ىلە-الاتاۋ پاركىنىڭ ءبىر بولىگى جەكە قولعا قالاي ءوتىپ كەتتى؟

1572

جۇرت كوروناۆيرۋسپەن اۋرە بولىپ جۇرگەندە ىلە-الاتاۋ مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ ءبىر بولىگى قالايشا جەكە قولعا ءوتىپ كەتكەنىن بۇگىن ەكولوگيا ۆيتسە-ءمينيسترى تىلشىلەردى جيناپ تۇسىندىرۋگە تىرىستى دەپ حابارلايدى كتك تەلەارناسى.

ۇلكەن الماتى كولى، تالعار ورمان شارۋاشىلىعى، تۇرگەن جانە تاعى باسقا دا قورىق اۋماعىنا كىرەتىن بىرقاتار جەرلەر جەكە كومپانيالاردىڭ بىرىنە 49 جىلعا جالعا بەرىلىپتى.

«تەندەردى تەك ءتۋريزمدى دامىتۋ ماقساتىندا  وتكىزدىك» دەپ اقتالعان شەنەۋنىكتەر باسقالاردىڭ بۇل مەملەكەتتىك ساتىپ الۋعا قىزىقپاعانىن ايتادى. الايدا جۋرناليستەرگە  وتكىزىلگەن جيىنعا ساۋ ەتە قالعان وزگە تۋريزم وكىلدەرى ولاردىڭ وتىرىگىن شىعاردى. قىرۋار اقشانىڭ كوزىنە اينالعان الاتاۋعا تالاس جايلى:   ىلە-الاتاۋ ۇلتتىق تابيعي پاركى قازىر كارانتينگە جابىق. جەكە قولعا وتكەن جەردىڭ جايىن جۋرناليستەرگە تۇسىندىرۋگە اسىققان ەكولوگيا ۆيتسە-ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ مۇنى ەستەن شىعارسا كەرەك. ايىپپۇلدان قورقاقتاساق تا، استانادان ات ارىلتىپ كەلگەن شەنەۋنىكتىڭ ارتىنان تىيىم سالىنعان اۋماققا وتتىك. ال بەتپەردە كيۋدى دە قاجەت دەپ تاپپاعان ۆيتسە-مينيسترگە الاتاۋدىڭ تازا اۋاسى اسەر ەتتى مە، الدە تۋعان جەردىڭ توپىراعى تارتتى ما، ايتەۋىر تابيعاتقا دەگەن سەزىمىن اقتاردى.

ەرلان نىسانباەۆ، ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ۆيتسە-ءمينيسترى:

- تابيعاتتى جاقسى كورەمىن! ءبىز ەندى ورمانشىمىز عوي، مەنىڭ ماماندىعىم ورمان سالاسىنان – ينجەنەرمىن. تابيعات كەرەمەت قوي! اڭعا بارمايمىن، مىلتىق تا جوق مەندە، بىراق بالىققا بارىپ تۇرامىن.

بىراق ۆيتسە-مينيستردىڭ بۇل جولعى ماقساتى – تابيعاتتى تاماشالاۋدان بۇرىن،  ۇلتتىق پارك اۋماعىندا باستالعالى جاتقان ۇلكەن بيزنەستى بۇقاراعا ءتۇسىندىرۋ. سوزىنە سەنسەك، تەندەردى ۇتقان ينۆەستور الاتاۋ باۋرايىن ەتنو-اۋىلدارعا تولتىرادى. ودان قالدى، تۋريستەردىڭ تىنىعۋىنا ارنالعان كەمپينگتەر اشادى. تومەندە تولعان مەيرامحانالارعا تۇسپەي، تاۋ اراسىندا ءجۇرىپ-اق تاماق جەيتىن ورىندار پايدا بولادى ەكەن. ال ەڭ باستىسى، «مەملەكەتتىك قازىنا قامپايادى» - دەيدى ەرلان نىسانباەۆ.

ەرلان نىسانباەۆ، ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ۆيتسە-ءمينيسترى:

- 14 ميلليارد اقشا سالامىن دەپ وتىر. ول قوماقتى سوما.

