قاراعاندىدا جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ كۇشىنە ەنۋىنە ارنالعان فورۋم ءوتتى

64
Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/WiSXmApf5UHA9E2PH6e7TSxcLM0RkI7je6VvhUdC.jpg

قاراعاندىدا جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ كۇشىنە ەنۋىنە ارنالعان «جاڭا كونستيتۋتسيا – ادىلەتتى قازاقستاننىڭ نەگىزى» اتتى وڭىرلىك ساراپشىلىق فورۋم ءوتتى. ءىس-شاراعا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى، دەپۋتاتتار، سوت جۇيەسى مەن پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى، قوعامدىق بىرلەستىكتەر جانە عىلىمي قاۋىمداستىق وكىلدەرى قاتىستى. سونىمەن قاتار ورتالىق ساياباقتا جاڭا اتا زاڭدى قولداۋعا ارنالعان جاستار فلەشموبى ۇيىمداستىرىلدى.

فورۋم بارىسىندا قاتىسۋشىلار ءۇش نەگىزگى ماسەلەنى تالقىلادى: جاڭا اتا زاڭنىڭ مەملەكەتتى نىعايتۋداعى ءرولى، بۇل ۇدەرىسكە ءاربىر ازاماتتىڭ قوساتىن ۇلەسى جانە كونستيتۋتسيا قورعاۋعا ءتيىس قۇندىلىقتار. تالقىلاۋ وزەگىندە ادام قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى، ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ، وتباسىلىق قۇندىلىقتار مەن قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋ ماسەلەلەرى بولدى.

— اتا زاڭنىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعى — ادام، ونىڭ ءومىرى، قۇقىقتارى، بوستاندىقتارى، ەڭبەگى مەن قادىر-قاسيەتى. جاڭا كونستيتۋتسيا — جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا قابىلدانعان ورتاق تاڭداۋىمىز. بۇگىن ونى ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرۋدىڭ جاڭا كەزەڭى باستالادى. ونىڭ نورمالارى مەن قۇندىلىقتارىن قانشالىقتى دايەكتى ۇستاناتىنىمىز جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالاردىڭ تابىسى مەن قوعامنىڭ مەملەكەتكە دەگەن سەنىمىن ايقىندايدى، — دەپ اتاپ ءوتتى قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ.

وبلىس پروكۋرورى مۇرات تىلەۋبەرديەۆ زاڭ ۇستەمدىگى مەن ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا ەرەكشە توقتالدى.

— ادىلەتتىلىك، زاڭ مەن ءتارتىپ، سونداي-اق تابيعاتقا ۇقىپتى قاراۋ سياقتى سوڭعى جىلدارى قوعامدىق سانانىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالعان قاعيداتتار العاش رەت كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتىلدى. كونستيتۋتسيانىڭ باستى قۇندىلىعى — وندا بيلىكتىڭ ەمەس، حالىقتىڭ ەركى كورىنىس تابادى. ويتكەنى اتا زاڭعا سايكەس قازاقستانداعى مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ بىردەن-ءبىر باستاۋى ءارى ەگەمەندىكتىڭ يەسى — حالىق، — دەدى ول.

وبلىستىق سوتتىڭ توراعاسى ەردەن ءارىپوۆ سوت تورەلىگىن جۇزەگە اسىرۋداعى جاڭا جاعدايلار تۋرالى ايتىپ ءوتتى.

— بۇگىندە سوت جۇيەسىنىڭ ءرولى جەكەلەگەن قۇقىقتىق داۋلاردى شەشۋمەن عانا شەكتەلمەيدى. سوت كونستيتۋتسيالىق قۇندىلىقتاردى ىسكە اسىرۋدىڭ جانە قوعامنىڭ مەملەكەتكە دەگەن سەنىمىن نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى ينستيتۋتىنا اينالىپ وتىر. جاڭا كونستيتۋتسيا ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كەپىلدىكتەرىن ەداۋىر كۇشەيتتى. ماڭىزدى جاڭاشىلدىقتاردىڭ ءبىرى — ادۆوكاتۋرانىڭ كونستيتۋتسيالىق مارتەبەسىنىڭ بەكىتىلۋى. بۇل ونىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن ارتتىرىپ قانا قويماي، ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋداعى شەشۋشى ءرولىن ايقىندادى، — دەپ ءتۇسىندىردى ول.

قاراعاندى وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ توراعاسى نۇركەن قوبجانوۆ «قازاقستان حالىق كەڭەسىنىڭ» قۇرىلۋى وڭىرلەردىڭ باستامالارىن ەسكەرۋگە قوسىمشا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، قوعامدىق ديالوگتىڭ جاڭا جۇيەسى تۇرعىنداردىڭ ۇسىنىستارىن رەسپۋبليكالىق دەڭگەيگە ءتيىمدى جەتكىزۋگە جانە ولاردى مەملەكەتتىك باعدارلامالار مەن زاڭنامالىق باستامالاردى ازىرلەۋ بارىسىندا ەسكەرۋگە جول اشادى.

— كونستيتۋتسيا ىنتىماق، توپتاسۋ جانە حالىق بىرلىگى رۋحىمەن استاسقان. بۇگىن ءبىز ەلىمىزدىڭ ومىرىندە جاڭا پاراق اشىپ، مەملەكەتتىك، ساياسي جانە قوعامدىق قۇرىلىستىڭ جاڭا ۇلگىسىنە قادام باسىپ وتىرمىز. ءوز تيىمدىلىگىن دالەلدەگەن بارلىق قۇرىلىمدار تولىققاندى جۇمىسىن جالعاستىرادى، سونىڭ ىشىندە ءوڭىردىڭ ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى دە بار. ەندى ولار وبلىستىق قوعامدىق كەڭەستىڭ قىزمەتىنە ىقپالداسىپ، ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى كۇشەيتەدى، — دەدى قاراعاندى وبلىستىق ەۆرەي مادەنيەتى ورتالىعىنىڭ توراعاسى ۆيلەن مولوتوۆ-لۋچانسكي.

فورۋم سوڭىندا ءوڭىردىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسقان قوعام وكىلدەرىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسى جاڭا كونستيتۋتسياسىنىڭ ارنايى باسىلىمىن سالتاناتتى تۇردە تابىستاۋ ءراسىمى ءوتتى.

پىكىرلەر