Jauyn jauǧan tünnıŋ erteŋınde onsyz da tozyǧy jetıp tūrǧan trotuardyŋ şūŋqyryn toltyryp, ülkendı-kışılı kölşıkter jol betın körsetpei jaiylyp ketıptı. Etıkşıden qaityp kele jatqan qyz qolynan jetelegen aǧasynyŋ tört-bes jas şamasyndaǧy balasyn aiaǧynyŋ däl astyndaǧy jaiylyp jatqan ülken kölşıkten qalai alyp öterın oilanyp, bır sätke toqtap qaldy. Oiyn jinaqtap ülgergen kezde bıreudıŋ qaruly qoly balany ılıp alyp, «oppaaa» dep kölşıktıŋ arǧy jaǧyna qoia saldy da, būlarǧa qarap bır jymiyp qoiyp, ärı qarai jolmen kete bardy. Qyz ony tanydy. Törtınşı qabatta tūratyn körşısı bolatyn. Oǧan rahmet aitpaq tügılı bas izeuge de ülgermei, soŋynan bır sät qarap tūrdy da, sodan soŋ kölşıkten özı eptep ötıp, balany jetelei jöneldı. Ekeuı jaŋaǧy adamǧa riza bolyp bara jatty.
Sol künnen bastap būl kısıge qūrmet paida bolyp, körgen jerde onymen bılıner-bılınbes bas izep ötetın boldy. Onyŋ eşkımge aşyla bermeitın mınezı, elmen qarym-qatynasynyŋ sirektıgı, jalǧyz ömır süruı keide qyzdy taŋ qaldyratyn. Būl üi tūrǧyndarynyŋ ol kısımen qarym-qatynasy joq. Bar bolǧany, äredıkte äielder būl kısı turaly kübır-sybyr bırdeŋeler aitqan bolady, bıraq onyŋ bar-joǧyna eşkım onşalyqty män bermeidı.
***
Keşqūrym üige syimaǧan qyz syrtqa şyqty, taza auamen tynystap, dem alǧysy keldı. Student ekenıne, oi toqtatyp qalǧan aqyl-estı qyz ekenıne de qaramai, būl üidegı jaqyndary mūny ädeiı baiqamaǧansyp, basyna söileidı. Soǧan sai jauap qaitarsa bälege qalaryn bılıp, ündemeudı ädet qylyp alǧan. Äke-şeşesı tırı bolsa būlardyŋ janynda ömır sürmes edı!
Köp qabat üidıŋ aldyndaǧy eskı, tozyǧy jetken oryndyqta terezelerden tüsken jaryqty panalap, anda-sanda özı tūratyn altynşy qabattaǧy päterdıŋ terezesıne qarap qoiyp jalǧyz otyrǧan.
– Jauraǧan joqsyŋ ba? – degen beiǧam dauys qyzdyŋ oiyn şaşyratyp jıberdı. Baiaǧy – «qūtqaruşy» körşı eken. Ündemei kelıp, qyzdyŋ janyna qatarlasyp otyrdy da, temekısın tūtatty. Qyz oǧan bıldırmei, köz jasyn jeŋımen sürte qoidy.
– Kün suyq bolyp tūr, köktem älı tolyq kele qoiǧan joq, – dep qoidy ol temekısın bır tartyp qoiyp. Qyz nege ekenın qaidam, qaitadan jylaǧysy kelıp kettı, öz oiynan arylu üşın körşınıŋ sözın qostady.
– İä, köktem kelse de, suyq eken…
– Sen besınşı qabatta tūrasyŋ ba?
– Mm...jooq, altynşy qabatta.
– Köktemnıŋ suyǧy oŋai emes, syrtta köp otyrmau kerek.
– Men üiden jaŋa şyqqanmyn...
Körşı iyǧyn qusyra, özıŋ bıl degendei, temekısın tartyp bıtıp, ornynan tūrdy. Ketuge oqtalyp tūryp, ärı qimai tūrǧandai:
– Menıŋ üiıme kırıp şyqsaŋ qalai? Salǧan suretterım bar edı, köresıŋ be? – dedı.
