1915 jyldyŋ qazan aiynan «Sinszian gunbao» atauymen jaryq köre bastaǧan gazet 1935 jyldan berı «Sinszian Jibao» («Xinjiang Daily») atauymen şyǧyp keledı. Ǧasyrǧa juyq tarihy bar basylymnyŋ Ürımjıde öz muzeiı bar.
«Sinszian Jibao» gazetınıŋ tarihyna arnalǧan muzeide qyzyqty eksponattar mol. Ürımjıde ötken Ortalyq Aziia kommunikasiia forumy künderı ǧasyrdan astam tarihy bar basylymnyŋ muzeiın aralap, talai derekke qanyqtyq. Mūndaǧy är eksponat – belgılı bır kezeŋ men däuırdıŋ kuäsı.
Gazet şyǧaru ısınde fotosurettıŋ orny erekşe. Öitkenı vizualsyz zamanaui baspasözdı elestetu qiyn. Muzeidegı fotoapparattar men türlı qūrylǧylar da Şyŋjaŋdaǧy fotojurnalistikanyŋ qalyptasuy men damuy turaly syr şertedı.
Ekspozisiiany mūqiiat saqtap, tarihi jädıgerlerdı keiıngı ūrpaqqa jetkızuge män berıp otyrǧan muzei jūmysy köŋılden şyqty.
Muzei qorynda HH ǧasyrdyŋ ortasy men ekınşı jartysyna tiesılı käsıbi fototehnikalar saqtalǧan. Mūnda 1950–1960 jyldary keŋ qoldanylǧan nemıstıŋ atyşuly Rolleiflex (TLR) jäne şvedtık Hasselblad 500C/M orta formatty kameralary, 1970–1980 jyldardaǧy japondyq Mamiya RB67, Zenza Bronica, panoramalyq Widelux F6 jäne reportajdyq Nikon (SLR) fotoapparattary qoiylǧan.
Sonymen qatar 1950 jyldarǧa tiesılı tüngı uaqytta jäne ǧimarat ışınde tüsırılım jasauǧa arnalǧan quatty impulstık jaryq jüielerı men tüsırılım parametrlerın anyqtaityn däl eksponometrler de bar.
Eksponattardyŋ arasynda metalmen jiektelgen erekşe jäşıkke közımız tüstı. Sūrastyra kele, onyŋ redaksiianyŋ baǧaly qūndylyqtaryn saqtauǧa arnalǧany belgılı boldy. Jäşıkte Batys elderı men Japoniiadan aldyrylǧan qymbat optikalyq qūraldar, maŋyzdy qūjattar men negativ-plenkalar saqtalǧan.
Kei kezderı būl jäşık alys öŋırlerge ūiymdastyrylǧan ekspedisiialar kezınde fototehnikany tasymaldauǧa arnalǧan seiftıŋ qyzmetın de atqarǧan.
Şyny astynda ūqypty ornalastyrylǧan ärbır eksponat – gazettıŋ tehnikalyq evoliusiiasy men baspasöz şejıresınıŋ bır bölıgı. Fotoapparattar men fototehnikanyŋ tarihy arqyly sol kezeŋdegı jurnalisterdıŋ eŋbek täsılın, käsıbi mümkındıkterın de aŋǧaruǧa bolady.
Is-şarany ūiymdastyruşylar qatarynda Uhan universitetınıŋ Jurnalistika jäne kommunikasiia mektebınıŋ Media damu zertteu ortalyǧy men Halyqaralyq kommunikasiiany zertteu ortalyǧy boldy. Negızgı alaŋdy Sinszian universitetınıŋ Jurnalistika jäne kommunikasiia mektebı, Ortalyq Aziiany zertteu instituty, Sinszian halyqaralyq qoǧamdyq pıkırdı zertteu ortalyǧy jäne Ūlttyq zertteu platformasy ūsyndy.
Jurnalistika baǧdarlamasynda oqytylatyn «Fotojurnalistika», «Şetel jurnalistikasynyŋ tarihy» pänderı üşın de būl muzeiden bır därıske jeterlık qūndy material jinaqtap qaittyq.
