Dissertasiiamnyŋ taqyryby boiynşa jazylǧan otandyq ǧylymi maqalany közım şalyp qaldy. Qazaqstanyŋ ainalasyndaǧy aqparattyq soǧystar jaily. 2024 jyly jazylypty.
O, bır oqyp şyǧaiyn desem, tek Batysqa qarsy jazylǧan eŋbek eken.
Iаǧni, olar türlı granttarmen ışkı ıske aralasyp jatyr, saittar aşyldy, seminarlar öttı. Qazaq-Amerikan universitetı aşyldy, Forbs-Qazaqstan amerikalyq jurnal, olar yqpal qūraly. Şetelde praktikadan sudia, zaŋgerlerımız sol jaqtyŋ qūndylyǧyn ideal tūtady dep jazyp tastaǧan. Al Reseidıŋ aqparattyq şabuyly jaily läm mim demegen.
Qorlar, elşılık granttar bölıp kelgenı de, basqasy da ras. Bıraq ǧylymi jūmys bolǧan soŋ granttardyŋ qoǧamǧa oŋ ne terıs özgerıs äkelgenın däleldemegen. Faktpen, saualnamamen ne basqamen.
Būlar nege olai jazdy dep ädebietter tızımın qarasam, basym bölıgı reseilık zertteuşılerdıŋ eŋbegı eken. Arasynda Reseidıŋ aqparattyq doktrinasyna da sılteme jasapty)).
Mūny nege jazdym?
Men 2000 jyldardyŋ ortasynda student kezde osyndai "ǧylymi eŋbekter" mol edı. Onda Qazaqstan üşın Batys pen Qytaidy qauıp retınde sipattap, däleldeitın. Arada 20 jyl öttı. Zertteuşıler buyny auysty. Sol narrativ, messedj, argumentter. Özgermegen.
Qalai degenmen, zertteuşı aǧylşyn tılın meŋgeruı şart. Tek reseilık eŋbekterge jügınbei, jaǧdaiǧa keŋırek qarauy kerek. İä, men de olardyŋ ǧylymi maqalasyn oqimyn, bıraq tek teoriiasyn aluǧa bolady. Onda propaganda joq.
Sebebı soŋǧy 10 jyldaǧy reseilık saiasi ǧylymǧa Kreml propagandasy myqtap engen. Bızdıŋ jas zertteuşıler sony oqyp, solarǧa sılteme jasap, bızdıŋ ǧylymi keŋıstıkke köşırıp äkeledı. Şet tılındegı mol eŋbek oqylmaidy. Negızgı problema - osy.
Sodan keiın ǧylymi beitaraptyqty saqtau degen mäsele jaiyna qalady.
