Qazaqstan Respublikasynyŋ Premer-ministr Oljas Bektenov jaŋa investisiialyq sikldy jüzege asyru mäselelerı boiynşa Memleket basşysy qoiǧan mındetter şeŋberınde Düniejüzılık banktıŋ Ortalyq Aziia jönındegı direktory Nadji Benhassin bastaǧan halyqaralyq sarapşylarmen kezdesu ötkızdı.
Talqylauǧa Ūlttyq bank töraǧasy Timur Süleimenov, Prezidenttıŋ keŋesşısı – Strategiialyq josparlau jäne reformalar agenttıgınıŋ töraǧasy Äset Erǧaliev, Premer-ministrdıŋ orynbasary – ūlttyq ekonomika ministrı Serık Jūmanǧarin jäne taǧy basqalar qatysty.
Kezdesu barysynda tabysy joǧary ekonomikaǧa köşu, ekonomikanyŋ önımdılıgı men tiımdılıgın arttyru, infraqūrylymdy damytu, sifrlandyru jäne jasandy intellekt, qarjylandyrudyŋ zamanaui qūraldary syndy strategiialyq mäseleler boiynşa pıkır almasyldy. Būl baǧyttar ekonomikalyq ösudıŋ anaǧūrlym bäsekege qabılettılıgımen jäne onyŋ tehnologiialyq modelın qalyptastyru mındetımen tıkelei bailanysty. Al öz kezegınde, türlı salalarda jürgızılıp jatqan reformalar investisiialardy ūlǧaitu jönındegı küş-jıgerdı tolyqtyrady.
Kezdesudı aşa otyryp, Oljas Bektenov Memleket basşysy ekonomikany ärtaraptandyru qarqynyn arttyruǧa jäne investisiialyq ahualdy odan ärı jaqsartuǧa basymdyq beretının atap öttı. Jaŋa Konstitusiianyŋ qabyldanuymen Qazaqstan özınıŋ damuynyŋ jaŋa kezeŋıne köşude. İnvestisiialyq saiasat jäne investisiialar tartu ekonomikalyq ösudıŋ tūraqty dinamikasyn qoldaudyŋ, infraqūrylymdy jaŋǧyrtudyŋ, tehnologiialardy jaŋartudyŋ jäne önımdılıktı arttyrudyŋ negızgı faktorlary bolyp otyr.
«Memleketterdıŋ bäsekege qabılettılıgı köbınese ekonomikalyq saiasattyŋ sapasy, institusionaldyq özgerısterdıŋ jyldamdyǧy, sondai-aq boljamdy jäne tartymdy ıskerlık orta qalyptastyru qabıletımen aiqyndalady. Prezident tapsyrmasy boiynşa Qazaqstanda investorlarmen özara ıs-qimyldyŋ tūtas arhitekturasy qūryluda. Iаǧni, kapital tartu üşın şet elderde syrtqy konturdy küşeituden bastap investorlardyŋ qūqyqtaryn qorǧaudy nyǧaitu ärı el ışındegı jobalardy qoldaudyŋ tiımdılıgın arttyruǧa deiıngı keşendı şaralar jüzege asyryluda. Barlyq qabyldanǧan şeşımder Qazaqstan azamattarynyŋ tabysyn arttyruǧa jäne olardyŋ ömır süru sapasyn jaqsartuǧa baǧyttalǧan», — dep atap öttı Oljas Bektenov.
QR Premer-ministrı Düniejüzılık bank ökılderın investisiia tartu maqsatynda qūrylǧan elımızdegı ekojüie turaly habardar ettı. Jaŋa şaralardyŋ qatarynda investorlar men joǧary bılıktı mamandarǧa qyzmetı barysynda jaǧdai jasau üşın «Altyn viza» dep atalatyn vizalyq rejimdı engızu, bırlesken bastamalardy tiımdı ılgerıletu üşın Üilestıru keŋesınıŋ rölın küşeitu bar.
Kezdesuge qatysuşylar aǧymdaǧy ahualǧa sarapşylyq közqarastaryn bıldırıp, älemdık ürdıster jaǧdaiynda tıkelei şeteldık investisiialar aǧynyn arttyru boiynşa bırqatar ūsynystar aitty.
Düniejüzılık banktıŋ Ortalyq Aziia boiynşa direktory Nadji Benhassin Qazaqstandaǧy ekonomikalyq prosesterdı jaqsartu jäne jaŋǧyrtu jönındegı atqarylyp jatqan jūmystardy oŋ baǧalady. Onyŋ aituynşa, elımız tūraqty investisiialyq tartymdylyqty saqtap otyr. Sonymen qatar, joǧary kırıstı ekonomikaǧa köşu ösu modelın özgertudı jäne investisiialardyŋ tiımdılıgın arttyrudy talap etedı. Mūndaǧy maŋyzdy mındet – önımdılıktı arttyru.
Düniejüzılık banktıŋ jetekşı ekonomisı Kristos Kostopulostyŋ baǧalauy boiynşa Qazaqstan bırqatar serpındı damyp kele jatqan ekonomikalarmen salystyruǧa keletın JIÖ ösımınıŋ tūraqty qarqynyn körsetıp otyr, būl damudyŋ jaŋa kezeŋıne ötuge negız jasaidy. Ol eŋbek önımdılıgınıŋ ösuıne innovasiialardy engızudıŋ maŋyzdylyǧyn atap öttı. Naryqtyq tetıkterdı paidalana otyryp, kompaniialardy zamanaui tehnologiialardy belsendı qoldanuǧa yntalandyru qajet. Būl öz kezegınde tūtastai alǧanda el ekonomikasynyŋ bäsekege qabılettılıgınıŋ ösuıne alyp keledı.
