فوتو: MARTIN DIVISEK/EPA/Shutterstock
جەكسەنبى، 1 اقپان كۇنى چەحيا استاناسى پراگادا ون مىڭداعان ادام پرەزيدەنت پەتر پاۆەلدى قولداۋ ءۇشىن ميتينگكە شىقتى. اكتسيا پرەزيدەنت پەن پرەمەر-مينيستر اندرەي بابيش باسقاراتىن ۇكىمەت اراسىنداعى ساياسي كەلىسپەۋشىلىكتىڭ ۋشىعۋىنا بايلانىستى ءوتتى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا" پورتالى ۆۆس سايتىنا سىلتەپ.
ميتينگكە قاتىسۋشىلاردىڭ سانى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ باعالاۋىنشا 80–90 مىڭ ادامعا جەتكەن. نارازىلىق بىلدىرۋشىلەر پراگانىڭ ەسكى قالا الاڭىن جانە ۆاتسلاۆ الاڭىنىڭ ءبىر بولىگىن تولتىردى. شارا بارىسىندا چەحيا، ەۋرووداق جانە ۋكراينا تۋلارى كوتەرىلىپ، دەموكراتيانى قولدايتىن جانە ۇكىمەتكە قارسى ۇراندار جازىلعان پلاكاتتار ۇستالدى.
ميتينگتەن كەيىن پەتر پاۆەل X الەۋمەتتىك جەلىسىندە: «ەلدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن پراگاعا كەلىپ، ءوز پىكىرىن ءبىلدىرىپ، لايىقتى چەحيانى قولداعان ءاربىر جانعا العىس ايتامىن» دەپ جازدى.
2025 جىلعى قازان ايىنداعى پارلامەنتتىك سايلاۋدان كەيىن چەحيا ۇكىمەتىن ەۋروسكەپتيك، ۋكرايناعا قارۋ-جاراق جەتكىزۋگە قارسى ساياساتكەر اندرەي بابيش باسقاردى. ونىڭ ANO پارتياسىمەن كواليتسياعا SPD («بوستاندىق جانە تىكەلەي دەموكراتيا») جانە «اۆتوموبيليستەر» پارتياسى كىردى. «اۆتوموبيليستەر» سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مەن قورشاعان ورتا ءمينيسترى پورتفەلدەرىن الدى.
سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قىزمەتىن پارتيا جەتەكشىسى پەتر ماتسينكا اتقارىپ وتىر، ول پرەزيدەنت بەكىتپەگەن فيليپ تۋرەككە بايلانىستى ۋاقىتشا قورشاعان ورتا ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن دە قوسا اتقارۋدا. قالعان مينيسترلەر 2025 جىلعى 15 جەلتوقساندا قىزمەتىنە كىرىسكەن.
فيليپ تۋرەك ساياساتقا پاندەميادان كەيىن كەلىپ، 2024 جىلى ەۋروپارلامەنت دەپۋتاتى بولىپ سايلانعان. بۇعان دەيىن ينتەرنەتتە ونىڭ ناتسيستىك سيمۆوليكامەن تۇسكەن فوتولارى تاراعان، ال كەيبىر مالىمدەمەلەرى ادولف گيتلەردى اقتاعانداي كورىنگەن. تۋرەك بۇل ايىپتاۋلاردى جوققا شىعاردى. پوليتسيا 2013 جىلعى فوتوعا قاتىستى ءىستى مەرزىمنىڭ وتۋىنە بايلانىستى جاپتى. سونداي-اق وعان تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق پەن زورلاۋ تۋرالى شاعىمدار بويىنشا تەكسەرۋ ءجۇرىپ جاتقانى ايتىلدى. تۋرەك بۇل ايىپتاردى دا مويىندامايدى.
وسى جايتتاردى ەسكەرە وتىرىپ، پرەزيدەنت پاۆەل تۋرەكتى مينيستر رەتىندە بەكىتۋدەن باس تارتتى. پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى: «مينيستر لاۋازىمىن يەلەنەتىن تۇلعالار كونستيتۋتسيالىق قۇندىلىقتارعا ادالدىقتىڭ جوعارى تالاپتارىنا ساي بولۋى ءتيىس… فيليپ تۋرەكتىڭ مالىمدەمەلەرى مەن ارەكەتتەرى قوعامنىڭ ءبىر بولىگىندە حح عاسىرداعى ەڭ سۇم توتاليتارلىق رەجيم - ناتسيستىك گەرمانيانىڭ قىلمىسىن كەمسىتەدى دەگەن وي تۋدىرادى» دەپ ءتۇسىندىردى.
قاقتىعىس 27 قاڭتاردا ۋشىعا ءتۇستى. پاۆەل شۇعىل ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ءسىم باسشىسى ءارى «اۆتوموبيليستەر» پارتياسىنىڭ توراعاسى پەتر ماتسينكانىڭ پرەزيدەنت كەڭەسشىسى ارقىلى جولداعان حابارلامالارىن جاريالاپ، ولاردى شانتاج دەپ باعالادى. حابارلامالاردا تۋرەك بەكىتىلمەسە، «كوپىرلەردى ورتەيمىن» دەگەن سوزدەر بولعان. پاۆەل بۇل جازبالاردى زاڭگەرلەرگە باعالاۋعا جىبەرگەنىن ايتتى. ماتسينكا حابارلامالاردىڭ تۇپنۇسقالىعىن مويىنداعانىمەن، ولاردى «ساياسي كەلىسسوزدەردىڭ ءبىر ءتۇرى» دەپ ءتۇسىندىردى. ال پرەمەر بابيش مۇنى شانتاج دەپ ساناۋعا بولمايتىنىن مالىمدەدى.
تۋرەكتى تاعايىنداۋ داۋى - پرەزيدەنت پەن ۇكىمەت اراسىنداعى جالعىز كەلىسپەۋشىلىك ەمەس. تاعى ءبىر ماسەلە - ۋكرايناعا قارۋ جەتكىزۋ، سونىڭ ىشىندە L-159 ۇشاقتارى. 16 قاڭتاردا كيەۆكە ساپارى كەزىندە پاۆەل ۋكرايناعا بىرنەشە ۇشاقتى ساتىپ الۋدى ۇسىنسا، بابيش ۇكىمەت بۇعان كەلىسپەيتىنىن ايتتى.
وسى جانجال اياسىندا وپپوزيتسيا باستاماسىمەن 3 اقپاندا چەحيا پارلامەنتىندە ۇكىمەتكە سەنىمسىزدىك ۆوتۋمى بويىنشا داۋىس بەرۋ وتەدى.
