن ءونىم شىعارۋ، قىزمەت كورسەتۋ، زياتكەرلىك ونىمدەر جاساۋ جانە جاڭا كاسىپكەرلىك باعىتتاردى دامىتۋ ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا جانە جەرگىلىكتى تۇرعىندار ءۇشىن قوسىمشا مۇمكىندىكتەر قالىپتاستىرۋعا جول اشادى.
تابيعي ورتا مەن حالىق دەنساۋلىعى – اۋىلدىق دامۋدىڭ ماڭىزدى رەسۋرستارى.
اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋدا تابيعي رەسۋرستاردى ساقتاۋ مەن ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ ورنى ەرەكشە. قازاقستان جاعدايىندا جەر جانە سۋ رەسۋرستارىن ۇتىمدى باسقارۋ، تابيعي لاندشافتتاردى قالپىنا كەلتىرۋ، قالدىقتارمەن جۇمىس ىستەۋ، كوگالداندىرۋ جانە ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ مىندەتتەرى ءوزارا بايلانىستى قاراستىرىلۋى قاجەت.
SMART AUYL قۇرامىنداعى ECO LIFE باعىتى وسى ماسەلەلەردى كەشەندى شەشۋگە ارنالعان.
جوبا اياسىندا ساياباقتار، كوشەت تالىمباقتارى، دەمالىس ايماقتارى، ساۋىقتىرۋ جانە تۋريستىك نىساندار ارقىلى ەكولوگيالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جوسپارلانادى.
جاسىل ەكونوميكانىڭ قالىپتاسۋى سۋ ۇنەمدەيتىن تەحنولوگيالاردى، اۆتوماتتاندىرىلعان سۋارۋ جۇيەلەرىن، ەكولوگيالىق قاۋىپسىز وندىرىستىك تاسىلدەردى جانە تابيعي رەسۋرستاردى ۇقىپتى پايدالانۋ قاعيداتتارىن ەنگىزۋمەن قاتار ءجۇرۋى ءتيىس.
بۇل شەشىمدەردى ەل وڭىرلەرىنىڭ تابيعي-كليماتتىق ەرەكشەلىكتەرىنە بەيىمدەۋ مىندەتتى تۇردە ەسكەرىلۋى قاجەت.
اتاپ ايتقاندا، قۋاڭ اۋماقتاردا جاسىل كەڭىستىكتەردى قالىپتاستىرۋ عىلىمي زەرتتەۋلەرگە، قولجەتىمدى سۋ كولەمىن باعالاۋعا، جەرگىلىكتى جاعدايعا سايكەس كەلەتىن وسىمدىكتەردى تاڭداۋعا جانە ولاردى ۇزاق مەرزىم كۇتىپ-ۇستاۋ شىعىندارىن ەسەپتەۋگە نەگىزدەلۋگە ءتيىس.ەكولوگيالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ ءمانى تەك ەلدى مەكەننىڭ سىرتقى كەلبەتىن جاقسارتۋدا ەمەس.
ول – حالىق دەنساۋلىعىن، قورشاعان ورتانىڭ ساپاسىن، تۋريستىك الەۋەتتى جانە ءومىر ءسۇرۋ كەڭىستىگىنىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ۇزاق مەرزىمدى ينۆەستيتسيا.
مەملەكەت، بيزنەس، عىلىم جانە تۇرعىندار: بىرلەسكەن دامۋدىڭ نەگىزى
SMART AUYL سياقتى كەشەندى اۋماقتىق باستامالاردى ىسكە اسىرۋ ءارتۇرلى تاراپتاردىڭ ۇيلەسىمدى قاتىسۋىن قاجەت ەتەدى.
مەملەكەتتىك ورگاندار، جەكە كاسىپورىندار، عىلىمي جانە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى، سونداي-اق جەرگىلىكتى تۇرعىندار ورتاق دامۋ ۇدەرىسىنە ءوز قۇزىرەتتەرى مەن مۇمكىندىكتەرى شەڭبەرىندە قاتىسۋى ءتيىس. مەملەكەتتىڭ ءرولى بازالىق ينجەنەرلىك جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ، ءتيىستى نورماتيۆتىك جاعدايلار قالىپتاستىرۋ جانە حالىقتىڭ قوعامدىق قىزمەتتەرگە قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋمەن بايلانىستى.
جەكە سەكتور تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن، وندىرىستىك كاسىپورىنداردى، كولىك پەن لوگيستيكانى، تسيفرلىق سەرۆيستەردى، ساۋدا جانە تۋريزم سالالارىن دامىتۋعا ۇلەس قوسا الادى.
