قازاقستاندا جەر ماسەلەسى ارقاشان قوعامنىڭ ەڭ سەزىمتال تاقىرىپتارىنىڭ ءبىرى بولىپ كەلەدى. سوڭعى جىلدارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جەر كودەكسى بىرنەشە رەت وزگەرىسكە ۇشىراپ، اسىرەسە اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىنە قاتىستى نورمالار قايتا قارالدى. بۇل تۇزەتۋلەردىڭ نەگىزگى ماقساتى – جەر رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ مەن ۇلتتىق مۇددەنى قورعاۋ. الايدا جاڭا وزگەرىستەر شىن مانىندە كىمگە ءتيىمدى: مەملەكەتكە مە، الدە فەرمەرلەرگە مە؟
شەتەلدىكتەرگە شەكتەۋ: ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك باسىم
سوڭعى وزگەرىستەردىڭ ەڭ ماڭىزدىسى – اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن شەتەلدىكتەرگە بەرۋگە تولىق تىيىم سالۋ. ەندى شەتەل ازاماتتارى، شەتەلدىك كومپانيالار جانە قۇرامىندا شەتەلدىك ۇلەسى بار زاڭدى تۇلعالار جەردى يەلەنە دە، جالعا دا الا المايدى.
بۇل شەشىم قوعامداعى «جەر شەتەلدىكتەرگە كەتەدى» دەگەن الاڭداۋشىلىقتى ازايتتى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، بۇل – ساياسي تۇرعىدان ءتيىمدى قادام. بىراق ەكونوميكالىق جاعىنان بۇل شەتەلدىك ينۆەستيتسيانىڭ ازايۋىنا اكەلۋى مۇمكىن.
جەردى ساتۋ ەمەس، جالعا بەرۋ مودەلى كۇشەيدى
جەر كودەكسىندەگى تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىت – جەردى جەكە مەنشىككە بەرۋدەن گورى جالعا بەرۋ جۇيەسىن دامىتۋ. قازىرگى تاڭدا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرى قازاقستاندىقتارعا ۇزاق مەرزىمگە (49 جىلعا دەيىن) جالعا بەرىلەدى.
سونىمەن قاتار، جەردى جەكەمەنشىككە بەرۋ نورماسىنا موراتوري 2026 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ۇزارتىلدى.
بۇل مودەل مەملەكەتكە باقىلاۋدى ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بىراق فەرمەرلەر ءۇشىن بۇل بەلگىلى ءبىر تاۋەكەلدەر تۋدىرادى:
- جەر تولىق مەنشىگىندە ەمەس
- ينۆەستيتسيا سالۋعا سەنىم از
- ۇزاق مەرزىمدى جوسپارلاۋ قيىندايدى
مەنشىك جانە مۇراگەرلىك: قۇقىقتار كەڭەيە باستادى
سوڭعى قۇقىقتىق وزگەرىستەردىڭ ءبىرى – جەر پايدالانۋ قۇقىعىنىڭ مۇراگەرلىك ماسەلەسى. بۇرىن كەيبىر جاعدايلاردا جەر پايدالانۋ قۇقىعى وسيەت ارقىلى بەرىلمەيتىن.
الايدا كونستيتۋتسيالىق سوت بۇل نورمانى كونستيتۋتسياعا قايشى دەپ تانىپ، ەندى جەر پايدالانۋ قۇقىعى مۇراگەرگە بەرىلۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
بۇل وزگەرىس ازاماتتاردىڭ مەنشىك قۇقىعىن قورعاۋعا باعىتتالعان.
اشىقتىق پەن باقىلاۋ: تسيفرلاندىرۋ كۇشەيىپ كەلەدى
جەر قاتىناستارى سالاسىندا تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىت – اشىقتىقتى ارتتىرۋ. جەر ۋچاسكەلەرى تۋرالى مالىمەتتەردى مەملەكەتتىك كاداستر ارقىلى ونلاين جاريالاۋ قاراستىرىلعان.
سونىمەن قاتار:
- جەردى ماقساتسىز پايدالانۋعا باقىلاۋ كۇشەيدى
- جايىلىم جەرلەردى باسقارۋ جۇيەسى ەنگىزىلۋدە
- اكىمدىكتەردىڭ كەيبىر فۋنكتسيالارى ورتالىق ورگانعا قايتارىلدى
بۇل وزگەرىستەر جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن ازايتۋعا باعىتتالعان.
