Фото:minval.az
1 қыркүйек күні Шанхай ынтымақтастық ұйымының саммиті аясында Ресей президенті Владимир Путин мен Армения премьер-министрі Никол Пашинян Бішкекте кездесті. Кездесудің баспасөзге ашық бөлігінде екі ел басшысы Арменияның сыртқы экономикалық бағытына қатысты көзқарастарын ашық білдірді, деп хабарлайды “Адырна”.
Владимир Путин Арменияның Еуропалық Одаққа ұмтылуын заңды құқығы ретінде мойындағанымен, бұл қадам ЕАЭО аясындағы мүшелікке байланысты мәселелер туындататынын айтты.
Ресей президентінің пікірінше, Арменияның ЕО-ға қарай бет бұруы ЕАЭО-ның ортақ нарығындағы артықшылықтарға әсер етіп, қалыптасқан сауда-экономикалық байланыстардың үзілуіне алып келуі мүмкін.
Путин Мәскеу үшін Ереванның алдағы бағытын түсіну маңызды екенін айтып, шешімді созбай қабылдауға шақырды.
«Неғұрлым тезірек анықтасақ, соғұрлым жақсы», — деді Ресей президенті.
Путин сонымен қатар Арменияның ЕАЭО құрамында болған кезеңдегі экономикалық көрсеткіштерін атап өтті. Оның айтуынша, 2015 жылдан бері Арменияның жалпы ішкі өнімі шамамен үш есеге өскен, ал ЕАЭО елдеріне экспорты он есеге артқан.
Путин Арменияның ЕО-ға қатысты ұстанымын халықтың дауыс беруі арқылы анықтауды ұсынды.
Ресей президентінің пікірінше, Армения халқы ЕО мен ЕАЭО арасындағы таңдауды өзі жасауы керек.
«Халықта әрқашан таңдау болуы керек. Ендеше, референдум өткізіңіздер де, осы тақырыпты жабайық», — деді Путин.
Бұл мәселе бұған дейін де талқыланған. ЕАЭО басшыларының 29 мамырдағы мәлімдемесінде Арменияға ЕО-ға кіру немесе ЕАЭО құрамында қалу мәселесі бойынша жалпыұлттық референдумды мүмкіндігінше қысқа мерзімде өткізу ұсынылған болатын.
Ал Никол Пашинян Путиннің ұстанымымен келіспеді.
Армения премьерінің айтуынша, Ереван Ресеймен және ЕАЭО аясындағы өз міндеттемелерін бұзған жоқ. Оның сөзінше, 2025 жылы қабылданған Еуропалық Одаққа қосылу процесін бастау туралы заң Арменияның ЕАЭО-дан шыққанын білдірмейді.
Пашинян ЕАЭО туралы келісімде одақтан шығудың арнайы тәртібі бар екенін және Армения бұл процедураны бастамағанын атап өтті.
Премьер сонымен қатар 2025 жылы референдум өткізудің орнына заң қабылдануының себебін түсіндірді. Оның айтуынша, осы заңды қабылдау арқылы Ереван референдум өткізу идеясынан бас тартқан.
Негізгі пікір қайшылығы Армения парламентінің ЕО-ға кіру процесін бастау туралы заңын қалай түсіндіруге байланысты болды.
Путиннің пікірінше, басқа экономикалық ұйымға кіру процесін бастау туралы заңның қабылдануы іс жүзінде ЕАЭО-дан шығу туралы мәлімдемеге тең. Оның айтуынша, ЕО мен ЕАЭО-ға бір мезгілде толыққанды мүше болу мәселесі туындайды.
Пашинян бұған келіспей, қазіргі таңда Армения алдында нақты таңдау жасауға мәжбүрлейтін балама қалыптаспағанын айтты.
Оның пікірінше, нақты балама пайда болған жағдайда ғана Армения ЕО мен ЕАЭО арасындағы таңдау мәселесін түбегейлі шешеді. Бұл таңдау референдум арқылы да, басқа жолмен де жасалуы мүмкін.
Осылайша, Бішкектегі кездесуде Мәскеу мен Ереванның Арменияның болашақ интеграциялық бағытына қатысты ұстанымдары тағы да айқын көрінді.
Ресей Арменияның ЕАЭО-дағы мүшелігі мен ЕО-ға қарай ұмтылысты қатар алып жүрудің экономикалық және институционалдық қиындықтарына назар аударып, нақты шешімді тезірек қабылдауға шақырып отыр.
Ал Пашинян үкіметі қазіргі кезеңде ЕАЭО-дан шығу туралы шешім қабылданбағанын және ЕО-ға қатысты түпкілікті таңдау жасауға әлі уақыт бар екенін алға тартады.
Кездесу барысында екі тараптың осы мәселеде бір-бірінің ұстанымын қабылдамағаны анық байқалды. Дегенмен Пашинян Арменияның Ресеймен қарым-қатынасты одан әрі дамытуға мүдделі екенін де мәлімдеді.
