Almatydaǧy QR Ūlttyq kıtaphanasynda Qazaqstannyŋ halyq ärtısı, belgılı teatr jäne kino rejisserı, kinodramaturg Talǧat Temenovtıŋ «Mahabbat beketı» atty jaŋa kıtabynyŋ tūsaukeserı öttı. «Atamūra» baspasynan jaryq körgen jinaqqa qalamgerdıŋ mahabbat, adam taǧdyry, dostyq pen ömır şyndyǧyn arqau etken povesterı men äŋgımelerı engen. Ädebi keşke qazaq ruhaniiatynyŋ körnektı ökılderı, belgılı jazuşylar men öner qairatkerlerı qatysty, - dep habarlaidy "Adyrna" tılşısı.
9 qazanda ötken ädebi basqosu Talǧat Temenovtıŋ şyǧarmaşylyǧyna arnalǧan taǧylymdy keşke ainaldy. Köpşılık rejisser retınde keŋınen tanityn öner iesı būl joly oqyrman qauymǧa jazuşylyq qyrynan tanylyp, prozalyq tuyndylaryn jeke kıtap etıp ūsyndy.
«Atamūra» korporasiiasynyŋ ūiymdastyruymen ötken tūsaukeserdı Baqyt Jaǧyparūly jürgızdı. Jiynda qalamgerdıŋ şyǧarmaşylyq joly, qazaq kinosy men teatr önerıne qosqan ülesı jäne jaŋa jinaqtyŋ ädebi maŋyzy söz boldy.
«Kıtabym jaryq köredı dep eşqaşan oilaǧan emespın»
Kezdesude söz alǧan Talǧat Temenov jaŋa kıtabynyŋ jaryq köruı özı üşın kütpegen ärı erekşe quanyş ekenın jetkızdı. Onyŋ aituynşa, osy uaqytqa deiın jazǧan povesterı men äŋgımelerın jeke jinaq etıp bastyru bastapqy josparynda bolmaǧan.
«Bügın men üşın köpten kütken quanyşty kün. Şynymdy aitsam, özımnıŋ povesterım men äŋgımelerımdı jinaqtap, kıtap etıp şyǧaramyn dep eşqaşan oilaǧan emespın. Eşqandai odaq müşesı de emespın. Sondyqtan būl bastamanyŋ men üşın orny bölek. Eŋ aldymen, Raqymǧali Abrarūlyna şynaiy alǧysymdy bıldırgım keledı. Ol kısı osy uaqytqa deiın jazǧan dünielerımdı jinaqtap, köpşılıkke jaqsy tanys «Mahabbat beketı» filmımnıŋ atauymen kıtap etıp şyǧarudy ūiǧarǧan eken. Būl men üşın ülken qūrmet. Myŋ da bır raqmet!», – dedı Talǧat Temenov.
Öner iesı jaŋa tuyndysynyŋ oqyrman jüregıne jol tabatynyna senım bıldırdı. Sondai-aq ol kıtaptyŋ jaryq köruıne atsalysqan baspa ūjymynyŋ eŋbegın erekşe atap öttı.
«Būl kıtaptyŋ oqyrmanǧa jetıp, öz baǧasyn alatynyna ümıtım zor. Keler jyly «Atamūra» baspasynyŋ qūrylǧanyna 35 jyl tolady. Osy oraida baspa ūjymyn aldaǧy mereitoiymen qūttyqtap, qazaq ädebietı men ruhaniiatyna qosyp kele jatqan ülesı üşın rizaşylyǧymdy bıldıremın», – dedı avtor.
«Mahabbat beketı» 2 myŋ danamen jaryq kördı
Tūsaukeserde «Atamūra» korporasiiasynyŋ prezidentı, Qazaqstannyŋ eŋbek sıŋırgen qairatkerı Raqymǧali Qūl-Mūhammed jaŋa jinaqtyŋ mazmūny men oqyrman üşın maŋyzyna toqtaldy.
Baspa basşysynyŋ aituynşa, «Mahabbat beketı» atauy qalyŋ körermenge etene tanys. Öitkenı osy attas körkem film qazaq kinosynyŋ köpşılık süiıp tamaşalaityn tuyndylarynyŋ bırıne ainalǧan.
«Bügın Talǧat Temenov aǧamyzdyŋ «Mahabbat beketı» atty kıtabynyŋ tūsauyn kesıp otyrmyz. Būl atau qazaq körermenıne jaqsy tanys. Kezınde köptıŋ köŋılınen şyǧyp, körermennıŋ közaiymyna ainalǧan tuyndynyŋ atauy endı kıtap arqyly oqyrmanǧa jol tartyp otyr. Kölemı 200 betke juyq bolǧanymen, jinaqtyŋ köterer jügı salmaqty. Mūnda adamǧa degen süiıspenşılık, tuǧan el men jerge degen qūrmet, qazaqtyŋ salt-dästürı men ūlttyq qūndylyqtaryna degen mahabbat keŋınen körınıs tapqan. Būl – oqyrmanǧa oi salyp, ruhani tūrǧydan baiytatyn dünie», – dedı Raqymǧali Qūl-Mūhammed.
