Azamathan Ámirtaı. Jańa ekonomıkalyq saıasat qajet

1440

Elimiz sońǵy 20 jylda tek shıkizattyq ekonomıkany ǵana qurdy. Jerimizdegi bar baılyqty paıdalana almadyq. Ekonomıka ár taraptandyrylmady. Tek munaı men gazdan, tústi metaldan túsken dollarǵa maldandyq. Árıne, qara altynnyń baǵasy ushyp, bir barreli 100 dollardan asyp turǵanda urtymyz maılanyp, murtymyzdy balta shappaıtyn kúı keshkenimiz anyq. Biraq bul turaqty paıda ákelip turǵan sala emes. Munaıdy pul etip, saýdalap otyrǵan alpaýyt elder arasyndaǵy teke-tiresterde, kómirsýtegi otyndarynyń baǵasy qulap, qıyndyqty bastan ótkergen kezderde boldy.

Dál qazirde sondaı kúızelisti jaǵdaıdy bastan ótkerip jatyrmyz. Munaı baǵamynyń quldyraýy, Koronavırýstyń jer-jahandy qursap, typyr etkizbeýi álem ekonomıkasyn baıaýlatty. Al, elimizdiń ekonomıkasy turalap qaldy deýge bolady. Qaıtpek kerek? Demek jańa ekonomıkalyq saıasat qajet. Iaǵnı ekonomıkany túbegeıli reformalaý kezi keldi. Biz bul máseleni byltyrdan beri kóterip kelemiz. Biraq seń buzylǵan joq. Úkimet ilip alyp kete almady. Bálkim búgingi Úkimet biliksiz, óresi jetpeıtin bolar. Ne isteý kerek? Azııa «jolbarystary» atanǵan elderdiń ekonomıkadaǵy ábjil reformalarynan úırený kerek. Ońtústik Koreıa, Sıngapýr, Taıvan, Malaızııadaǵy ekonomıkalyq sekiristerdiń qyr-syryn zerttedik. Eń bastysy bul elderge tán nárse, ol - tereń bilim, jumysshylardyń tártiptiligi ıaǵnı memleket dúnıesin óz jeke menshigindeı qaraýy jáne zamanaýı tehnologııany óndiriske batyl túrde engize bilýi. Osy úsh dúnıe mesheý otyrǵan Azııa elderin, aldyńǵy qatarǵa alyp shyqty.

Árıne bul elderdiń damý joldary ár túrli bolǵanymen, qaı - qaısyda orta jáne shaǵyn bızneske úlken kóńil bóldi. Damýyna jol ashty. El ekonomıkasynyń negizgi tegershigi dep sanady. Jáne durys istedi. El ekonomıkasyna úlken reforma júrgizgen, Ońtústik Koreıalyq Pak Chjon Hı, Malaızııalyq Mahathır Mohamad, Taıvandyq zıan zıngo jáne Sıngapýrlyq Lı Kýan Iý ózderi tizginin ustaǵan memleketterdi mesheý qalpynan jetekke alyp, damyǵan elderdiń qataryna qosty. Al, bizde osynaı myqty reformatorlar bolmady. Nemese bolsada olarǵa jol berilmedi. Sondaı-aq barlyq salaǵa dendep engen jemqorlyq, paraqorlyq ekonomıkaǵa tusaý boldy. Lı Kýan Iý - dyń «Tártip ornatýdy aldymen týystaryńyzdan bastańyz. Eń jaqyn adamyńyzdyń bir-ekeýin jemqorlyǵy úshin túrmege otyrǵyzsańyz, sonda bári ornyna keledi» dep aıtqany bizdiń elge júrmedi. Bul úlken qateliktiń biri edi. Endi osy ketken qatelikti túzeıtin kez keldi. Jemqorlyqty aýyzdyqtaý óz aldyna, bizge keregi ekonomıkalyq reforma. Dál qazir osyny júzege asyrý qajet.

Ol úshin búgingi Úkimetti taratyp, jańaÚkimetti jasaqtaýdan bastaǵan jón bolar edi. Jańa Úkimetke sóz joq, ekonomıkadan, bıznesten habary mol, ysylǵan, tájirıbeli azamattar qajet. Olardyń mindeti, óndiristi otandyq ónim daıarlaıtyn deńgeıge jetkizý, shaǵyn jáne orta bıznestiń kúre tamyryna qan júgirtý. Bul birinshi orynda turýy shart. Óıtkeni Shaǵyn bıznes halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýmen qatar, jańa qosymsha jumys oryndarynyń ashylýyn qamtamassyz etetin tetik.

Men bul jóninde prezıdent Qasym – Jomart Toqaevpen kezdeskende kótergen edim. El ekonomıkasynda shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesi 70 paıyzǵa jetken kezde, eshqandaı daǵdarystan qoryqpaı, odan qınalmaı ótýge qol jetkizýge bolatynyn, shaǵyn jáne orta bıznesti damytý jańa ekonomıkalyq saıasatta basty máseleniń biri bolýy shart ekenin jetkizgenmin. Prezıdent qoldaý bolatynyn aıtqan. Alaıda, Úkimet asyǵar emes.

Ekologııalyq alıans «Baıtaq bolashaq» tóraǵasy

Pikirler
Uqsas jańalyqtar