«İä, köreiın» – qyzdan būryn onyŋ ışkı dauysy jauap berdı. «Körıp şyqqym keledı» degendı ışınen oilasa da, syrttai tartyna tüstı.
– Qazır me... Bılmeimın... – dep edı, ol kısı ündemesten ketuge oqtaldy. Ne derın bılmegen qyz sözın aiaqtamastan, onyŋ soŋynan ündemei ere jöneldı. Osy kezde oǧan mūŋynan aryltar bıreu kerek bolyp tūrǧan. Nege erıp bara jatqanyn oilaǧysy da kelmedı. Bar bolǧany köŋılın dürbeleŋge salǧan auyr oilardan arylsa... Olar būl adamnyŋ päterıne tez-aq jettı. Tabaldyryqtan attaǧan qyz üi ışıne zor yntamen köz saldy. İesınen basqa eşkımdı tanymaǧan, kütpegen küŋgırt bölmeler qyzdy nemqūraily qarsy aldy. Jūpyny körıngenımen eş jerden kezdestırmegen jailylyqty sezdı. Bölmelerdıŋ jaryǧyn tolyq jaǧyp şyqqan üi iesı şala jabylǧan tereze perdelerın dūrystap jauyp, odan soŋ qyzǧa bas izedı.
– Kel, kıre ǧoi..., – olar qaptaldaǧy bölmege bas sūqty.
– Mässaǧan! – Qyzdyŋ janary jainap kettı.
– Mūnyŋ bärın sız saldyŋyz ba?!
Ol adam qyzǧa oryndyq qoiyp berdı de, ündemei qylqalamy men boiaularyn jinai bastady. Kırgen bölmenıŋ ışı şaşylyp jatyr eken, suretşınıŋ kündelıktı qoldanǧan zattary qalai bolsa solai qoiylyp, boiaudyŋ iısı şyǧyp tūr edı. Bölmenıŋ ışındegı türlı tüstı, ärqaisysy keremet salynǧan suretterge qyzdyŋ közı jügırıp kettı. Odan soŋ özınen-özı ūialyp, yŋǧaisyzdana qaldy. Qimyldaudan qorqyp, qazır bırdeŋe dep söilese, ne qimyldasa köz aldyndaǧy sūlu dünie, körınıs ūşyp ketetındei bolyp, suretterden köz almai qarai berdı. Anau adam bolsa bırdeŋelermen älek bolyp jatyp sūrap qoiady:
– Qalai eken? Suretter ūnady ma?
– Ūnady, qyzyqty eken...
– Rahmet, qazır saǧan şai äkelıp berem, sen asyqpai köre ber... Qalasaŋ suret salyp jatqanymdy körseŋ bolady, bıraq men üirete almaimyn – ol özınşe yŋǧaisyzdana jymiyp qoidy. Ony bırınşı ret jaqynnan, jaryqta körgenı osy boldy. Közderı kökşıl, qastary qalyŋ, bidai öŋdı, şamasy qyryq bes jastardaǧy jüzı aşyq jan eken.
– Menıŋ üirenuge qyzyǧuşylyǧym joq, – dedı qyz alǧaş ret ūiaŋdyǧyn jeŋıp tolyq söilep, – Sız jalǧyz tūrasyz ba?
