سەگىز رەت كۇيەۋگە تيگەن ايەل كەڭەس الۋ ءۇشىن يمامدارعا جۇگىندى

364
كورنەكى سۋرەت
كورنەكى سۋرەت

اقتوبەدە ۆاححابيلىك اكەسىنىڭ نۇسقاۋىمەن سەگىز رەت كۇيەۋگە شىققان ايەل مەشىتتەردە نەكە جاسىنىڭ تاقىرىبىن كوتەرۋدى سۇرادى، دەپ حابارلايدى «فەرگانا».

شاريعات بويىنشا قويىلعان رابيا ەسىمىمەن اتاۋىن سۇراعان ايماق تۇرعىنىنىڭ بارلىق سەگىز نەكەسى دە «ماحابباتپەن ەمەس، اكەسىنىڭ قالاۋىمەن» بولعان. «ناماز وقىعانمەن، ول ءبارىن تۋرا تۇسىنەدى. تەولوگتار مۇنداي ادامداردى پروبلەمالىق توپقا جاتقىزادى »، - دەيدى ايەل.

ونىڭ ايتۋىنشا، يسلامدىق نورمالار بويىنشا ەرەسەك قىزدىڭ ەتەككىرى كەلگەن كۇننەن باستاپ كۇيەۋگە تيۋ كەرەك دەپ ەسەپتەگەن اكەسى قىزىنا «ول يسلامنىڭ ەرەجەلەرىن بۇزبايتىنىن» دالەلدەپ، تەز ارادا كۇيەۋگە شىعۋ كەرەك دەپ شەشتى. ناتيجەسىندە اكەسى ءوزىنىڭ جاماعاتىمەن كەزدەسكەندە  «قىزىن ءارتۇرلى جاستاعى بويداقتارعا بەلسەندى تۇردە ۇسىنا باستاعان».

«اكەمنىڭ ايتۋىنشا مەن كارى قىز ەكەنمىن. 2004 جىلى مەكتەپ بىتىرە سالىپ كۇيەۋگە ءتيدىم. نەكە احاج-دا تىركەلمەگەن، مەن كامەلەتكە تولماعانمىن. بارلىعى يسلام ەرەجەلەرىنە ساي ءوتتى. مەنىڭ كەلىسىمىمدى ەشكىم سۇراعان جوق. نەكەنىڭ نە ەكەنىن بىلمەدىم. كۇيەۋىم ەكەۋمىز ۇزاق ءومىر سۇرمەدىك، ول ماعان تالاق بەردى (اجىراسۋ). مەن وعان جاقىنداۋدان  قورقاتىنمىن، ونى مۇلدەم جاقسى كورمەدىم »، - دەيدى اقتوبەلىك .

وسىدان كەيىن قىز اتا-اناسىنىڭ ۇيىنە ورالدى، بىراق اكەسى كوپ ۇزاماي تاعى دا جاڭا كۇيەۋ بالا ىزدەي باستادى. «قالىڭدىققا» وسى اۋلەتپەن جاقىن ارالاساتىن  ادامدار «جالعىز بولۋ ۇلكەن كۇنا» دەپ ايتا باستاعان.

ناتيجەسىندە، 2017 جىلعا دەيىن ايەل تاعى جەتى رەت ۇيلەندى، ءتورت بالانى دۇنيەگە اكەلدى. قازىر كۇيەۋى جوق،  اجىراسقان. ونىڭ بۇرىنعى  كۇيەۋلەرى رەسمي جۇمىس ىستەمەگەن، رابياعا ۇيدەن تىس جۇرۋگە رۇقسات ەتىلمەگەن جانە ماتەريالدىق تۇرعىدان از قامتاماسىز ەتىلگەن.

«ءبىزدىڭ اۋدانعا اقتوبەدەن پسيحولوگتار، تەولوگتار  كەلە باستادى. سودان كەيىن ءبىزدى جينالىستارعا شاقىردى. مەنىڭ بارلىق كۇمانىمە جاۋاپ الۋ ءۇشىن ءبىر ءدارىس جەتكىلىكتى بولدى - مەن جانە مەنىڭ وتباسىم، ءتىپتى اكەم دە يسلامدا كوپ نارسەنى تۇسىنبەگەن ەكەن »، - دەيدى ايەل.

سودان كەيىن، - دەيدى رابيا، «مەن وزىممەن  ۇلكەن جۇمىس جاسادىم».

«مەن قازاق ايەل تەولوگتارىنىڭ دارىستەرىن تىڭدادىم.  اۋدانعا تەولوگتار كەلگەندە  ولارمەن بولاتىن كەزدەسۋلەردى جىبەرمەي باراتىنمىن. مەن ولاردىڭ تەلەفوندارىن جازىپ الدىم، كەز-كەلگەن تۇسىنىكسىز سۇراق ءۇشىن مەن ولارعا نەمەسە جەرگىلىكتى مەشىت قىزمەتكەرلەرىنە جۇگىنەمىن. اكەم دە وزگەرىپ جاتىر. كەم دەگەندە، ول مەنىڭ بولاشاق جارىمنىڭ وزىنە عانا ەمەس، ماعان دا جاۋاپ بەرۋى كەرەك ەكەنىن ءتۇسىندى، ەگەر مەن جالعىز بولسام، وندا بۇل كۇنا ەمەس »، - دەيدى 31 جاستاعى ايە. اكەسىنە دەگەن وكپە-رەنىشىنىڭ ءالى دە بار ەكەنىن جاسىرمادى.

