"بار عۇمىردى وسى ايتىسقا ارنادىم، بار سەكىلدى مەنىڭ ارتىق عۇمىرىم"

بۇگىن، 12 اقپاندا بەلگىلى اقىن، ايتىس ونەرىنىڭ جاناشىرى ءجۇرسىن ەرمان 75 جاسقا تولدى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.

قايراتكەردى مەرەيتويىمەن الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ابزال نۇكەنوۆ ارنايى قۇتتىقتاپ، ىزگى تىلەگىن جەتكىزدى. ءبۇل تۋرالى قالالىق مادەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى دانيار اليەۆ ايتتى.

ء«جۇرسىن اعامىزدىڭ قازاق رۋحانياتى مەن مادەنيەتىنىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسى زور. ول – ايتىس ونەرىن تەك ساحناعا شىعارىپ قانا قويماي، ونى ۇلتتىڭ رۋحىن كوتەرەتىن، حالىقتىڭ ساناسىن سەرپىلتەتىن قۇدىرەتتى كۇشكە اينالدىرعان تۇلعا. سونداي-اق، ايتىستى حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرىپ، شەتەلدەگى قازاقتارمەن رۋحاني بايلانىس ورناتۋعا دا اتسالىستى. ءجۇرسىن اعامىزدى 75 جاس مەرەيتويىمەن قۇتتىقتاپ، شىعارماشىلىق تابىس، زور دەنساۋلىق پەن ۇزاق عۇمىر تىلەيمىز. ۇلت رۋحانياتىنا قوسقان ولشەۋسىز ۇلەسى ەسەلەنە بەرسىن، ابىرويى اسقاقتاي بەرسىن!»- دەدى ول.

ءجۇرسىن مولداشۇلى 1951 جىلى 12 اقپاندا قاراعاندى وبلىسى، ۇلىتاۋ اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. قازىرگى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى، الماتى جوعارى پارتيا مەكتەبىن بىتىرگەن. 1980 جىلعا دەيىن جەزدى اۋدانى «وكتيابر تۋى» گازەتىنىڭ ادەبي قىزمەتكەرى، 1971-1978 جىلدارى جەزقازعان وبلىستىق تەلەراديوكوميتەتىنىڭ اعا رەداكتورى، 1978-1980 جىلدارى جەزقازعان وبلىستىق تەلەراديوكوميتەتىنىڭ باس رەداكتورى بولعان.

1982-1992 جىلدارى  قازاق رەسپۋبليكالىق تەلەۆيزياسىنىڭ باس رەداكتورى، 1992-1996 جىلدارى «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنىڭ، «جۇلدىز» جۋرنالىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى، «قازاق مەملەكەتى» گازەتى باس رەداكتورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى، «قازاقستان قاناتى» - «كرىليا كازاحستانا» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى قىزمەتتەرىن اتقارعان. 1997-2003 جىلعا دەيىن شىعارماشىلىق جۇمىستا بولعان. 2003-2006 جىلدارى  ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى گۋمانيتارلىق عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرى، زەرتحانا مەڭگەرۋشىسى، 2006-2007 جىلدارى  «قازاقستان» رەسپۋبليكالىق تەلەراديوكورپوراتسياسى اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى - قازاق راديوسىنىڭ باس ديرەكتورى بولىپ قىزمەت ەتكەن. 2007-2009 جىلدارى - «قازاقستان» رەسپۋبليكالىق تەلەراديوكورپوراتسياسى اق باسقارما توراعاسىنىڭ كەڭەسشىسى قىزمەتتەرىن اتقارعان.

