Köne türkı jazbalaryn tılıne audarǧan tūŋǧyş ǧalym

Osydan 105 jyl būryn belgılı ǧalym, professor, filologiia ǧylymynyŋ doktory Ǧūbaidolla Aidarov ömırge keldı, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.

Ol 1921 jyldyŋ 18 mausymynda qazırgı Maŋǧystau oblysy Tüpqaraǧan audany Saiyn Şapaǧatov auylynyŋ maŋyndaǧy Emır-Torty jerınde düniege kelgen. 1934-1935 jyldary Türıkmen KSR-ınıŋ Taşauyz qalasy pedagogikalyq uchilişesınıŋ daiyndyq bölımınde bılım alǧan. 1935-1937 jyldary Krasnovodsk qalasyndaǧy Bauman atyndaǧy tehnikumynda oqyǧan. 1937-1938 jyldary Mary qalasyndaǧy pedagogikalyq uchilişede bılım alǧan. Eŋbek jolyn auyldaǧy jetıjyldyq mektepte mūǧalım retınde bastaǧan. 1940 jyly äsker qataryna alynyp, 1944 jylǧa deiın Ūly otan soǧysyna qatysqan. Soǧystan keiın barlyq qajyr-qairatyn bılım beru salasyna arnaǧan. Qatardaǧy mūǧalımdıkten direktorlyq qyzmetke deiın köterılgen.

1948 jyly Aidarov Şymkent oqytuşylar institutyn, 1952 jyly QazPİ-dı (qazırgı QazŪPU) bıtırgen. İnstituttyŋ aspiranturasynda oqyp jürgende köne türkı jazularyna den qoiǧan. 1959 jyldan Qazaqstan Ǧylymdar Akademiiasynyŋ Tıl bılımı institutynda kışı, aǧa ǧylymi qyzmetkerı bolǧan.

Aidarov – 250-den astam ǧylymi-zerthana eŋbek, onyŋ ışınde 10 monografiia men joǧary oqu oryndaryna arnalǧan oqulyqtyŋ avtory. Ol qazaqtyŋ ūly ǧalymdary Ä.Marǧūlan, A.Medoev, Q.Sätbaev jetekşılık jasaǧan ǧylymi ekspedisiialar qūramynda zertteu jürgızgen. Nätijesınde «Eskı türkı jazuy Orhon-Enisei eskertkışterınde», «Bılge qaǧan tılı», «Tonykök», «Qūlşora», «Qūtlūǧ-qaǧan», «Moiyn Chor», «Orhon-Enisei jazularynyŋ ädebietter körsetkışı», «Orhon eskertkışterı» atty zerdelı eŋbekter jazyp, türkologiia ǧylymyna sony oi, jaŋa tūjy­rymdar qosqan. Ǧūbaidolla Aidarov ǧylymi eŋbekterınde köne türkı eskertkışterınıŋ mätınderın qazırgı grafika boiynşa transkripsiialap, olardyŋ tılın lingvistikalyq tūrǧydan jan-jaqty taldaǧan, eskertkışter tılınıŋ qazırgı qazaq tılıne jaqyndyǧyn zerttep, däleldegen.

Ǧalymnyŋ eŋbekterı bügınde Berlin, Sofiia universitetterı men Türkiia, Äzırbaijan, Türıkmenstan, Özbekstan joǧary oqu oryndarynda arnaiy sabaq retınde ötkızılıp keledı.