Memleket basşysy Qasym-Jomart Toqaev dästürge sai jyl basynda «Turkistan» basylymyna auqymdy sūhbat berıp, el damuyna qatysty bırneşe mäselenı köterdı. Prezident būl sūhbatynda ötken jyldy qorytyndylap qana qoimai, memlekettıŋ aldaǧy jyldarǧa arnalǧan strategiialyq baǧytyn, bilıktıŋ qoǧam aldyndaǧy jauapkerşılık filosofiiasyn aşyp körsettı.
Salyq töleseŋız – qyzmet körsetıledı, infraqūrylym salynady, qauıpsız orta qalyptasady
Prezident sūhbatynyŋ basym bölıgın salyq reformasynyŋ jäne «Tariftı investisiiaǧa aiyrbastau» baǧdarlamasynyŋ maŋyzyna arnady. Memleket basşysynyŋ paiymynşa, jaŋa Salyq kodeksı, bırınşı kezekte, qazırgı zamanǧy qoǧamdyq kelısımşart sanalady. Onda salyqtar auyrtpalyq retınde qabyldanbauǧa tiıs.
«Jaŋa Salyq kodeksınde baqylau jasauǧa emes, özara serıktestık ornatuǧa basa män berıledı, iaǧni, osy üderıske qatysuşylardyŋ bärı – memleket te, biznes te, azamattar da öz mındetın adal oryndauǧa tiıs. Bırın-bırı özara tolyqtyryp tūratyn mūndai jüiede salyq töleu auyrtpalyq retınde qabyldanbaityn bolady. Tüptep kelgende, salyq töleu degenımız – zamanaui qoǧamdyq kelısımşart degen söz. Salyq töleseŋız – qyzmet körsetıledı, infraqūrylym salynady, qauıpsız orta qalyptasady, tyŋ mümkındıkter paida bolady. Kerek deseŋız, būl – ädıldık bolu üşın jüktemenı qaita bölu qūraly, äleumettık tūrǧydan älsızderdı qoldau jäne ekonomikalyq tūrǧydan «belsendı ortany» odan ärı damytu täsılı», - dedı Memleket basşysy.
Prezident 2025 jyldyŋ basty nätijesı retınde ekonomikalyq ösımnıŋ 6 paiyzdan asqanyn, ışkı jalpy önımnıŋ 300 milliard dollarǧa jetkenın atap öttı. Alaida, būl körsetkışterdı absoliuttı jetıstık dep baǧalauǧa bolmaitynyn, toqmeiılsuge jol berılmeitının aitty.
Tarifter men infraqūrylym: jasyryn subsidiia däuırı aiaqtaldy
Energetika men kommunaldyq şaruaşylyqqa qatysty aitylǧan pıkırler – sūhbattyŋ eŋ batyl bölıgı. Prezident aşyq aitty: tömen tarifter – äleumettık ädıldık emes, auqatty toptarǧa berılgen jasyryn subsidiia.
Būl tezis köpşılıkke ūnamauy mümkın, bıraq onyŋ logikasy aiqyn. Tozǧan infraqūrylymdy ūstap tūru üşın şynaiy naryqtyq mehanizmder qajet. Prezidenttıŋ «kım qanşa tūtynsa, sonşa töleidı» qaǧidatyn engızuı – äleumettık memleket modelın naryqtyq tärtıppen üilestıruge ūmtylys.
Sonymen qatar, memleket atauly äleumettık qoldaudan bas tartpaitynyn naqtylap otyr. Iаǧni, jalpyǧa bırdei arzan tarif emes, naqty mūqtajǧa baǧyttalǧan kömek.
Logistika, agroönerkäsıp jäne turizm: ekonomikany ärtaraptandyrudyŋ üş tıregı
Sūhbatta logistika, auyl şaruaşylyǧy, turizmdı damytu mäselesı söz boldy.
Prezident sūhbatynda Qazaqstandy Euraziianyŋ kölık-logistikalyq habyna ainaldyru ideiasyn taǧy da naqtylai tüstı. Temırjol, avtojol, port infraqūrylymyna salynatyn investisiialar – geosaiasi täuekelder jaǧdaiynda eldıŋ bäsekege qabılettılıgın saqtaudyŋ joly.
Auyl şaruaşylyǧyna qatysty syn da aşyq aityldy. Subsidiia köp, bıraq nätije kümändı. Būl jerde Prezident kooperasiia ideiasyn alǧa tartyp, masyldyq psihologiiadan arylu qajettıgın meŋzedı. Būl – agrarlyq saiasattaǧy ideologiialyq betbūrys.
«Eŋ aldymen, mal şaruaşylyǧyn damytu kerek. 2035 jylǧa qarai älemde mal etın tūtynu kölemı 233 million tonnaǧa deiın ösedı. Soǧan säikes, onyŋ importy 27 million tonnaǧa deiın artady. Qazaqstannyŋ, syrtqa, äsırese, Aziia elderıne et şyǧaratyn ırı eksporttauşyǧa ainalatyn mümkındıgı bar», - dedı Prezident.
Turizm salasyna kelgende Memleket basşysy jauapty tūlǧalardyŋ nemqūrailyǧyn, jalǧan ekobelsendılıktı, salanyŋ ışkı bäsekesın jasyrmai synady.