تۇڭعىش ولەڭدەر جيناعى - «جانارتاۋ» 1983 جىلى جارىق كورگەن. «ارايلى كۇن ارمىسىڭ»، «ۇلىتاۋعا باردىڭ با؟..»، «قۇدىرەتكە جۇگىنۋ» ، «ەكى تىزگىن، ءبىر شىلبىر» اتتى كىتاپتاردىڭ اۆتورى. ولەڭدەرى مەن پوەما، باللادالارى ادام، ونىڭ جان دۇنيەسى، رۋحاني قۇدىلىقتارىن وزەك ەتەدى. ءجۇرسىن ەرمان قازاقتىڭ ايتىس ونەرىن قايتا جاڭعىرتۋ، ونى تەلەديدار مەن راديودا ناسيحاتتاۋ ىسىندە ايتارلىقتاي جۇمىستار اتقاردى. 1984 جىلدان اقىنداردى ۇلكەن ساحناعا شىعارىپ، حالىق ونەرى، ۇلتتىق رۋحتى كوتەرۋگە ۇلەس قوستى. اقىندار ايتىسىن جيناقتاپ جاريالاۋ، زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ، «قازىرگى ايتىستار» (2005, استانا، 2 توم) جيناعىن قۇراستىردى.

ءجۇرسىن ەرماننىڭ بىرنەشە بەينە، اۋديوكاسسەتا، ديسكىلەرى جارىققا شىققان. قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇقاعالي ماقاتاەۆ اتىنداعى سىيلىقتىڭ ەكى مارتە يەگەرى. حالىقارالىق قازاق ءتىلى قوعامىنىڭ مۇشەسى.

اقىننىڭ ءوزى "ايتىس" دەگەن ولەڭىندە بىلاي جىرلايدى.

كوڭىلىمدە سىلكىنگەنمەن قىران قۇس،
زىر جۇگىردىم– بالاداي بوپ ءتىل العىش.
ءتۇن جامىلىپ قايتتىم ۇيگە مەن تالاي
ءبىر ادامنان ەستي الماي ءبىر العىس.
جەتكىزەم دەپ جۇرەكتەرگە جىر ءۇنىن،
جەتكىزەم دەپ ەلگە ايتىستىڭ ءدۇبىرىن.
بار عۇمىردى وسى ايتىسقا ارنادىم
بار سەكىلدى مەنىڭ ارتىق عۇمىرىم.
شۇبەرەككە ءتۇيدىم تالاي جانىمدى،
سوندا مەنىڭ كىم سۇرادى ءحالىمدى.
شاتقاياقتاپ ءىشىپ كەلگەن اقىندار
شاراپ ەمەس،
ءىشتى مەنىڭ قانىمدى!
تۇلەتەم دەپ ءداستۇرىم مەن سالتىمدى
مىسىڭدى – مىس،
التىن دەدىم – التىندى.
كورىنگەننىڭ كۇڭكىلىنە تۇكىردىم،
قۋانتۋعا جاراپ جۇرسەم حالقىمدى.
ءومىر دەگەن – تارتىس،
كەيدە – توبەلەس،
تاۋقىمەتىن ايامادى مەنەن ەش.
راس، تالاي سۇراپ الدىم ماشينا،
تارتىپ العان كەزدەرىم دە جوق ەمەس!
ايتىس ءۇشىن – جىلپوسپىن مەن، ەپتىمىن،
ايتىس دەسە – تاۋ جىعارداي ەكپىنىم.
سايتانمەن دە ءتىل تابىسقان كەزىم بار
وسى ايتىسقا تيەر بولسا سەپتىگىم.
ساۋعا سۇراپ وقپانىنان وزبىردىڭ
تالاي-تالاي تابالدىرىق توزدىردىم.
باعى جانباي جۇرگەن تالاي جۇيرىكتى
توپقا سالىپ، تايبۋرىلداي وزدىردىم.
شىن جۇيرىكتەر شىقپاي قالسا فينالعا
ارقاسىنان قاعىپ، دەدىم «قينالما!».
دۇشپانىم دا كوبەيگەنىن بىلەمىن
قازىلاردى قايرىلتام دەپ يمانعا.
ايتىس دەسە – الاڭداماس قاي كىسى،
نەگە كەرەك قىلىشتاردىڭ قايقىسى،
نەگە كەرە ك– مىلتىقتاردىڭ مىقتىسى
امان بولسا اقىنداردىڭ ايتىسى!
قايران ايتىس – قازاعىمنىڭ سەرتىندەي،
سەنىڭ كۇيىڭ قالماسا ەكەن شەرتىلمەي.
سەنى ەشكىم دە جويا المايدى، ايتىسىم،
ەڭ الدىمەن ءبىزدى جوق قىپ ولتىرمەي!