پروپورتسيونالدى جۇيە بويىنشا سايلاناتىن ءبىر پالاتالى پارلامەنتكە كوشۋ قازاقستاننىڭ ساياسي جۇيەسىن دامىتۋدىڭ قيسىندى جالعاسى بولىپ تابىلادى. بۇل تۋرالى ءماجىلىس دەپۋتاتى ازات پەرۋاشەۆ كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيانىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا مالىمدەدى.
ول ءوزىنىڭ ساياسي پروتسەستەرگە قاتىسۋ تاجىريبەسى نەگىزىندە «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءبىر پالاتالى پارلامەنتكە كوشۋ جونىندەگى باستاماسىنا نىق قولداۋ بىلدىرگەنىن ەسكە سالدى.
ازات پەرۋاشەۆتىڭ ايتۋىنشا، ەكى پالاتالى پارلامەنت – بۇل فەدەرالدىق مەملەكەتتىك قۇرىلىم ينستيتۋتى، وندا سەناتتىڭ مىندەتى –فەدەراتسيا سۋبەكتىلەرىنىڭ زاڭناماسىن ۇسىنۋ جانە ۇيلەستىرۋ.
«قازاقستان بىرىڭعاي زاڭدارى مەن ەرەجەلەرى بار ۋنيتارلىق مەملەكەت بولىپ تابىلادى. ءبىز شەمونايحادان فورت- شەۆچەنكوعا دەيىن، بەسكولدەن شارداراعا دەيىنگى ءارتۇرلى ايماقتارداعى ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى مەن مەملەكەتتىك قىزمەتتەرگە بىردەي كەپىلدىك بەرىلىپ، قورعالۋىنا ۇمتىلامىز. بۇل تۇرعىدا وڭىرلەر مەن ولاردىڭ تۇرعىندارىنىڭ مۇددەلەرى تەڭ دارەجەدە ساقتالۋى ءتيىس»، - دەدى ازات پەرۋاشەۆ.
ول مەملەكەت باسشىسى بۇل باعىتتا 2022 جىلى قادام جاساعانىن ايتتى: سول كەزدە زاڭداردىڭ قابىلدانۋى ءماجىلىس قۇقىعىنا جاتقىزىلدى، ال سەناتقا زاڭ جوبالارىن ماقۇلداۋ نەمەسە ولارعا ۇسىنىستار ەنگىزۋ فۋنكتسياسى بەرىلدى.
«سوندىقتان قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆتىڭ قازىرگى باستاماسى كونستيتۋتسيانىڭ دايەكتى ەۆوليۋتسياسىنىڭ لوگيكاسىن كورسەتەدى. سونىمەن قاتار بۇل ءبىزدىڭ ساياسي جۇيەمىزدىڭ جانە ونىڭ ينستيتۋتتارىنىڭ جەتىلۋىن جەدەلدەتەدى»، – دەپ اتاپ ءوتتى ازات پەرۋاشەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى تاڭدا ءبىر پالاتالى پارلامەنتتىڭ مەملەكەتتىك بيلىك جۇيەسىندەگى وكىلەتتىگىن كۇشەيتۋ بويىنشا وڭتايلى شەشىمدەر ازىرلەندى.
سونىمەن قاتار، كونستيتۋتسيادا ونىڭ مارتەبەسىن بەكىتە وتىرىپ، حالىق كەڭەسى جوعارى كونسۋلتاتسيالىق ورگانىن قۇرۋ تۋرالى باستاما ءتۇرلى ەتنوستار وكىلدەرىنىڭ بيلىك جۇيەسىنە قاتىسۋىن 8 ەسە كەڭەيتەدى، وڭىرلەردىڭ مۇددەلەرىن ءبىلدىرۋدى بەكىتەدى جانە ازاماتتىق قوعام كوشباسشىلارىنىڭ ساياسي جۇيەگە تارتىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
پارتيالىق تىزىمدەر بويىنشا پارلامەنت دەپۋتاتتارىن سايلاۋعا كوشۋ بولىگىندە بۇل ۇستانىم پارلامەنتاريزمنىڭ جيناقتالعان حالىقارالىق تاجىريبەسىن كورسەتەتىنىن اتاپ ءوتتى ازات پەرۋاشەۆ.
ونىڭ پىكىرىنشە، پروپورتسيونالدى جۇيە سايلانبالى ورگانداردا قوعام مۇددەلەرىنىڭ كەڭ وكىلدىگىن قامتاماسىز ەتەدى، مىقتى پارتيالاردىڭ وسۋىنە ىقپال ەتەدى جانە ساياسي پراكتيكاداعى ەۋروپالىق ترەندتەرگە سايكەس كەلەدى.
«ىسكە اسىرىلىپ جاتقان كونستيتۋتسيالىق رەفورما – بۇل حالىقارالىق تاجىريبەگە جانە پارلامەنتتىك وپپوزيتسيانىڭ كوپ جىلدىق تاجىريبەسىنە سۇيەنەتىن بۇكىل كونستيتۋتسيالىق جۇيەنىڭ شىن مانىندە تەرەڭ قايتا جاڭعىرۋى»، – دەپ اتاپ ءوتتى ازات پەرۋاشەۆ.
ء"دارىموۆا ءىسى". "كۇيەۋىڭدى، بالاڭدى نە اكەڭدى ەرتىپ اكەتۋىم مۇمكىن" دەگەن كەرەكۋلىك دەپۋتات جايلى نە بىلەمىز؟