عىلىمي جانە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى اۋماقتىق دامۋدىڭ ادىسنامالىق نەگىزدەرىن ازىرلەۋگە، الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ەكولوگيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە، تەحنولوگيالىق شەشىمدەردىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋعا جانە ماماندار دايارلاۋعا قاتىسا الادى.
بۇل جۇيەدە جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ورنى ەرەكشە.ولار جوبالاردىڭ ناتيجەسىن پايدالانۋشىلار عانا ەمەس، ءوز ەلدى مەكەندەرىنىڭ بولاشاعىن قالىپتاستىرۋعا تىكەلەي قاتىساتىن تاراپ بولۋى قاجەت.
ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق ءۇشىن مەملەكەت، ينۆەستورلار، كاسىپكەرلەر جانە حالىق مۇددەلەرىن ءاربىر كەزەڭدە ەسكەرەتىن اشىق ءارى تۇسىنىكتى ارىپتەستىك مودەلى قاجەت.
وسى تۇرعىدان ءبىز SMART AUYL جوباسىن ينۆەستيتسيالار تارتۋعا، ستراتەگيالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا، بىرلەسكەن جوبالار ازىرلەپ ىسكە اسىرۋعا جانە اۋىلدىق دامۋدىڭ زاماناۋي ينستيتۋتتارىن قالىپتاستىرۋعا ارنالعان اشىق پلاتفورما رەتىندە ۇسىنامىز.
SMART AUYL – BUGYLY: جاڭا مودەلدى تاجىريبەدە ىسكە اسىرۋ
SMART AUYL تۇجىرىمداماسىنىڭ پراكتيكالىق باعىتى رەتىندە قاراعاندى وبلىسىنىڭ شەت اۋدانىندا، قاراعاندى – بالقاش كولىك باعىتىنا جاقىن اۋماقتا SMART AUYL – BUGYLY پيلوتتىق جوباسىن دامىتۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل باستاما تۇرعىن ءۇي، الەۋمەتتىك نىساندار، ەكولوگيالىق كەڭىستىكتەر، وندىرىستىك كاسىپورىندار جانە كولىك-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىم ءوزارا بايلانىسقان كەشەندى اۋماقتىق دامۋ مودەلىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان.
پيلوتتىق جوبانىڭ ماڭىزدىلىعى ونىڭ تۇجىرىمدامالىق شەشىمدەردى تاجىريبەدە كەزەڭ-كەزەڭىمەن تەكسەرۋگە مۇمكىندىك بەرۋىندە.
اتاپ ايتقاندا، اۋماقتى جوسپارلاۋ، مەملەكەت پەن بيزنەستىڭ ءوزارا ارەكەتتەسۋى، ينۆەستيتسيا تارتۋ، تسيفرلىق باسقارۋ جانە جەرگىلىكتى ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەردى دامىتۋ تەتىكتەرىن ءىس جۇزىندە پىسىقتاۋ كوزدەلەدى.
جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءبىرىزدى دايىندىق پەن كەزەڭدىك ىسكە اسىرۋدى تالاپ ەتەدى.
وسى ماقساتتا قاجەتتى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ، جوبالاۋ قۇجاتتاماسىن ازىرلەۋ، قارجىلىق-ەكونوميكالىق تيىمدىلىكتى باعالاۋ، ينفراقۇرىلىمدىق شەشىمدەردى كەلىسۋ جانە ارىپتەستەر تارتۋ قاراستىرىلعان.
بولاشاقتا مودەلدى باسقا اۋماقتارعا قولدانۋ مۇمكىندىگىن انىقتاۋ ءۇشىن تەك سالىنعان نىسانداردىڭ سانىن ەمەس، ناقتى قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەردى باعالاۋ قاجەت.
باعالاۋ كەزىندە حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنىڭ وزگەرۋى، تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنىڭ پايدا بولۋى، تابىستىڭ ارتۋى، كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىك، الەۋمەتتىك قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگى، ەكولوگيالىق ورنىقتىلىق جانە رەسۋرستاردى پايدالانۋ تيىمدىلىگى سياقتى كورسەتكىشتەر ەسكەرىلۋى مۇمكىن.
پيلوتتىق كەزەڭنىڭ قورىتىندىلارى SMART AUYL ءادىسناماسىن جەتىلدىرۋگە جانە ونىڭ جەكەلەگەن فۋنكتسيونالدىق كومپونەنتتەرىن قازاقستاننىڭ باسقا وڭىرلەرىندە قولدانۋدىڭ مۇمكىندىكتەرىن انىقتاۋعا نەگىز بولۋى ءتيىس.
قازاقستان اۋىلدارىنىڭ بولاشاعى – كەشەندى جانە ادامعا باعدارلانعان دامۋ.