– Jalǧyz tūramyn, – ol abdyrai jauap berıp, odan ary sözın jalǧastyrǧysy kelmei şyǧyp kettı. Köp uaqyt ötpei ekı ydyspen şai alyp keldı. Qyz toŋyp qalǧanyn endı sezdı, tūla boiy qūrysyp qalǧan eken. Ekeuı ündemei, kartinalardy körıp otyryp, şai ıştı. Ketuım kerek dep oilady ışınen, bıraq qabyrǧaǧa ılıngen söredegı suretterge qarap, ketpei otyra berdı. Bärınen de qyzdy köbırek arbap tūrǧan sonau bır küzdıŋ suretı boldy. Ainala tügel qyzǧylt-sary, sarǧyş japyraqtar jerde şaşylyp jatyr. Ädemılık. Typ-tynyş. Surettıŋ özınde jaimaşuaq tynyştyq sezıledı. Ondai jerde eşkım eşkımge aşulana almaidy. Osyndai jerde bıreudıŋ bıreuge aşuy keluşı me edı?! Elestetşı, – dep oilanyp otyryp, öz üiın saǧynyp, mūŋaiyp kettı. Qaitadan suretterge qarady. Anau bokaldaǧy möldıregen ışımdıkter zor yntamen salynsa kerek. Ony salyp otyryp suretşınıŋ özı de şöldep, şarap ışkısı kelgendei me, qalai?!
– Sızdı ızdep qalmady ma eken?.. – degen dauys şoşytyp jıberdı.
– Şynynda da! Ketuım kerek...
***
Üiıne kele jatyp qyz suretşı jaily «Onyŋ ömırı qandai jaqsy…» dep oilandy. Onyŋ üiındegı, ömırındegı jailylyqqa şynynda da qyzyqty! Künderdıŋ bır künınde sol kısı siiaqty özınıŋ üiınde jalǧyz, tynyş jäne qalaǧan ısımen ainalysyp, ömır süre alar ma eken? Sondai ömırdı aŋsap kettı. Ömırı däl osy körşısınıŋ ömırındei boluyn aŋsady! Üiınıŋ küŋgırttıgı de, tereze perdelerı de, şai ışken şyny ydysy, sol şynynyŋ ışındegı şaidyŋ jaǧymdy dämı de däl sol kısınıkındei bolsa! Ne jūmys ısteidı? Eger osyndai mümkındık bolsa, ol nemen ainalysady? Qyz endı özı jönınde oilandy, nenı jaqsy körıp, nege qyzyǧatyny turaly älı jaqsy bılmeidı eken. Qūdaidyŋ qūtty künı taŋ atpastan sabaǧyna jügıredı, odan soŋ tapsyrmalardy oryndau üşın kıtaphanaǧa jügıredı. Ömırı osy – sabaq, üi, üidegı bıtpeitın şarualar. Aǧasynyŋ üiındegı şarualardyŋ bärı mūnyŋ moinynda...
Keiın, ara-arasynda uaqyt tauyp suretşınıŋ şeberhanasyna bas sūǧyp tūratyndy ädetke ainaldyryp aldy. Qyzdyŋ kütpegen jerden esık qaǧyp kırıp kelgenın suretşı elestete alar emes. Ündemei bas izesken bolady, anda-sanda jymiyp qoiady... qyz demın ışıne alyp, onyŋ berıle salyp jatqan kartinasyna qarap bırer sät otyrady. Suretşınıŋ jasap jatqan ısı de, tūrpaty da jaǧymdy. Qarap otyra bergısı keledı. Janynan ketkısı kelmeidı. Bıraq qyzdyŋ kelgenınen ketkenı tez, jarq etıp kırıp kelgenı qandai aiaq astynan bolsa, suretşı onyŋ qai kezde jylt etıp şyǧyp ketkenın de sezbei qalady.
– Biylǧy köktemnıŋ börtegülderı keremet gül aşty. Men senı börtegülmen bırge kenepke tüsırsem be deimın, eger sen qozǧalmai tynyş otyra alsaŋ... – dedı bır künı qyzǧa şai men tättı ūsynǧan suretşı. Ol qyz üşın ünemı tättı satyp äkelıp qoiatyn.
– Menı me? – Qyz yntyzar keiıppen onyŋ közıne jadyrai qarady. Suretşınıŋ közqarasynan şyn peiılden aitylǧan suret salu turaly ūsynystan basqa eşnärse taba almady. Demek şyn aityp tūr.