- 14 ميلليارد دوللار ما؟

- 14 ميلليارد تەڭگە! وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر، وسىنشاما نىسان سالىنسا، ول بىرىنشىدەن، جۇمىس ورنى، ەكىنشىدەن، بۇل تابىس. تابىس كوزى بولعان سوڭ، ونىڭ ارتىندا سالىق بار. جىل سايىن قازىناعا 1 ميلللارد 200 ميلليونداي اقشا تۇسەدى دەپ بولجانىپ وتىر.

ۇلكەن الماتى كولى، تالعار ورمان شارۋاشىلىعى، تۇرگەن، بۋتاكوۆكا مەن الما-اراسان شاتقالدارى جانە تاعى باسقا اۋماعى 35 گەكتار بولاتىن جەردى باقانداي 49 جىلعا جالعا العان كومپانيا اشىلاتىن نىسانداردىڭ سۋرەتتەرىنە دەيىن سالىپ قويىپتى. ال تەندەر ناۋرىز ايىندا وتكىزىلىپتى. ءبىر قىزىعى، جەردى يەلەنگەن كومپانيا سول مەملەكەتتىك ساتىپ الۋعا جالعىز قاتىسقان.

دامير مالگەلديەۆ، «ىلە-الاتاۋ» ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ باس ديرەكتورى:

- ءبىر اي سايتتا تۇردى. كوپشىلىك كوردى. مىنا بولعان جاعداي، مەن سىزدەرگە ايتىپ كەتەيىن، كارانتينگە دەيىن بولعان جاعداي. سودان ەشكىم بولماعاننان كەيىن ءبىز زاڭ بويىنشا «كۋلتاۋ» دەگەن ينۆەستور بىزگە قاتىستى، كوميسسيامەن قارالدى جانە ءبىر داۋىسپەن ءبارى.

شەشىم دە نەبارى جارتى ساعاتتىڭ اياسىندا قابىلدانعان. ال فيرمانىڭ ءوزى بۇعان دەيىن قاپشاعايدىڭ توڭىرەگىندەگى جەر ۋچاسكەلەرىن الىپ-ساتۋمەن اينالىسىپتى. ياعني، تۋريزمگە دە، تابيعاتقا دا قاتىسى جوق. دەسە دە «تەندەرگە باسقا ەشكىم قىزىعۋشىلىق تانىتپادى» دەگەن شەنەۋنىكتەردىڭ ءسوزىن تاۋداعى جينالىسقا ساۋ ەتە قالعان وزگە تۋريزم وكىلدەرى تەرىسكە شىعاردى.

اسقار باكيەۆ، تاۋ ساياحاتشىلارىنىڭ گيدى:

- ءبىز دە وسى ەكولوگيالىق پالاتالى لاگەر بويىنشا جوبانى كۇزدە بەرگەنبىز،  ىلە-الاتاۋ ۇلتتىق پاركىنە. بىراق   ەشقانداي جاۋاپ العان جوقپىز. بۇل تەندەردى قايتادان وتكىزگەنى دۇرىس. بارلىق تۋر كومپانيالار جانە دە سول سالادا تاجىريبەسى بار كومپانيالار قاتىسسا، ءادىل بولۋشى ەدى.

ىلە-الاتاۋ ۇلتتىق پاركى. اۋاسىن وكپەڭدى قانشا تولتىرا جۇتساڭ دا، تويمايسىڭ. وزەننىڭ سىلدىرى، قۇستاردىڭ سايراعانى ەستىلەدى. بىراق، بۇل تىنىشتىق كوپ ۇزاماي بۇزىلادى. تەندەرگە ءوزى عانا قاتىسىپ، ءوزى ۇتىپ العان كومپانيا كەلەسى اپتادان باستاپ جۇمىسىن باستايدى. ال ءبىر ايدان كەيىن مۇندا شىرشالاردىڭ جانىندا جاڭادان نىساندار پايدا بولا باستايدى.

پىكىرلەر
رەداكتسيا تاڭداۋى