Foto:minval.az
1 qyrküiek künı Şanhai yntymaqtastyq ūiymynyŋ sammitı aiasynda Resei prezidentı Vladimir Putin men Armeniia premer-ministrı Nikol Paşinian Bışkekte kezdestı. Kezdesudıŋ baspasözge aşyq bölıgınde ekı el basşysy Armeniianyŋ syrtqy ekonomikalyq baǧytyna qatysty közqarastaryn aşyq bıldırdı, dep habarlaidy “Adyrna”.
Vladimir Putin Armeniianyŋ Europalyq Odaqqa ūmtyluyn zaŋdy qūqyǧy retınde moiyndaǧanymen, būl qadam EAEO aiasyndaǧy müşelıkke bailanysty mäseleler tuyndatatynyn aitty.
Resei prezidentınıŋ pıkırınşe, Armeniianyŋ EO-ǧa qarai bet būruy EAEO-nyŋ ortaq naryǧyndaǧy artyqşylyqtarǧa äser etıp, qalyptasqan sauda-ekonomikalyq bailanystardyŋ üzıluıne alyp keluı mümkın.
Putin Mäskeu üşın Erevannyŋ aldaǧy baǧytyn tüsınu maŋyzdy ekenın aityp, şeşımdı sozbai qabyldauǧa şaqyrdy.
«Neǧūrlym tezırek anyqtasaq, soǧūrlym jaqsy», — dedı Resei prezidentı.
Putin sonymen qatar Armeniianyŋ EAEO qūramynda bolǧan kezeŋdegı ekonomikalyq körsetkışterın atap öttı. Onyŋ aituynşa, 2015 jyldan berı Armeniianyŋ jalpy ışkı önımı şamamen üş esege ösken, al EAEO elderıne eksporty on esege artqan.
Putin Armeniianyŋ EO-ǧa qatysty ūstanymyn halyqtyŋ dauys beruı arqyly anyqtaudy ūsyndy.
Resei prezidentınıŋ pıkırınşe, Armeniia halqy EO men EAEO arasyndaǧy taŋdaudy özı jasauy kerek.
«Halyqta ärqaşan taŋdau boluy kerek. Endeşe, referendum ötkızıŋızder de, osy taqyrypty jabaiyq», — dedı Putin.
Būl mäsele būǧan deiın de talqylanǧan. EAEO basşylarynyŋ 29 mamyrdaǧy mälımdemesınde Armeniiaǧa EO-ǧa kıru nemese EAEO qūramynda qalu mäselesı boiynşa jalpyūlttyq referendumdy mümkındıgınşe qysqa merzımde ötkızu ūsynylǧan bolatyn.
Al Nikol Paşinian Putinnıŋ ūstanymymen kelıspedı.
Armeniia premerınıŋ aituynşa, Erevan Reseimen jäne EAEO aiasyndaǧy öz mındettemelerın būzǧan joq. Onyŋ sözınşe, 2025 jyly qabyldanǧan Europalyq Odaqqa qosylu prosesın bastau turaly zaŋ Armeniianyŋ EAEO-dan şyqqanyn bıldırmeidı.
Paşinian EAEO turaly kelısımde odaqtan şyǧudyŋ arnaiy tärtıbı bar ekenın jäne Armeniia būl prosedurany bastamaǧanyn atap öttı.
Premer sonymen qatar 2025 jyly referendum ötkızudıŋ ornyna zaŋ qabyldanuynyŋ sebebın tüsındırdı. Onyŋ aituynşa, osy zaŋdy qabyldau arqyly Erevan referendum ötkızu ideiasynan bas tartqan.
Negızgı pıkır qaişylyǧy Armeniia parlamentınıŋ EO-ǧa kıru prosesın bastau turaly zaŋyn qalai tüsındıruge bailanysty boldy.
Putinnıŋ pıkırınşe, basqa ekonomikalyq ūiymǧa kıru prosesın bastau turaly zaŋnyŋ qabyldanuy ıs jüzınde EAEO-dan şyǧu turaly mälımdemege teŋ. Onyŋ aituynşa, EO men EAEO-ǧa bır mezgılde tolyqqandy müşe bolu mäselesı tuyndaidy.
Paşinian būǧan kelıspei, qazırgı taŋda Armeniia aldynda naqty taŋdau jasauǧa mäjbürleitın balama qalyptaspaǧanyn aitty.
Onyŋ pıkırınşe, naqty balama paida bolǧan jaǧdaida ǧana Armeniia EO men EAEO arasyndaǧy taŋdau mäselesın tübegeilı şeşedı. Būl taŋdau referendum arqyly da, basqa jolmen de jasaluy mümkın.
Osylaişa, Bışkektegı kezdesude Mäskeu men Erevannyŋ Armeniianyŋ bolaşaq integrasiialyq baǧytyna qatysty ūstanymdary taǧy da aiqyn körındı.
Resei Armeniianyŋ EAEO-daǧy müşelıgı men EO-ǧa qarai ūmtylysty qatar alyp jürudıŋ ekonomikalyq jäne institusionaldyq qiyndyqtaryna nazar audaryp, naqty şeşımdı tezırek qabyldauǧa şaqyryp otyr.
Al Paşinian ükımetı qazırgı kezeŋde EAEO-dan şyǧu turaly şeşım qabyldanbaǧanyn jäne EO-ǧa qatysty tüpkılıktı taŋdau jasauǧa älı uaqyt bar ekenın alǧa tartady.
Kezdesu barysynda ekı taraptyŋ osy mäselede bır-bırınıŋ ūstanymyn qabyldamaǧany anyq baiqaldy. Degenmen Paşinian Armeniianyŋ Reseimen qarym-qatynasty odan ärı damytuǧa müddelı ekenın de mälımdedı.