ول ايماقتاعى بەس ايەلدى بىلەتىنىن ايتتى، ولار دا ءوزى سياقتى اكەلەرىنىڭ ەركىمەن ەرتە ۇيلەنگەن جانە بىرنەشە رەت.

«ولاردىڭ اكەلەرى قىزدارىنا كۇيەۋگە شىعۋ، ولاردان تەزىرەك قۇتىلۋ يدەياسىن ۇستانعان. وتباسى كەدەي بولعاندىقتان ەمەس، ويتكەنى ولار كۇناكار دەپ بولجانادى. بۇل قورشاعان ورتاعا دەگەن كوزقاراس ەدى. سول سەبەپتى ولارعا قىسىم بولدى »، - دەپ تۇسىندىرەدى ول.

وسىعان بايلانىستى رابيا مەشىتتەردە يمامداردىڭ جەتىلۋ جانە نەكە جاسى تاقىرىبىندا - جەكە قابىلداۋلاردا ەمەس،   كوپشىلىك الدىندا جانە كوپ سويلەگەنىن قالايدى.

ال قالالىق مەشىتتەر بۇل ماسەلەنىڭ وزەكتىلىگىن مويىنداپ، نەكە تاقىرىبى جاماعاتپەن كەزدەسۋلەردە ۇنەمى كوتەرىلىپ تۇراتىندىعىن اتاپ ءوتتى.

«ءبىز ءارتۇرلى تاقىرىپتاردى كوتەرەمىز. ماسەلەن، وتكەن جۇمادا ۋاعىز جەمقورلىقتىڭ زيانى تۋرالى بولدى. سونىمەن قاتار، كۇندەلىكتى نامازدان  كەيىن ءبىز قوعامداعى وزەكتى ماسەلەلەردى نەگىزگە الامىز جانە قۇران مەن سۇننەتتى نەگىزگە الىپ دارىستەر وقيمىز »، - دەدى اقتوبە قالاسىنىڭ باس يمامى امانتاي ساديەۆ.

كامەلەتكە تولماعان قىزداردىڭ كوپ كۇيەۋگە تيۋ ماسەلەسى بويىنشا ءدىن قىزمەتكەرى ءبىر عانا جاعدايدى ەسكە ءتۇسىردى.

«بۇل وقيعا وسىدان ەكى جىل بۇرىن، كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى نەكەنىڭ جاسى تۋرالى سۇراعان كەزدە بولدى»، - دەدى ساديەۆ. ونىڭ ايتۋىنشا، ەگەر شاريعات بويىنشا قارايتىن بولساق، وندا قىزدار 12 جاستا دا، 14 جاستا دا كۇيەۋگە شىعا الادى. الايدا ول «جەتىلۋ» كەزەڭىمەن كامەلەت جاسىن شاتاستىرماۋعا شاقىردى.

«شاريعاتتا قىزداردىڭ يسلام ستاندارتتارى بويىنشا كامەلەتكە تولعاننان كەيىن شۇعىل تۇردە كۇيەۋگە شىعۋى تۋرالى ەشتەڭە جازىلعان ەمەس. اڭگىمە تەك ناماز بەن ورازا تۋرالى. ال شاريعاتتاعى كۇيەۋگە شىعۋ تۋرالى اڭگىمەگە ورالساق، الدىمەن قىز ءوسۋى كەرەك دەلىنگەن. ياعني، ول فيزيكالىق تۇرعىدان عانا ەمەس، انا بولۋعا پسيحولوگيالىق تۇرعىدان دايىن بولعان كەزدە، ءبىز ونى ايەل رەتىندە قالىپتاستىرۋ تۋرالى، جىنىس مۇشەلەرى جانە ت.ب. تۋرالى سويلەسەمىز »، - دەدى اقتوبە قالاسىنىڭ باس يمامى.

ول سونداي-اق 9 جاسىندا مۇحاممەد پايعامبارعا ايشانى كۇيەۋگە بەرگەنى  تۋرالى مىسال كەلتىرە وتىرىپ، ۋاعىز ايتاتىن«ساۋاتشىلاردىڭ» سۇيىكتى تاكتيكاسىنا توقتالدى.

«بىراق بۇل جەردە نەكە تۋرالى ەمەس، كەلىسىم تۋرالى بولدى! كەيبىرەۋلەر مۇنى تۇسىنبەيدى جانە تۇسىنسە دە بۇرمالايدى»، - دەدى يمام. ول سونداي-اق بۇل تاقىرىپتا « كەز-كەلگەن تەلەباعدارلامادا وسى تاقىرىپتا سويلەۋگە دە قارسى ەمەسپىن »دەدى.

اۋدارعان "ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى

پىكىرلەر