– İä, senı salamyn, köresıŋ ǧoi, ädemı etıp salamyn, sūlu emespın deşı, bıraq men senı sūlu qyz etıp sala alamyn! – dedı äzıldep.
– Qaşan? – Qyzdyŋ janary jainai tüstı.
“Qaraşy mūny, däl kışkene baladai... Kışkene bala emei...” Suretşınıŋ ışı eljırep, qyzǧa qarap, oily keiıppen jymiyp otyrdy.
– Qalasaŋ erteŋ-aq bastaimyz, senıŋ sabaqtaryŋa, uaqytyŋa qaraimyz. Basqa mäsele joq...
Qyz erteŋgı künnıŋ keluın, bır şoq börtegül salynǧan vazanyŋ janynda külgın tüstı, bälkım aq tüstı köilek kiıp, suretşınıŋ aldynda otyrǧanyn elestetıp, ūiqysy qaşyp, tünı boiy döŋbekşıp şyqty.
Bıraq erteŋınde, odan keiıngı künderı de sabaqtan, üi şarualarynan bosamai, suretşınıŋ suret saluy üşın otyruǧa laiyqty uaqyt taba almai jüre berdı. Börtegül güldegen mezgıldıŋ aiaqtalyp bara jatqanyn sezdı. Olar būl surettı mamyr aiynyŋ soŋǧy künderı äreŋ bastady. Suret salu ısı bastalǧan künı qyz aq köilekpen keldı. Suretşı ony ünemı özı kelgende otyratyn jūpyny, bıraq yŋǧaily oryndyqqa qiǧaşynan otyrǧyzyp, jarasymdy aiaqtaryn qaişylastyra tüzep, qolyna börtegüldıŋ ädemı güldestesın ūstatty. Būl börtegülder osy jylda keş güldegenderı edı. Suretşı qyzdyŋ bırde sol jaǧyna, bırde oŋ jaǧyna ötıp, zer sala qarap, qaitadan alystan bır qarap, äurelenıp jürıp bır şeşımge toqtady da: “Osylai otyr, artyq qimyldama”, – dep jūmysyn bastady.
Şarşai bastaǧanda ekeuıne şai, ne kofe alyp keledı. Keide olar bolmaşy bır närse jaily söilesıp, bır-bırıne ūqsamaityn äzılderdı aityp, külkıge qaryq bolady. Ol qyz turaly köp bılgısı kelmegendei, onyŋ universitettegı oquy, üidegı tırşılıgı turaly sūramaidy. Al jūmys kezınde bar nazary qyzǧa auyp, kerek bolsa qyzdyŋ är tal şaşy da oǧan maŋyzdydai qarap, qylqalamyn qolǧa alady. Bıraq qyz surettı älı köre alǧan joq. Qanşa ötınse de, suretşı oǧan älı salynyp bıtpegen jūmysty körsetuden bas tartty. “Tolyq aiaqtalǧanda köresıŋ, qazır emes” – dep qoidy. Jaz kelıp qaldy.
***
– Sen anau suretşıge bara bergenıŋdı toqtat, ol saǧan küieu bolyp jetıstırmeidı. Älde bızdı baiqamaidy, bılmeidı dep oilap jürsıŋ be?! Bolmasa, bırjola sonyŋ üiıne kırıp al. Qanşa uaqyttan berı körşıler äŋgıme qylyp jatyr, – dedı bır künı jeŋgesı.
Qyz özın de, ol kısını de araşalap alǧysy kelıp, aqtalaiyn dedı:
– Sızder oilaǧandai emes... Ol ülken kısı emes pe?! Bar bolǧany: ol köpten berı menıŋ suretımdı salyp, bıtıre almai jür.
– Aaa... Onyŋ saǧan eşkım emesın bılgen soŋ, senı jaiyŋa qoidyq qoi. Bıraq sen baiqap jür, jarai ma? Äŋgıme onda emes.
– Endı nede?
