Mäjılıs Töraǧasy Erlan Qoşanov bastaǧan «Ädılettı jäne Progressivtı Qazaqstannyŋ Halyqtyq Konstitusiiasy üşın!» Jalpyūlttyq Koalisiiasy Jambyl oblysyna keldı. Öŋırde Koalisiia müşelerı jūrtşylyqpen, jastarmen, eŋbek ūjymdarymen jäne şaǧyn biznes ökılderımen äŋgımelestı. Kezdesuge qatysuşylar jaŋa Konstitusiia memlekettıŋ ūzaq merzımge negızdelgen ūlttyq müddesıne tolyq sai keletının jäne onyŋ damuyna quatty serpın beretının atap öttı.
«Köne Taraz» tarihi-mädeni keşenınde ötken jūrtşylyqpen kezdesuge oblystyŋ şamamen 500 tūrǧyny – ziialy qauym ökılderı, ardagerler, medisina qyzmetkerlerı, pedagogtar jäne özge de azamattar qatysty.
Öz kezegınde Erlan Qoşanov Memleket basşysy Qasym-Jomart Toqaevtyŋ Prezident qyzmetıne kırısken sätınen bastap jaŋa Konstitusiianyŋ negızı qalana bastaǧanyn, al qūjattyŋ özı auqymdy qoǧamdyq dialogtyŋ nätijesı ekenın jäne azamattardyŋ ädıldıkke, zaŋ üstemdıgıne, senımdı bolaşaqqa degen sūranysyn aiqyn körsetetının atap öttı.
«Referendum ūltymyzdyŋ bırlıgın, tūtastyǧyn aişyqtaidy. Būl Prezidenttıŋ halqyna arqa süieitının, al halyq Prezidentke senetının körsetedı. El damuynda referendum şeşuşı röl atqarǧan mūndai mysaldar älemde de jetkılıktı. Mäselen, XIX ǧasyrdaǧy Şveisariiadaǧy Konstitusiia jönındegı referendum, Fransiiadaǧy Besınşı respublika qūru boiynşa ötken referendum dünie jüzı tarihynda qaldy. Aldaǧy bızdıŋ referendum da el tarihynda altyn ärıppen jazylatyn tarihi oqiǧaǧa ainalady dep sanaimyn. Sondyqtan taŋdau da, soŋǧy şeşım de özderıŋızde», – dedı ol.
Mäjılıs Spikerı oblys tūrǧyndarynyŋ belsendı azamattyq ūstanymyn, Memleket basşysynyŋ reformalary men saiasatyna jüielı türde qoldau körsetıp kele jatqanyn erekşe atap öttı. Onyŋ aituynşa, jaŋa Konstitusiia jobasynan ärbır azamat özın tolǧandyrǧan sūraqtarǧa jauap taba alady. Onyŋ negızınde «adam memleket üşın emes, memleket adam üşın» degen qaǧidat berık ornyqty.
Kezdesuge qatysuşylar jobada ärbır qazaqstandyq azamatqa jaqyn Ädılettı Qazaqstan, Zaŋ men Tärtıp, Adal azamat, Taza Qazaqstan syndy qasterlı qūndylyqtar bekıtılgenıne nazar audardy. Al Prezidenttıŋ ıs jüzınde jüzege asyrylyp jatqan «halyqpen bırge» qaǧidaty el azamattarynyŋ memleket bolaşaǧyn aiqyndau ısındegı öz rölın tereŋ sezınuıne mümkındık berdı.
Kezdesu barysynda Koalisiia müşelerı jobadaǧy negızgı novellalar turaly baiandady. Mäjılıs deputaty Ünzila Şapaq adam qūqyǧyna kepıldık beru aiasy keŋeigenıne jäne azamattardyŋ äleumettık tūrǧyda qorǧaluyna nazar audardy. «Aq jol» Qazaqstan Demokratiialyq partiiasynyŋ Töraǧasy Azat Peruaşev käsıpkerlık pen ekonomikany damytu üşın tüsınıktı ärı tūraqty erejelerdı bekıtudıŋ maŋyzyn atap öttı. Tarihşy ärı arheolog Sauran Qaliev preambulada Ūly Dalanyŋ myŋjyldyq tarihynyŋ sabaqtastyǧy körınıs tabuy memlekettıŋ bıregeilıgın aiqyndap, damu baǧdaryn belgıleitının jetkızdı. «Anaǧa taǧzym» ortalyǧynyŋ direktory Elmira Myrza-Ǧali dästürlı otbasylyq qūndylyqtardy nyǧaitudyŋ maŋyzyna toqtaldy. Onyŋ aituynşa, qūjatta otbasy institutynyŋ mänı men maŋyzy, aǧa buynǧa qūrmet, balalarǧa qamqorlyq jäne tärbie beru ısındegı sabaqtastyq bekıtıldı. Būl – qoǧamnyŋ tūraqtylyǧy men bırlıgınıŋ berık negızı.
