استاناداعى پرەزيدەنتتىك ورتالىقتا «ادىلەتتى جانە پروگرەسسيۆتى قازاقستاننىڭ حالىقتىق كونستيتۋتسياسى ءۇشىن!» جالپىۇلتتىق كواليتسياسىنىڭ قورىتىندى وتىرىسى ءوتتى. ءىس-شاراعا ساياسي پارتيالاردىڭ وكىلدەرى، قوعامدىق ۇيىمدار، پارلامەنت دەپۋتاتتارى، ساراپشىلار جانە قوعامدىق پىكىر كوشباسشىلارى قاتىستى. رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم قارساڭىنداعى كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن قورىتىندىلاپ، قوعام تاراپىنان جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنا جوعارى دەڭگەيدە قولداۋ كورسەتىلگەنىن اتاپ ءوتتى.
ءىس-شارادا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆ، مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قارين، پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا جانە وزگە دە ازاماتتار ءسوز سويلەدى.
وتىرىستى اشقان جالپىۇلتتىق كواليتسيا جەتەكشىسى ەرلان قوشانوۆ الداعى رەفەرەندۋمنىڭ تاريحي ماڭىزىن اتاپ ءوتىپ، مەملەكەت پەن قوعام دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭى باستالاتىنىن مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، كواليتسيا مۇشەلەرى ەلىمىزدەگى قالالار مەن اۋىلداردىڭ بارلىق دەرلىگىن ارالاپ، ميلليونداعان ازاماتپەن كەزدەسكەن كەزدە ەڭ نەگىزگى دۇنيەنى بايقادى – قازاقستاندىقتار جاڭا كونستيتۋتسيا قۇندىلىقتارىن قولدايدى جانە ەل بولاشاعىن وسى قۇجاتپەن بايلانىستىرادى.
ء«بىز جاڭا اتا زاڭمەن جاڭا داۋىرگە قادام باسقالى وتىرمىز. بۇل – مىڭداعان جىلدىق تاريحتىڭ تىنىسى سەزىلىپ تۇرعان كونستيتۋتسيا. جاستاردىڭ رۋحى جالىنداپ تۇرعان كونستيتۋتسيا. حالىقتىڭ ءۇنى جاڭعىرىپ تۇرعان كونستيتۋتسيا. جاڭا كونستيتۋتسيادا پرەزيدەنتتىڭ وزىندىك قولتاڭباسى، ومىرلىك ۇستانىمى مەن رەفورماتورلىق ءستيلى ايقىن اڭعارىلىپ تۇر. مەملەكەت باسشىسى بار ءبىلىمىن، مول تاجىريبەسىن، بۇكىل كۇش-جىگەرىن ەلىنە، حالقىنىڭ بولاشاعىنا ارناپ كەلە جاتقانىن ايتۋعا ءتيىسپىز»، – دەدى ول.
ەرلان قوشانوۆ جالپىۇلتتىق كواليتسيانىڭ بارشا مۇشەسىنە، ساياسي پارتيالاردىڭ، قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ، كاسىپوداقتاردىڭ وكىلدەرىنە، بەلسەندى جاستار مەن ۆولونتەرلەرگە اتقارعان جۇمىستارى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. از ۋاقىتتا تۇتاس ەل اۋماعىندا ونداعان مىڭ ءىس-شارا وتكىزىلىپ، ميلليونداعان ازامات قامتىلدى. كواليتسيا مۇشەلەرى ءتۇرلى ماماندىق يەلەرىمەن جانە الەۋمەتتىك توپتاردىڭ وكىلدەرىمەن – شاحتەرلەرمەن، مەتاللۋرگتەرمەن، ستۋدەنتتەرمەن، عالىمدارمەن، دارىگەرلەرمەن، مۇعالىمدەرمەن، كاسىپكەرلەرمەن، جاستارمەن، IT سالاسىنىڭ ماماندارىمەن، مادەنيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرىمەن بىرقاتار كەزدەسۋ وتكىزدى. شالعاي اۋىلداردا، ەڭبەك ۇجىمدارىندا، جوعارى وقۋ ورىندارىندا، اۋرۋحانالاردا، مەكتەپتەردە، شاحتالار مەن زاۋىتتاردا دا مازمۇندى ءارى اشىق جۇزدەسۋلەر ءوتتى. بارلىق كەزدەسۋ بارىسىندا ازاماتتار جاڭا كونستيتۋتسيا نورمالارى جونىندە اشىق پىكىر ءبىلدىرىپ، بەلسەندى تۇردە سۇراق قويىپ، ءوز ويلارىمەن ءبولىستى.
مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان قارين وڭىرلەردە وتكەن كەزدەسۋلەردە ازاماتتاردىڭ باسىم بولىگى جاڭا كونستيتۋتسيانى قولداپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
«بۇل قولداۋدىڭ وزەگى – قاراپايىم ازاماتتاردىڭ مەملەكەت باسشىسىنا جانە ونىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان وزگەرىستەرگە دەگەن ءۇمىتى مەن سەنىمى. ياعني، ەلىمىزدەگى وزگەرىستەردىڭ باستى تىرەگى – حالىقتىڭ سەنىمى. ەگەر، حالىق بيلىككە سەنبەسە، پرەزيدەنتكە ارقا سۇيەمەسە، رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ دا، ولاردى ءتىپتى باستاۋ دا قيىن بولاتىن ەدى. قاراپايىم ازاماتتاردىڭ سەنىمى مەن حالىقتىڭ قولداۋى بىزگە وسىنداي جۇيەلى، تەرەڭ وزگەرىستەردى جۇزەگە اسىرۋعا كۇش بەرىپ وتىر»، – دەدى ەرلان قارين.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا جاڭا كونستيتۋتسيا كەشەگى كۇننىڭ تاعلىمىن بۇگىنگى تاڭنىڭ ونەگەسىمەن جالعايتىن جاسامپاز قادام. ونىڭ ايتۋىنشا، جاڭا اتا زاڭدا قازاقستان دامۋىنىڭ تاۋەلسىزدىك پەن تەڭدىك، زاڭ مەن ءتارتىپ، ادىلدىك پەن بىرلىك سىندى نەگىزگى قاعيداتتارى كورىنىس تاپتى. ول جاڭا كونستيتۋتسيا قابىلداۋ قادامى ازاماتتاردىڭ بولاشاققا دەگەن سەنىمىن نىعايتۋدىڭ بەرىك نەگىزىنە اينالاتىنىن جانە قازاقستاندى جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندە زاماناۋي، جوعارى تەحنولوگيالىق مەملەكەت رەتىندە ىلگەرىلەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
وتىرىسقا قاتىسۋشىلار اتاپ وتكەندەي، ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىردە ازاماتتار اتا زاڭ جوباسىنان وزدەرى ءۇشىن ماڭىزدى ءارى جانىنا جاقىن نورمالاردى، ولاردىڭ مۇددەلەرى مەن قۇقىقتارىن قورعايتىن ەرەجەلەردى كورەتىنىن مالىمدەدى. اسىرەسە «ادام مەملەكەت ءۇشىن ەمەس، مەملەكەت ادام ءۇشىن» قاعيداتىن بەكىتەتىن، سونداي-اق ادام كاپيتالىن دامىتۋعا، عىلىمدى، يننوۆاتسيالاردى، ءبىلىم مەن مادەنيەتتى قولداۋعا باعىتتالعان جاڭا نورمالار كەڭ قولداۋ تاپتى. ادىلدىك يدەيالارى، زاڭ جانە ءتارتىپ، تازا قازاقستان، ادال ازامات قاعيداتتارى، ۇلى دالانىڭ مىڭجىلدىق تاريحىنىڭ ساباقتاستىعىن ساقتاۋ تۋرالى باستامالار دا ەل ازاماتتارىنىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ، حالىقتىڭ ويىمەن ۇشتاستى. بۇل قاعيداتتار كونستيتۋتسيانىڭ پرەامبۋلاسىندا ايقىندالىپ، قۇجاتتىڭ بارلىق بابىنىڭ وزەگىنە اينالدى. مەملەكەت باسشىسى ولاردى ۋاقتىلى ۇسىنىپ، جاڭا قۇجات قوعامدى ۇيىستىردى جانە مەملەكەتتىڭ الداعى دامۋىنا قاجەت بەرىك قۇقىقتىق نەگىزگە اينالدى.
سونداي-اق كواليتسيا پرەزيدەنت ساياساتىنا جانە جاڭا كونستيتۋتسياعا قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا ەلىمىزدەگى قوعامدىق-ساياسي بىرلەستىكتەردى بىرىكتىرگەن ءبىرتۇتاس كۇشكە اينالعانى ەرەكشە اتاپ ءوتىلدى. ونىڭ قۇرامىنا بەس ساياسي پارتيا جانە شامامەن 300 قوعامدىق ۇيىم كىردى. ولار شامامەن 5 ميلليون قازاقستاندىق ازاماتتىڭ مۇددەسىن ءبىلدىردى. بۇل قوعامداعى ءتۇرلى ينستيتۋتتىڭ كۇش-جىگەرىن ەلىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعى جولىندا اشىق ءارى مازمۇندى جالپىۇلتتىق ديالوگ جۇرگىزۋ سىندى ماڭىزدى مەملەكەتتىك مىندەت توڭىرەگىندە توپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.
ءىس-شارا بارىسىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى اسحات ايماعامبەتوۆ، يرينا سميرنوۆا، جاناربەك ءاشىمجانوۆ، ەكاتەرينا سمولياكوۆا، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى جاقسىبەك قۇلەكەەۆ، ء«ادىل ءسوز» حالىقارالىق ءسوز بوستاندىعىن قورعاۋ قورىنىڭ پرەزيدەنتى قارلىعاش جامانقۇلوۆا، ماڭعىستاۋ وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى ايات سۇگىرباي، جۋرناليست نۇربەك ماتجاني ءسوز سويلەدى.
وتىرىس سوڭىندا قاتىسۋشىلار كواليتسيا جۇمىسى مۇنىمەن اياقتالمايتىنىن اتاپ ءوتتى. كونستيتۋتسيانى قابىلداۋ – ەل تاريحىنداعى جاڭا كەزەڭنىڭ باستاماسى. كواليتسيا قۇرامىنا ەنگەن بارلىق ۇيىم اتا زاڭداعى جاڭاشىل نورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ جۇمىسىن جالعاستىرىپ، ولاردىڭ ءمانىن جانە قوعامعا بەرەتىن مۇمكىندىكتەرىن ازاماتتارعا تەرەڭ تۇسىندىرۋگە اتسالىسادى. كواليتسيا مۇشەلەرى بارشا قازاقستاندىقتى الداعى رەفەرەندۋمعا قاتىسۋعا شاقىرىپ، ءار ازاماتتىڭ داۋىسى مەملەكەت بولاشاعىنا جانە ادىلەتتى ءارى پروگرەسسيۆتى قازاقستاننىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
دايىنداعان: «AMANAT MEDIA GROUP» جشس
تاپسىرىس بەرۋشى: م.ج. وسپانوۆ
«AMANAT» پارتياسى» قب قاراجاتىنان تولەندى