– Jaqynda üige adamdar keledı, senı köru üşın… Jıgıtpen tanysyp kör. Äke-şeşeŋnıŋ aruaǧy ärqaşan razy boluy üşın senı jaqsy, jaily jerge tūrmysqa ūzatu – aǧaŋ ekeuımızdıŋ mındetımız. Menı tyŋdamasaŋ da, aǧaŋnyŋ sözın ekı ete almaisyŋ. Endı jiı-jiı älgı kısınıŋ üiıne barǧanyŋdy qoi. Ūiat bolady.
Adamdar, jıgıtpen tanysu degen sözderden soŋ qyz suretşı jönınde, suretı jaiynda oilauǧa, jeŋgesıne jauap qaitaruǧa da şamasy kelmei, melşiıp, tūnjyrap qaldy. Negızı jeŋgesı ekeuı köp söilespeidı. Özınıŋ jeŋgesıne jaqpaitynyn ışı sezedı.
Bıraz künnen soŋ şynynda da beitanys adamdar qonaq bolyp keldı. Sän-saltanatty. Baqyt qūsyn qoldaryna qondyryp alyp osy üige, osy qyzǧa alyp kelgenderıne olar senımdı edı.
***
Bır jūmadan berı jauyn jiı-jiı jauuda. Jaqynda küz bastalady. Suretşı älı salynyp bıtpegen qyzdyŋ suretıne qarap oilanyp otyr. Soŋǧy kezde qyzdyŋ köŋıl-küiı joq, äuelgı kezdegıdei jiı kelmeidı. Kei kezde surettı jalǧastyraiyq dep keledı, bıraq endı-endı jūmys bastalǧanda özınen-özı bulyǧyp, közıne jas kele bastaidy… Küzdıŋ soŋyndaǧy sūr būlttai tüneredı de tūrady. Közınen mūŋ baiqalady. Mūndai köŋıl küimen qaitıp jūmys ısteisıŋ? Suretşı ıştei äbıgerlenıp ketedı.
– Saǧan ne boldy, tentek? – Ol qyzdy osylai erkeletıp qoiatyn.
– Bıreu renjıttı me?
– Joq…
Suretşı qyzdyŋ köŋıl-küiın türlı ädıspen sūrap kördı. Qyz eşteŋe aitpady.
Keiıngı kezde būl adamnyŋ da jüregı köp auyratyn boldy. Anyǧy, soŋǧy künderde qyzdyŋ kelmei-aq qoiuyn oilap, surettı de ary qarai salmai-aq qoisam ba dedı. Kelmese eken… Kelıp taǧy sebebın aitpai, jürektı auyrtyp jylamasa eken dep tıleidı. Bıraq bölmenıŋ bır būryşynda tūrǧan qyzdyŋ şala salynǧan suretı oǧan ünemı maza bermeidı. Qoly bosai qalǧanda suretke qarap otyryp: «Baiǧūs, älı özı de körmedı. Men onyŋ aq köilegın qyzyl köilek etıp, şaştaryn jinap qoiǧanymdy körse quanar edı. Oǧan şaşyn jinap qoiǧan jaqsy jarasady eken şynynda, özı de jaqsy qyz…», – dep oiǧa ketedı.
***
Küieuge ūzatar künı ony äbden jasantyp, boiap-sylady. Sol künı qyz bırınşı ret äielderdıŋ sūlulyq salonyna kırıp kördı. Bır zamatta-aq şaşynan kırpıgıne deiın özgerıp şyǧa keldı. Özın ainadan qarap, basqa bır jat bıreudı körgendei, yŋǧaisyzdanyp, köŋılı tolmai tūrdy. «Būl anyq men emespın…» – dedı ışınen kübırlep.
«Būl men emespın ǧoi, basqa bıreu siiaqtymyn. Būǧan qaraǧanda, özımnıŋ tür-älpetım dūrys edı…» – dep keiıdı. Bıraq ony eşkım esti qoiǧan joq.