Düniejüzılık banktıŋ Europa jäne Ortalyq Aziia öŋırı boiynşa kölık jönındegı praktika jetekşısı Şomik Radj Mendiratta Qazaqstannyŋ kölık infraqūrylymynyŋ investisiialyq tartymdylyǧyn arttyru jönındegı mümkındıkterıne nazar audardy jäne äuejailar, porttar, temırjol jäne avtomobil joldary, sondai-aq qalalyq kölık jobalaryna TŞİ tartudy odan ärı ūlǧaitu üşın ūsynymdaryn aitty.
Düniejüzılık Banktıŋ sifrlandyru boiynşa praktika jetekşısı İzabel Neto Pavlodar oblysyndaǧy «DÖO alqaby» jobasyna nazar audaryp, onyŋ öŋırdıŋ investisiialyq tartymdylyǧy üşın maŋyzdy ekenın atap öttı. Sondai-aq, onyŋ aituynşa, Qazaqstanda sifrlyq infraqūrylymdy damytu kezınde ülgı etuge bolatyn Braziliia men Grekiiada köptegen halyqaralyq oŋ mysaldar bar.
Sonymen qatar, qatysuşylar elımız üşın maŋyzdy jobalarǧa jeke kapitaldy tartu tetıkterıne de nazar audardy. Halyqaralyq qarjy korporasiiasynyŋ (IFC) Ortalyq Aziia boiynşa öŋırlık menedjerı Maikl Opagi MJÄ jobalary biznes üşın ekonomikalyq jaǧynan tartymdy boluy tiıs ekenın atap öttı. Būl jeke infraqūrylymdyq investisiialardyŋ äleuetın aşady.
Köterılgen mäselelerge qatysty Ūlttyq banktıŋ, Strategiialyq josparlau jäne reformalar agenttıgınıŋ, Ūlttyq ekonomika, Kölık, Jasandy intellekt jäne sifrlyq damu ministrlıkterınıŋ basşylyǧy tüsınıkteme berdı.
Ūlttyq bank töraǧasy Timur Süleimenov ūzaq merzımdı şeteldık investisiialardy tartu üşın negızgı şarttardyŋ bırı retınde makroekonomikalyq tūraqtylyqty qamtamasyz etudıŋ maŋyzdylyǧyn atap öttı, öitkenı investorlar üşın boljanatyn makroekonomikalyq ortanyŋ jäne infliasiialyq täuekelderdı tömendetu mümkındıgınıŋ boluy tūraqty kırıstılıktı qamtamasyz etu üşın öte maŋyzdy. Osyǧan bailanysty tehnologiialardy transfertteuge, jabdyqty jaŋǧyrtuǧa jäne önımdılıktı arttyruǧa, sondai-aq fiskaldyq jäne aqşa-kredit saiasatyn tiımdı üilestıruge baǧyttalǧan investisiialarǧa nazar audaru qajet.
Memlekettık-jekemenşık ärıptestıktı damytu mäselesı boiynşa Prezidenttıŋ keŋesşısı – Strategiialyq josparlau jäne reformalar agenttıgınıŋ töraǧasy Äset Erǧaliev jobalardy dūrys qūrylymdaudyŋ, Düniejüzılık banktıŋ täjıribesın qosa alǧanda, elışılık jäne halyqaralyq täjıribenı zerdeleudıŋ, sondai-aq MJÄ salasyndaǧy özara ıs-qimyldy küşeitudıŋ maŋyzdylyǧyn atap öttı. Onyŋ pıkırınşe, MJÄ qūraldary strategiialyq maqsattarǧa jetu jäne jaŋa infraqūrylym qūru üşın paidalanyluy tiıs.
Premer-ministrdıŋ orynbasary – ūlttyq ekonomika ministrı Serık Jūmanǧarin Ükımettıŋ jaŋa belsendı investisiialyq saiasatty jüzege asyryp jatqanyn atap öttı. 2025 jyly Qazaqstan bır jyl būrynǧy $17,9 mlrd-pen salystyrǧanda $20,5 mlrd investisiia tartty. Sonymen qatar, ekonomikalyq damudyŋ jaŋa modelıne köşu şeŋberınde eŋbek önımdılıgın arttyru, tehnologiialardy engızu jäne adami kapitaldy damytu jönınde şaralar qabyldanuda. Basym baǧyttardyŋ qatarynda kömır himiiasy, mūnai-gaz himiiasy, himiia önerkäsıbı, metallurgiia, AÖK önımderın qaita öŋdeu, turizm jäne farmasevtika körsetılıp otyr. Sondai-aq, bırlesken jobalardy jüzege asyru üşın älemdık jetekşı kompaniialardy tartu jūmystary jürgızılude.
Kezdesudı qorytyndylai kele, Premer-ministr qatysuşylarǧa mazmūndy dialog pen syndarly ūsynystary üşın alǧysyn bıldırdı. Jauapty memlekettık organdarǧa äleumettık-ekonomikalyq reformalardy jüzege asyru jönındegı ıs-qimyl josparynda aitylǧan ūsynymdardy bekıtu tapsyryldy.
«Ükımet özara tiımdı serıktestıktı arttyruǧa baǧyttalǧan ūsynystarǧa qaşan da aşyq. Bügıngı kezdesu qazırgı jaǧdaida jeke sektordyŋ belsendı qatysuy men sapaly institusionaldyq ortany, bäsekelestıktı damytudy jäne innovasiialardy engızudı qamtamasyz etpeiınşe tūraqty ekonomikalyq ösımge qol jetkızu mümkın emes ekenın taǧy da rastady. Aǧymdaǧy sessiianyŋ qorytyndysy bızdıŋ barlyq saladaǧy bırlesken jūmysymyzǧa jaŋa serpın beretınıne senımdımın», — dedı Oljas Bektenov.
