"Qazaqtyŋ jyr Aqquy" toqsanǧa toldy

82
Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/Ht3BUl33trLR1jyIRZgTGecnhiXKlAbaCrcTwdy2.webp

Belgılı aqyn, Qazaqstannyŋ halyq jazuşysy Marfuǧa Aithojina 90 jasqa toldy, dep habarlaidy "Adyrna" ūlttyq portaly.

Marfuǧa Aithojina 1936 jylǧy 25 tamyzda Qytaidyŋ Şyŋjaŋ ölkesındegı Qūlja qalasynda düniege kelgen. 1956 jyly Qūlja äielder pedagogikalyq gimnaziiasyn tämamdap, eŋbek jolyn oqytuşylyqtan bastady. 1958 jyly otbasymen bırge Keŋes Odaǧyna köşıp keldı. 1965 jyly Qazaq memlekettık universitetınıŋ jurnalistika fakultetın, 1971 jyly Mäskeudegı Joǧary ädebiet kurstaryn bıtırgen. 1961-1969 jyldary «Qazaq ädebietı» jäne «Qazaqstan mūǧalımı» gazetterınde qyzmet atqardy. Aqynnyŋ alǧaşqy «Balqūraq» atty öleŋder jinaǧy 1962 jyly jaryq kördı. Keiın är jyldary «Şyŋdaǧy jazu», «Jastyq şaq», «Aqquym menıŋ», «Qaraköz aiym», «Baianjürek», «Közımnıŋ qarasy», «Aq besıgım», «Aŋsau», «Aqqu jürek» jäne basqa da jyr jinaqtary oqyrmanǧa jol tartty.

Marfuǧa Aithojinanyŋ şyǧarmalary şeteldık oqyrmanǧa da jetıp, bırqatar tuyndylary bolgar, poliak, vengr, cheh, parsy jäne basqa tılderge audarylǧan.

Aqyn qazaq ädebietınde syrşyl jyrlarymen tanylyp, halyq arasynda «Qazaqtyŋ jyr Aqquy» degen qūrmettı atqa ie boldy. Onyŋ şyǧarmaşylyǧynda tuǧan jer, el men jer taǧdyry, ūlttyq qūndylyqtar men adam sezımı keŋınen jyrlanady.

Marfuǧa Aithojinanyŋ 90 jyldyq mereitoiyna orai Memleket basşysy Qasym-Jomart Toqaev aqynǧa qūttyqtau jedelhatyn joldady. Prezident aqynnyŋ ūlttyq ädebiet pen mädeniettı damytuǧa jäne qazaq poeziiasynyŋ örısın keŋeituge qosqan ülesın atap öttı.

Bügınde aqynnyŋ 60 jyldan astam uaqytty qamtityn şyǧarmaşylyq mūrasy qazaq ädebietınıŋ maŋyzdy bölıgı sanalady.

Süiu üşın

Jüregım bar süiu üşın jaralǧan,
Soǧady ūdai jalyn alyp janardan.
Töŋırekten änge, küige malynyp,
Toǧysady bır özınde bar arman.
Sol sezedı tättıŋdı de, aşyny,
(Emes, sırä, būl ömırdıŋ qaşqyny).
Tüimedei bop tūrǧanmenen keudede,
Bır özınde ömırdıŋ ör tasqyny.

Künder qaida

Künder qaida keşegı ot körıngen,
Gülder yqqan qūşaqqa keşı qandai.
Közıŋdı jūmyp, attap ötkenıŋmen,
Men ony otyra alman esıme almai.
Aspan da jarqyratyp jūldyzdaryn,
Samal jandy ketetın aiyqtyryp.
Tün perdesı tüsırıp qūndyz qalyŋ,
Şaqyratyn qūşaǧyn jaiyp tūryp.
Seruendep keş bolsa şyǧatynbyz,
Aldymyzda keŋ dala alaŋ aşyq.
Körınse ülken kısı yǧatynbyz,
Ekeumızdı ot sezım ala qaşyp.

Soǧady jürek

Nūr külkısı jüzınen aiyqpaǧan,
Otyr jalǧyz teŋselıp qaiyqta adam.
Bäiek bolyp erke özen kele jatyr,
Tolqyn-tolqyn qūşaǧyn jaiyp maǧan.
Kele jatyr jelkıldep tolqyn jaly,
Keudemdı jaŋa küimen toltyrǧaly.
O, dariǧa, jalt berıp jalyn atyp,
Jüregım de osylai tolqyr ma älı.
Tynar ma tolqyn ünı gürsıldegen,
Soǧady jürek qatty dürsıldegen.
Ottan ystyq jastyqtyŋ qūşaǧynda,
Balqyp ketpei sen qaityp tūrsyŋ, denem.

Pıkırler