– Bärı ädemı boldy!
– Bol, tezırek!
– Keşıgemız! – dep tūs-tūstan qyz-kelınşekter qoimai jürıp, äreŋ alyp şyqty.
Küieuge ūzatylyp jatqan saltanatty sätte bırtürlı küide, özıne-özı kele almai, osynyŋ bärı öŋınde emes, tüsınde bolyp jatqan oqiǧadai qabyldap, būǧan özınıŋ qatysy joqtai, jat bıreudei şettep tūrdy. Bolaşaq küieu jıgıttıŋ elmen aralasyp, jūrtpen qosyla dumandatyp, el külse qosa külıp, eş tartynbai sözge aralasyp jürgenıne qyzyqty. Tanysyp, būǧan deiın ekı-üş ret kezdesken. «Jaqsy jıgıt. Bıraq…»
... Osy «bıraqtyŋ» ne ekenın qyz qazırşe özı de tüsıne qoiǧan joq.
Syrtta da än-bi, duman jalǧasyp, ydystarǧa ışımdıkter qūiyla bastady. Qazır bırjola ūzatylady… Bır yŋǧaily sättı paidalanǧan qyz ädeiı janyndaǧylarǧa estırte:
– Men qazır kelem. Bır närsenı ūmytyp ketıppın, – dep üidıŋ kıreberısıne asyǧys kırıp kettı. Tura törtınşı qabatqa köterılıp, suretşınıŋ esıgın bar küşımen qaǧyp-qaǧyp jıberdı. Ol da mūnyŋ kelerın bılgendei esıgın tez aşa qoidy.
– Sen renjıp qalmasyn dep qoştasyp keteiın dedım… – Qyz kınälı jandai jerge qarady.
Ol qyzdy ündemei qūşaqtap, bauyryna basty. Qyzdyŋ mūrny onyŋ iyǧyna tidı. Boijetkelı alǧaş ret er adamnyŋ qūşaǧynda tūrǧan qyz suretşıden meiırım sezdı. Aşy ter, boiau jäne iıssu aralasqan onyŋ iısı qyzdyŋ basyn ainaldyryp jıberdı. Būl iıs qūddy äkesınıŋ iısındei sezılıp, osy kezde suretşı emes, öz äkesınıŋ qūşaǧynda tūrǧandai, öz äkesımen qoştasyp tūrǧandai eŋırep jylap jıberdı. Taŋerteŋnen berı ne quanaryn, ne jabyrqaryn bılmei, ärkımnıŋ auzyna bır qarap, ärkımnıŋ yǧyna jyǧylyp, öŋ men tüstıŋ arasynda jürgen qyz osy sätte yza men ökınışten bırden özın tastap jıberıp, qanşa aidan, qanşa künnen berı tögılmegen köz jasyn tögıp jıberdı. Suretşı ündemei ǧana qyzdy qūşaqtap tūra berdı. Ol da jylap tūrǧandai, denesı bılıner-bılınbes dırıldep tūrdy. Qyzǧa salsa, qazır suretşınıŋ janynan eşqaida ketpes edı! Bıraq aqyl toqtatyp qalǧan adam qyzdan özın bıraz alystatyp, jüzıne qarady da, bılıner-bılınbes jymiyp:
– Endı baruyŋ kerek. Bet-auyzyŋdy juyp al, – dedı.
Qyz özın ainadan körıp külıp jıberdı. Betboiaularynyŋ bärı köz jasymen juylyp, aralasyp, betı aiǧyz-aiǧyz bolypty. Ony qarap, bärın baiqap tūrǧan suretşı meiırımdı, bırtürlı mūŋly jymidy. Bet-auyzyn tap-taza etıp juyp, kädımgıdei jeŋıldep qaldy. Şyǧarynda ol qyzdy bır qūşaqtap, betınen süimekşı boldy, bıraq qyz ūialyp jerge qarai qaldy. Betınen emes, samai şaşynan süiıp qaldy. Qyz eşteŋe aituǧa şamasy kelmei şyǧa jöneldı.