«Men Ükımetke eskertu jasaǧannan keiın turizmdı damytu jūmystary jandana tüstı. Alaida, aldymyzda ūzaq ta kürdelı jol tūr. Būl – ekonomika, mädeniet, qauıpsızdık jäne biznes – barlyǧy bır jerge toǧysatyn kürdelı sala. Mūnda öz jūmysyna jan-tänımen berılgen käsıbi mamandar, eŋ bastysy, naǧyz otanşyl azamattar jūmys ısteuı kerek. Turizm salasynda jalqaulyq pen nemqūrailylyqqa, aşközdık pen dörekılıkke jol joq», - dedı Memleket basşysy.
Sifrlandyru, jasandy intellekt
Memleket basşysy Qazaqstanda 2026 jyl Sifrlandyru jäne jasandy intellekt jyly dep jariialanǧanyn eske saldy.
«Būl elımız üşın tarihi mümkındık ekenın jaŋa ǧana aityp öttık. Tübegeilı sifrlyq özgerıster jasap, jasandy intellektını engızu ekonomikanyŋ jäne basqa da köptegen salanyŋ damuyna tyŋ serpın beredı. Memlekettı basqarudan bastap, bılım beru jäne densaulyq saqtau salasyna deiın – barlyq baǧytta ösıp-örkendeuge jol aşady. Täuelsızdıgımızdıŋ 35 jyldyǧy – elımız üşın aituly data ärı osyǧan deiın jürıp ötken jolymyzdy oi elegınen ötkızıp, bolaşaqqa jospar qūratyn sät. Täuelsızdıktıŋ mereilı belesın as ta tök nauqanşyldyqqa ainaldyrmau kerek, būl Qazaqstannyŋ ösıp-örkendeuınıŋ simvoly boluǧa tiıs», - dedı Qasym-Jomart Toqaev.
«Taza Qazaqstan» aksiiasy jalǧasady
Memleket basşysynyŋ bastamasymen 2024 jyly qolǧa alynǧan aksiia bügınde halyqtyq sipatqa ie bolyp otyr. 2025 jyly jalpyūlttyq ıs-şara aiasynda respublika aumaǧynda 2,4 millionǧa juyq köşet otyrǧyzylǧan.
Prezident «Taza Qazaqstan» aksiiasyn aldaǧy uaqytta da erekşe nazarynda ūstaitynyn airyqşa atap öttı.
«Būl jūmystyŋ män-maŋyzy öte zor. Sebebı, «Taza Qazaqstan» jūrtty ünemşıl ärı aqpeiıl boluǧa, daŋǧazalyqtan aryluǧa, ünemı ızdenıp, alǧa ūmtyluǧa, ortaq jauapkerşılıktı ūmytpauǧa, elge janaşyrlyq tanytyp, qaiyrymdylyq jasauǧa ündeidı. Bızdıŋ bastamamyzben Bırıkken Ūlttar Ūiymy 2026 jyldy Halyqaralyq erıktıler jyly dep jariialady. Būl qadam «Taza Qazaqstan» ideiasymen tolyq ündesedı. Men osy jalpyhalyqtyq qozǧalysty airyqşa maŋyzdy ideologiialyq aksiia dep sanaimyn. Öitkenı, tazalyq degenımız – maǧynasy tereŋ, mazmūny san qyrly ūǧym. Tazalyq ūǧymy jan dünienıŋ de, jer dünienıŋ de toqyrauyn emes, güldenuın, kırşıksız taza boluyn bıldıredı. Tüptep kelgende, tazalyq ūlt bolmysynyŋ özegıne ainaluǧa tiıs», - dedı Memleket basşysy.
Zaŋsyz şyǧarylǧan aktivter qaitarylyp, el igılıgıne jūmsalyp jatyr
Memleket basşysy sūhbatynda syrtqa zaŋsyz şyǧarylǧan aktivterdı elge qaitaru jönındegı auqymdy jūmys jalǧasyp jatqanyn atap öttı. Mäselen, bügınge deiın oligopoliia ökılderınen 1,3 trillion teŋgeden astam qarjy öndırılıp, sonyŋ 1 trillion teŋgeden astamy memleket qazynasyna tüsken. Arnaiy memlekettık qordaǧy qarajat esebınen elımızde jalpy qūny 482 milliard teŋge bolatyn 434 äleumettık jäne kommunaldyq nysan salynyp jatyr. Onyŋ qatarynda 227 sumen qamtamasyz etu, 183 densaulyq saqtau, 11 bılım beru, 5 sport, 8 infraqūrylym nysanynyŋ qūrylysy bar. Sondai-aq, Pavlodar, Arqalyq, Balqaş qalalaryndaǧy äuejailar jaŋǧyrtylyp jatyr.
Aktivterı kümän tudyryp, küdıkke ılıngen adamdardyŋ köbı qarjysyn elge investisiia retınde saluǧa niet bıldırgen. Olarmen jalpy somasy 5 trillion teŋgeden asatyn kelısımder jasalǧan. Būl qarajat esebınen investisiialyq jäne äleumettık jobalardy jüzege asyrudy josparlap otyr. Onyŋ ışınde turistık, kölık-logistikalyq ortalyqtar, tau-ken, metallurgiia, energetika sektorlaryna qatysty jobalar bar. Ädettegıdei, bılım beru, densaulyq saqtau, mädeniet, sport salalaryna, sondai-aq, mūqtaj jandardy oŋaltu jäne äleumettık ortaǧa beiımdeu baǧdarlamalary qarjylandyrylady.