Öz sözınde Mäjılıs deputaty Aidos Sarym älemde kürdelı geosaiasi özgerıster jürıp jatqanyn, būrynǧy halyqaralyq tärtıp bırtındep öz maŋyzyn joǧaltyp, memleketter jaŋa jaǧdaiǧa beiımdeluge mäjbür bolyp otyrǧanyn atap öttı. Onyŋ aituynşa, däl osy tūsta memlekettıŋ ışkı tūraqtylyǧyn aldyn ala nyǧaityp, jüielı reformalar arqyly ornyqty damudy qamtamasyz etu asa maŋyzdy. Jaŋa Konstitusiia osyndai keşendı jaŋǧyrudy qamtamasyz etedı.
Konstitusiialyq reforma jönındegı komissiia müşesı Jaqsybek Qūlekeev jaŋa Konstitusiiada alǧaş ret adami kapital – bılım, ǧylym jäne innovasiia strategiialyq basymdyq deŋgeiınde bekıtılgenın, sebebı däl osy salalar zamanaui ekonomikanyŋ negızgı qozǧauşy küşıne ainalǧanyn atap öttı.
Taraz qalasynda student jastarmen de kezdesu öttı. Oǧan 500-den astam adam – jastar ūiymdarynyŋ köşbasşylary, belsendıler jäne studenttık özın-özı basqaru ökılderı qatysty. Qatysuşylar jaŋa Konstitusiiada adami kapitaldy damytu jäne bılım ekonomikasyn qalyptastyru mäselesı basym baǧyt retınde aiqyndalǧanyn atap öttı. Qūjat aiasynda jastarǧa berıletın jaŋa mümkındıkter jan-jaqty talqylandy. Olardyŋ qatarynda bılım, ǧylym jäne innovasiiany jetıldıru, jas mamandarǧa qoldau körsetu jäne özın jan-jaqty damytuǧa teŋ jaǧdai jasau mäselelerı bar.
«Qazfosfat» JŞS-nyŋ öndırıs alaŋynda Koalisiia müşelerı käsıporynnyŋ eŋbek ūjymymen kezdestı. 100-den astam qyzmetker qauıpsız ärı qolaily eŋbek jaǧdaiyna qatysty tıkelei memlekettık kepıldıktıŋ Konstitusiia deŋgeiınde bekıtıluınıŋ maŋyzyn atap öttı. Zauyt jūmysşylary jaŋa Konstitusiia jobasyn Eŋbek adamynyŋ qūqyǧyn qorǧaudy küşeituge jäne onyŋ el damuyndaǧy erekşe rölın moiyndauǧa baǧyttalǧan naqty qadam retınde baǧalaityndaryn jetkızdı.
Asa auylynda «Qaryzsyz qoǧam» jobasyna qatysuşylarmen – şaǧyn jäne mikrobiznes ökılderımen, özın-özı jūmyspen qamtyǧan azamattarmen jäne auyl tūrǧyndarymen kezdesu öttı. Mäjılıs deputaty ärı joba jetekşısı Däulet Mūqaev būl bastamanyŋ jüielı jüzege asuy bılım beru jäne qoldau körsetu qadamdary adamdardyŋ öz ömırın öz betınşe özgertuıne naqty mümkındık beretının aiqyn körsetkenın atap öttı. Är azamat adal eŋbek etıp, öz ısın damytyp, bolaşaqqa senımmen qarai alatyn osyndai mümkındıkter qoǧamy endı Konstitusiia deŋgeiınde bekıtılıp otyr. Qatysuşylar jaŋa Negızgı zaŋnyŋ preambulasynda Ädılettı Qazaqstan ideiasy men «Zaŋ men tärtıp» qaǧidatynyŋ körınıs tabuyn tolyq qoldaityndaryn jetkızdı.
Osy künı Super-pharm farmasevtikalyq zauytynyŋ ūjymymen kezdesu öttı. Käsıporyn qyzmetkerlerı aldaǧy referendumda jaŋa Konstitusiiany qoldauǧa daiyn ekenderın mälımdedı. Olardyŋ aituynşa, qūjat jobasynda jariialanǧan teŋ mümkındıkter men adal bäsekelestık qūndylyqtary memlekettıŋ ekonomikalyq ösımın qamtamasyz etetın käsıporyndardyŋ damuy üşın asa maŋyzdy.
Kezdesuler qorytyndysy boiynşa Jambyl oblysynyŋ tūrǧyndary jaŋa Negızgı zaŋ jobasyn qoldaityndaryn bıldırıp, onyŋ qoǧamdy bırıktıru jäne memlekettı ūzaq merzımdı damytu ısındegı maŋyzyn atap öttı. Barşa qatysuşy 15 nauryzda referendumǧa kelıp, jaŋa Konstitusiiaǧa dauys beruge jäne Quatty, Ädılettı ärı Progressivtı Qazaqstan qūru ısıne öz ülesterın qosuǧa daiyn ekenderın jetkızdı.
Eske sala keteiık, «Ädılettı jäne Progressivtı Qazaqstannyŋ Halyqtyq Konstitusiiasy üşın!» Jalpyūlttyq Koalisiiasy biyl 13 aqpanda qūryldy. Onyŋ qūramyna 5 saiasi partiia men şamamen 300 qoǧamdyq ūiym kırdı. Olar 5 millionǧa juyq qazaqstandyq azamatty bırıktırude.