Suretşı onyŋ baspaldaqpen tömen tüsıp bara jatqan jeŋıl qadamdaryn tyŋdap bıraz tūrdy. Ol jabyrqaudy jek köruşı edı, jabyrqaudan äbden jalyqqqan. Däl qazır oǧan jabyrqau men mūŋ qaptap kele jatty…
***
Qys jaqyndap, bır mezgılden ekınşı mezgılge auysyp jatqan tabiǧattyŋ sänı ketıp, japyraǧy tüsıp bıtken aǧaştar arbaiyp, şaǧyn qalanyŋ är būryşynan top-top bolǧan qarǧalardyŋ qarqyldaǧan hory estılıp jatyr. Syrtta suyq. Köşede jazdaǧydai jaibaraqat, ömırge erkelegen jastar qazır körınbeidı. Adamdar äiteuır tynymsyz, är jaqqa asyǧuda. Suretşı bügıngı künmen emes, erteŋgı künmen emes, bırtürlı, belgısız ömır sürıp qaldy. Oi-sanasy şaşyrap, eşbır ıstıŋ aiaǧyna şyǧa almai, otyryp-aq şarşap ketetın bolǧan. Osy künderde qyzdy ǧana oilady. Oilamai qoiuǧa tyrysqan saiyn köp oilaidy. Bälkım aǧasynyŋ üiıne törkındep kelıp qalar dep küttı. Bıraq qyz körınbedı. Soŋyna qaiyrylmauǧa, körınbeuge söz berıp ketken be eken?..
Bıraq… Qūdaidyŋ meiırımı tüsken bır ǧajaiyp künde suretşınıŋ esıgı qaǧyldy. Qaqqanynan kım ekenın tanydy. «Sol, sol…» – dedı quanyp.
Ornynan atyp tūryp, esıkke qalai jetıp barǧanyn bılmei qaldy. Esıktı aşa salyp, däl aldynda tūrǧan qyzdy qatty qūşaqtai aldy. Ony sonşalyq saǧynǧan eken! Qūddy bır bauyryn, jan dosyn, äke-şeşesın zaryǧyp kütken adamdai qūsalanypty.
– Keldıŋ be?..
Olar bır-bırın körgenge quanyp, közderın jas juǧan boiy bır sät qarap tūrysty.
– Men saǧan bırjola keldım, – dedı qyz.
Basyn kötermei, köterse daiyndap kelgen sözın aita almai qalatyndai bolyp, baiau ünmen:
– Senı qatty saǧyndym, saǧan degen saǧynyş basqa bıreudıŋ janynda ömır süruge mümkındık bermedı… Maǧan senen basqa eşkımnıŋ keregı joq, – dedı.
...Alda qandai şu, dürbeleŋ oqiǧalar kütıp tūrǧanyn sezse de būl joly suretşınıŋ qyzǧa aqyl aitqysy kelmedı. Özıne qaraǧanda qyzdyŋ aqyldyraq ekenıne şyn köŋılımen sengısı keldı. «Bärıne şydaimyn, tek senı qaitadan ūzatuǧa şydamaspyn… Suretımız de salynyp bıtken joq, maǧan salsa ol surettı ömır boiy salyp otyra beruge daiynmyn» dedı ışınen.
– Tentek, tentegım menıŋ! Jauradyŋ ba? Kırıp, ornyŋa otyrşy, toŋyp ketıpsıŋ. Qazır men saǧan ystyq şai men tättı…
Bererge asyn, aitarǧa sözın tappai asty-üstıne tüsken suretşınıŋ süikımdı kelbetıne qarap tūryp qyz sol sätte özıne būdan artyq baqyttyŋ kerek emes ekenın sezdı…
Mahabbat Saidrahmanova,
qyrǧyz jazuşysy
Qyrǧyz tılınen audarǧan – Saiat Qamşyger