قازىرگى كەزەڭ قازاقستانعا شاعىن جانە ورتا ەلدى مەكەندەردى دامىتۋدىڭ زاماناۋي ۇلتتىق مودەلىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
مۇنداي مودەل تەحنولوگيالىق وزگەرىستەردى، وڭىرلىك ەرەكشەلىكتەردى جانە حالىقتىڭ ۇزاق مەرزىمدى مۇددەلەرىن ەسكەرۋى قاجەت.
مەنىڭ ويىمشا، اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋدا بىرتىندەپ جاڭا جوسپارلاۋ مادەنيەتىنە كوشۋ ماڭىزدى. وندا ەلدى مەكەن تەك قۇرىلىس نىساندارى ورنالاسقان اۋماق رەتىندە ەمەس، الەۋمەتتىك، ەكونوميكالىق جانە ەكولوگيالىق ۇدەرىستەرى ءوزارا بايلانىستى تۇتاس جۇيە رەتىندە قاراستىرىلۋى ءتيىس.
وسى مىندەتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن اۋماقتاردىڭ الەۋەتىن عىلىمي نەگىزدە باعالايتىن ءادىسنامالاردى دامىتۋ، ينۆەستيتسيا تارتۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ، اۋىل كاسىپكەرلىگىن قولداۋ جانە تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى كەڭىنەن قولدانۋ قاجەت.
سونىمەن بىرگە ادامي كاپيتالدى نىعايتۋ، جەرگىلىكتى باستامالارعا مۇمكىندىك بەرۋ، ۇلتتىق داستۇرلەردىڭ ساباقتاستىعىن ساقتاۋ جانە زاماناۋي ءومىر ءسۇرۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى باعىتتار بولىپ قالا بەرەدى. SMART AUYL تۇجىرىمداماسى وسى مىندەتتەردى ءبىر جۇيەگە بىرىكتىرۋدى كوزدەيدى.
ونىڭ نەگىزىندە ادام، تابيعات، ەكونوميكا جانە تەحنولوگيا ءوزارا بايلانىستى دامۋ ەلەمەنتتەرى رەتىندە قاراستىرىلادى.
ءبىز ۇسىنىپ وتىرعان مودەلدىڭ پراكتيكالىق قۇندىلىعى حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا، ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتى ارتتىرۋعا جانە اۋماقتاردىڭ ورنىقتى دامۋىنا ۇزاق مەرزىمدى جاعداي قالىپتاستىرۋ ناتيجەلەرى ارقىلى باعالانۋى ءتيىس.
ءبىزدىڭ پايىمداۋىمىزشا، اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى زاماناۋي دامىتۋ قازاقستاننىڭ جاڭا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق مودەلىن قالىپتاستىرۋداعى ماڭىزدى باعىتتاردىڭ بىرىنە اينالۋى قاجەت.
بولاشاق اۋىلى قالامەن سالىستىرعاندا ارتتا قالعان اۋماق رەتىندە قابىلدانباۋى ءتيىس.
ول – تابيعي ورتا مەن ۇلتتىق داستۇرلەر ساقتالاتىن، كاسىپكەرلىك پەن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار داميتىن، ادامنىڭ ءومىر سۇرۋىنە جانە ءوز مۇمكىندىكتەرىن جۇزەگە اسىرۋىنا جاعداي جاسالعان زاماناۋي كەڭىستىك.
SMART AUYL جوباسىنىڭ نەگىزگى يدەياسى ءدال وسى ۇستانىمعا سۇيەنەدى.
ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – ءاربىر ادامنىڭ لايىقتى ءومىر سۇرۋىنە مۇمكىندىك بەرەتىن، كاسىپكەرلىكتى اۋماقتىق دامۋدىڭ ەكونوميكالىق نەگىزىنە اينالدىراتىن، تەحنولوگيالاردى باسقارۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا پايدالاناتىن جانە تابيعات پەن ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋدى بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى ماڭىزدى مىندەت رەتىندە قاراستىراتىن مودەل قالىپتاستىرۋ.
SMART AUYL – جەكەلەگەن اۋىلداردى جاڭعىرتۋدان قازاقستاننىڭ اۋىلدىق اۋماقتارىن دامىتۋدىڭ ءبىرتۇتاس زاماناۋي ەكوجۇيەسىنە كوشۋ.
ءالىمجانوۆ ارمان جاقانۇلى
دەپۋتات | ساۋلەتشى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كرەاتيۆتى يندۋستريالار جانە اۋماقتىق دامۋ سالاسىنداعى جوبالاردىڭ اۆتورى.
