فوتو: REUTERS
فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانيۋەل ماكرون ۋكراينانى ودان ءارى قولداۋعا قارسى شىققانداردى سىنعا الىپ، ەگەر رەسەي ەۋروپانىڭ ءبىر ەلىنە كۇشپەن ءوز دەگەنىن ورىنداتسا، بۇل بۇكىل ايماقتىڭ قاۋىپسىزدىگىنە نۇقسان كەلتىرەتىنىن ايتتى. فرانتسيا باسشىسى بۇل تۋرالى 14 قاراشا، سەنبى كۇنى X الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى پاراقشاسىندا جازدى، دەپ حابارلايدى “ادىرنا”.
«ۋكرايناعا كومەكتى شەكتەۋگە شاقىراتىندار، شىن مانىندە، ونى ادىلەتسىز بەيبىتشىلىككە كوندىرىپ، ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا وسال ەتكىسى كەلەدى. ال بۇل بۇكىل ەۋروپانىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاۋىپ توندىرەدى. بۇل – جەڭىلىسكە مويىنسۇنۋ پسيحولوگياسى. مۇنداي ۇستانىم كەلەسى سوعىسقا اپاراتىن تىكەلەي جول»، – دەپ جازدى ماكرون.
ونىڭ ايتۋىنشا، ۋكرايناداعى سوعىس 12 قاراشادا وتكەن ەۋروپالىق ساياسي قوعامداستىقتىڭ توعىزىنشى سامميتىندە جانە 13 قاراشادا دۋبليندە ۇيىمداستىرىلعان ەۋروپالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ بەيرەسمي كەزدەسۋىندە تالقىلانعان نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولدى.
فرانتسيا پرەزيدەنتى كوشباسشىلار ەكى باسىم باعىت بويىنشا ورتاق شەشىمگە كەلگەنىن اتاپ ءوتتى. بىرىنشىدەن، ۋكرايناعا قىس مەزگىلىنەن امان شىعۋعا كومەكتەسۋ قاجەت. ەكىنشىدەن، كيەۆپەن بىرگە ء«ادىل ءارى تۇراقتى بەيبىتشىلىككە قول جەتكىزۋ» باعىتىنداعى جۇمىستى جالعاستىرۋ كەرەك.
«ەۋروپا بۇل ۇدەرىسكە بارىنشا بەلسەندى قاتىسۋى ءتيىس. ويتكەنى قۇرلىقتىڭ قاۋىپسىزدىگى وسى بەيبىتشىلىككە تىكەلەي بايلانىستى»، – دەپ اتاپ ءوتتى ول.
فرانتسيا باسشىسى ۋكراينا ەۋروپاداعى ەڭ قۋاتتى كادىمگى قارۋ-جاراقپەن جابدىقتالعان ارميالاردىڭ بىرىنە يە ەكەنىن ايتىپ، ەلدىڭ ناتو قۇرامىنان ورىن الۋعا لايىق ەكەنىن مالىمدەدى.
ماكروننىڭ پىكىرىنشە، كيەۆ پەن سولتۇستىك اتلانتيكالىق اليانس ەۋروپانىڭ قاۋىپسىزدىك ارحيتەكتۋراسىندا ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
«ەندى ءبىز كەلەسى قادامعا بارىپ، سوعىستان كەيىنگى ءتارتىپتى قالاي ەلەستەتەتىنىمىزدى، سونىڭ ىشىندە رەسەي تاراپىنا دا ناقتى جەتكىزۋىمىز كەرەك. سونىمەن قاتار ەۋروپانىڭ ۇزاق مەرزىمدى قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىندە اقش-تان نە كۇتەتىنىمىزدى دە ايقىنداعان ءجون»، – دەدى فرانتسيا پرەزيدەنتى.
ماكروننىڭ بۇل مالىمدەمەسىنە پولشا مەن بولگاريانىڭ ۋكرايناعا اسكەري كومەك كورسەتۋگە ارنالعان قارجىلىق باعدارلامالارعا قوسىمشا قاراجات بولۋدەن باس تارتۋى سەبەپ بولدى.
13 قاراشادا دۋبليندە وتكەن كەزدەسۋدە پولشا پرەمەر-ءمينيسترى دونالد تۋسك ەلىنىڭ ۋكرايناعا امەريكالىق قارۋ-جاراق ساتىپ الۋعا ارنالعان ەۋروپالىق PURL باعدارلاماسىنا بۇدان بىلاي قارجى اۋدارمايتىنىن مالىمدەدى.
ۇكىمەت باسشىسى مۇنداي شەشىمگە ەلدەگى بيۋدجەت تاپشىلىعى مەن قورعانىس سالاسىنا جۇمسالاتىن شىعىنداردىڭ جوعارى بولۋى سەبەپ ەكەنىن ءتۇسىندىردى.
ء«بىز ۋكرايناعا كومەكتەستىك جانە وعان ەلەۋلى قولداۋ كورسەتۋدى جالعاستىرىپ كەلەمىز. الايدا قارجىلىق مۇمكىندىكتەرىمىزدى ەسكەرە وتىرىپ، پولشا قوسىمشا قاراجات بولمەيدى. سەبەبى ءوزىمىزدىڭ قورعانىس پەن قاۋىپسىزدىككە قاتىستى شىعىندارىمىز بار. بۇل كورسەتكىشتەر بويىنشا ءبىز ەۋروپاداعى ەڭ جوعارى ەلدەردىڭ قاتارىندامىز»، – دەدى دونالد تۋسك.
وسىعان ۇقساس مالىمدەمەنى دۋبليندە بولگاريا پرەمەر-ءمينيسترى رۋمەن رادەۆ تە جاسادى.
ول كيەۆكە ارنالعان جاڭا نەسيە ماسەلەسىن تالقىلاۋ كەزىندە قازىرگى جاعدايدا بولگاريانىڭ ۋكرايناعا قارجىلاي كومەك كورسەتۋگە مۇمكىندىگى جوق ەكەنىن ايتتى. سونداي-اق ەۋروپالىق وداق بولگارياعا قاتىستى بيۋدجەت تاپشىلىعىنىڭ شامادان تىس بولۋى جونىندەگى ءراسىمدى باستاعانىن ەسكە سالدى.
رادەۆتىڭ سوزىنشە، بولگاريا بيلىگى ۋكرايناعا گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋ، ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ جانە مەديتسينالىق قاجەتتىلىكتەرگە ارنالعان قارجى ءبولۋ ماسەلەسىن تالقىلاۋعا دايىن. الايدا قاراجاتتى قارۋ-جاراق ساتىپ الۋعا باعىتتاۋعا قارسى.
