فوتو: psm7.com
يران ۋكراينا قارۋلى كۇشتەرىن كاسپي تەڭىزىندەگى يراندىق ساۋدا كەمەسىنە شابۋىل جاسادى دەپ ايىپتادى. تەگەراننىڭ مالىمەتىنشە، وقيعا سالدارىنان كەمە ەكيپاجىنىڭ ءبىر مۇشەسى قازا تاۋىپ، تاعى ءبىر ادام جارالانعان، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
ازاتتىق راديوسىنىڭ حابارلاۋىنشا، يران سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى تاراتقان مالىمدەمەدە بۇل ارەكەت ۋكراينا تاراپىنان يرانعا قارسى باعىتتالعان كەزەكتى دۇشپاندىق قادام رەتىندە باعالاندى.
«ۋكراينا رەجيمىنىڭ كاسپي تەڭىزىندە يراندىق ساۋدا كەمەسىنە شابۋىلداۋى – مۇنى رەجيمنىڭ باسشىسى دا تىكەلەي مويىندادى – ۋكراينا رەجيمىنىڭ يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا قاتىستى جالعاسىپ كەلە جاتقان قيسىنسىز ءارى دۇشپاندىق كوزقاراسىنا دالەل»، – دەلىنگەن ۆەدومستۆو حابارلاماسىندا.
بۇل مالىمدەمە ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكيدىڭ 25 شىلدەدە جاساعان مالىمدەمەسىنەن كەيىن جاريالاندى. مەملەكەت باسشىسى ۋكراينالىق كۇشتەردىڭ رەسەيدىڭ روستوۆ وبلىسىنداعى جانارماي قويماسىنا سوققى بەرگەنىن، سونداي-اق كاسپي تەڭىزىندە اسكەري ماقساتتاعى نىساندارعا قارسى وپەراتسيا جۇرگىزگەنىن حابارلاعان.
زەلەنسكيدىڭ ايتۋىنشا، شابۋىل بارىسىندا يراننان اسكەري جۇك تاسىمالداپ كەلە جاتقان كەمەلەر مەن اسكەري كەمە نىساناعا الىنعان.
«كاسپي تەڭىزىندە ۇزاق قاشىقتىقتان جاسالعان سوققىلاردىڭ ناتيجەسى وتە جاقسى بولدى. اتاپ ايتقاندا، يراننان اسكەري جۇك جەتكىزگەن كەمەلەر مەن اسكەري كەمەگە سوققى جاسالدى»، – دەگەن ەدى ۋكراينا پرەزيدەنتى.
وسى وقيعادان كەيىن حالىقارالىق اقپارات قۇرالدارى اقش اكىمشىلىگىنىڭ ۇستانىمى تۋرالى دا مالىمەت تاراتتى. The Wall Street Journal باسىلىمىنىڭ جازۋىنشا، امەريكالىق Chevron كورپوراتسياسىنىڭ باسشىلىعى اق ۇيگە رەسەيگە تيەسىلى ەمەس مۇناي تاسىمالداۋشى كەمەلەرگە جاسالاتىن شابۋىلداردىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىككە اسەرى جونىندە الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەن. وسىعان بايلانىستى اقش ۋكرايناعا مۇنداي كەمەلەرگە سوققى جاساماۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتكەن.
بۇل ماسەلەنىڭ قازاقستان ءۇشىن دە ماڭىزى بار. Chevron كومپانياسى «قازمۇنايگاز»، ExxonMobil جانە Lukoil كومپانيالارىمەن بىرگە قازاقستانداعى ءىرى تەڭىز كەن ورنىن يگەرۋگە قاتىسادى. كەنىشتەن وندىرىلەتىن مۇنايدىڭ باسىم بولىگى كاسپي قۇبىر كونسورتسيۋمى (كقك) ارقىلى الەمدىك نارىققا ەكسپورتتالادى. سونىمەن قاتار، Chevron كونسورتسيۋمنىڭ وزىندە دە 15 پايىزدىق ۇلەسكە يە.
ەسكە سالساق، بۇعان دەيىن ۋكراينا دروندارى كاسپي قۇبىر كونسورتسيۋمىنىڭ ينفراقۇرىلىمى مەن مۇناي تاسىمالداۋعا قاتىسقان كەمەلەرگە شابۋىل جاساعان بولاتىن. ساراپشىلار مۇنداي وقيعالار وڭىردەگى ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىككە عانا ەمەس، حالىقارالىق مۇناي جەتكىزۋ تىزبەگىنىڭ تۇراقتىلىعىنا دا اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتىپ وتىر.