Ol jaŋa kıtaptyŋ oqyrman tarapynan joǧary baǧalanatynyna senım bıldırıp, jinaqtyŋ taralymy turaly da aitty.
«Kıtap 2 myŋ danamen jaryq körıp otyr. Aldaǧy uaqytta oqyrmanyn tauyp, sūranysqa ie bolady dep senemın. Sebebı mūnda är adamnyŋ ömırıne jaqyn, jüregıne tanys sezımder men taǧdyrlar surettelgen», – dedı baspa basşysy.
Belgılı qalamgerler jaŋa kıtaptyŋ jaryq köruımen qūttyqtady
Ädebi keşke qazaq ädebietı men önerınıŋ bırqatar belgılı ökılderı arnaiy qatysyp, Talǧat Temenovke jyly lebızderın arnady.
Olardyŋ qatarynda jazuşy, Memlekettık syilyqtyŋ laureaty Kädırbek Segızbaiūly, jazuşy, Memlekettık syilyqtyŋ iegerı Beksūltan Nūrjekeūly, aqyn, jurnalist, Memlekettık syilyqtyŋ laureaty Ūlyqbek Esdäulet, Qazaqstannyŋ halyq jazuşysy, kinodramaturg Smaǧūl Elubai, filologiia ǧylymdarynyŋ doktory, professor Qanseiıt Äbdezūly jäne jazuşy, jurnalist Marat Baidıldäūly boldy.
Qalamgerler men öner qairatkerlerı Talǧat Temenovtıŋ qazaq mädenietındegı özındık ornyna toqtalyp, onyŋ jaŋa kıtabynyŋ jaryq köruın şyǧarmaşylyq ömırındegı maŋyzdy beles retınde baǧalady.
Keş barysynda rejisserdıŋ kino men teatrdaǧy şyǧarmaşylyq ızdenısterı, adam taǧdyryn beineleudegı özındık qoltaŋbasy jäne ädebi tuyndylary turaly äŋgıme örbıdı. Jiylǧan qauym avtordy jaŋa jinaǧynyŋ jaryq köruımen qūttyqtap, şyǧarmaşylyq tabys tıledı.
Mahabbat, saǧynyş jäne adam taǧdyry: jinaqqa qandai şyǧarmalar endı?
«Atamūra» baspasynan jaryq körgen «Mahabbat beketı» jinaǧyna Talǧat Temenovtıŋ ekı povesı men üş äŋgımesı toptastyrylǧan.
Atap aitqanda, kıtapqa «Gülnaz», «Köktem şyqsa, kökek keler» povesterı, sondai-aq «Liberti», «Papasynyŋ qyzy» jäne «Köke bala» äŋgımelerı engen.
Jinaqtaǧy şyǧarmalardyŋ negızgı arqauy – adam jäne onyŋ ışkı jan düniesı. Avtor mahabbat pen dostyqty, adam ömırındegı kürdelı taŋdaulardy, quanyş pen ökınıştı, ümıt pen saǧynyşty körkem tılmen beineleidı.
Şyǧarmalarda keiıpkerlerdıŋ taǧdyry arqyly ömırdıŋ san aluan qyry aşylady. Adamdar arasyndaǧy qarym-qatynas, sezımge adaldyq, ötken künge degen saǧynyş pen bolaşaqqa degen ümıt tuyndylardyŋ ön boiynan körınıs tabady.
Talǧat Temenovtıŋ prozalyq şyǧarmalaryna näzık lirizm men psihologiialyq tereŋdık tän. Qalamger keiıpkerlerdıŋ ışkı tolǧanysyn, olardyŋ ömırlık ūstanymdary men taǧdyrly sätterın surettei otyryp, oqyrmandy adam bolmysy turaly oilanuǧa jeteleidı.
Kıtaptyŋ «Mahabbat beketı» dep ataluy da kezdeisoq emes. Būl atau avtordyŋ kino önerındegı tanymal tuyndysymen ündesıp qana qoimai, jinaqtaǧy şyǧarmalardy bırıktıretın mahabbat taqyrybyna da nazar audarady.
Kinorejisserdıŋ ädebiettegı qoltaŋbasy
Talǧat Temenov – qazaq kinosy men teatr önerınde özındık qoltaŋbasyn qalyptastyrǧan belgılı rejisser. Onyŋ şyǧarmaşylyǧynda adam taǧdyry, qoǧam men tūlǧa arasyndaǧy bailanys, mahabbat pen adamgerşılık taqyryptary maŋyzdy oryn alady.
Öner iesınıŋ «Mahabbat beketı» filmı de körermen esınde sezım men jastyq şaqty, adam qarym-qatynasyn şynaiy beinelegen tuyndy retınde saqtalǧan.
Endı osy ataumen jaryq körgen ädebi jinaq oqyrmanǧa Talǧat Temenov şyǧarmaşylyǧynyŋ taǧy bır qyryn tanystyrady. Kino men sahnada adam taǧdyryn körkem beinelep kelgen rejisser būl joly öz oi-tolǧanystaryn prozalyq şyǧarmalary arqyly jetkızedı.
