توقاەۆ تا مەملەكەت نەگىزىن قالاۋشى تۇلعا رەتىندە تاريحتا قالاتىن شىعار — ەركەبۇلان جۇماشوۆ

كەز كەلگەن كورنەكتى تۇلعا سياقتى ادەتتە ولار تۋرالى قوعامدا قاراما-قايشى پىكىر بولعانىمەن تاريحي تۇرعىدان مەملەكەتتى قۇرۋداعى ءرولى مەن قىزمەتى اتالىپ، بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە دارىپتەلەدى، ءتىپتى كەيبىر ەلدەر يدەولوگيالىق سەبەپتەرمەن ءتاۋ ەتەتىن دارەجەگە جەتكىزەدى. كوبىنە مۇنداي تۇلعا رەتىندە جالعىز ادام اتالىپ، مەملەكەت قۇرۋعا ەڭبەگى سىڭگەن باسقا قايراتكەرلەر ونىڭ كولەڭكەسىندە قالىپ قويادى. تەك كەيبىر مەملەكەتتەردە عانا بىرنەشە تۇلعا مەملەكەتتى قۇرۋشى قايراتكەر رەتىندە ۇلىقتالادى.

اقش-تىڭ تاۋەلسىزدىگىن الىپ، مەملەكەتتىلىگىن قالىپتاستىرعان تۇلعالاردى “The Founding Fathers” – قازاقشاعا تىكەلەي اۋدارعاندا «نەگىزدەۋشى اكەلەر» دەپ اتايتىنى بەلگىلى. تاريحشىلار اراسىندا ولاردىڭ قاتارىنا كىمدەر كىرەتىنى تۋرالى ديسكۋسسيا جالعاسۋدا. دەگەنمەن كەڭ تاراعان كونسەنسۋسقا سايكەس جەتى تۇلعا باستى “نەگىزدەۋشى اكەلەر” رەتىندە اتالادى. ازاتتىق اسكەرىنىڭ قولباسشىسى دج. ۆاشينگتون، تاۋەلسىزدىك دەكلاراتسياسىنىڭ اۆتورى ت. دجەفەرسون، اقش-تىڭ حالىقارالىق ارەنادا مويىندالۋىن قامتاماسىز ەتكەن ب. فرانكلين مەن دج. ادامس، مەملەكەتتەگى ساياسي جۇيەنىڭ كونتسەپتسياسىن دايەكتەگەن فەدەراليستەردىڭ جازبالارى اۆتورلارى ا. گاميلتون ء(ارى قارجى جۇيەسىن قالادى), دج. دجەي ء(ارى سوت جۇيەسىن قۇردى) جانە دج. مەديسون (كونستيتۋتسيانى ازىرلەدى).

قازاقستان جاعدايىندا وسىعان دەيىن مەملەكەت قۇرۋشى تۇلعا رەتىندە تەك ن. نازارباەۆ اتالدى. ەگەر بۇگىن تۇركىستان گازەتىنە بەرگەن سۇحباتتا ايتقان ويىن ىسكە اسىرىپ، جاڭا جانە ساپالى كونستيتۋتسيا قابىلداناتىن بولسا، وندا بولاشاقتا ق. توقاەۆ تا مەملەكەتتىڭ نەگىزىن قالاۋشى تۇلعا رەتىندە قابىلداناتىن شىعار.

بيلىك تارماقتارى بولىنگەن، مەملەكەتتىك ينستيتۋتتار اراسىندا تەجەمەلىك پەن تەپە-تەڭدىك ساقتالعان، بيلىك الماسۋ پروتسەسىنىڭ بەيبىت ءجۇرۋ شارتتارى قامتاماسىز ەتىلگەن، ءار جىلدارى ورىنسىز وزگەرىستەر ەنگىزۋدەن قورعايتىن تەتىكتەرى بار كونستيتۋتسيا ازىرلەنگەن جاعدايدا اتا زاڭنىڭ كۇشى ءجۇرىپ تۇرعان جىلدارى ونىڭ اۆتورى دا ەسكە الىناتىنى انىق.