كۇيدىڭ ءوز قالىبىن بۇزباي جۇرگەندەرگە ريزامىن

2178

كۇيشى قازەن ابۋعازى تارباعاتاي تاۋىنىڭ بەرگى بەتىندەگى اقسۋاتتاعى بابا توپىراعىنا ورالىپ، ءتۇتىن تۇتەتكەلى، جارى مەيىربانمەن جەتى ۇل، ءبىر قىز ءسۇيدى. سال-سەرىلەردىڭ سارقىتىنداي بولعان ۇلدارى شەتىنەن ءانشى، كۇيشى: ءبىرى – ەلىمىزگە تانىمال بالبارماق كۇيشى، ونەر زەرتتەۋشىسى مۇرات ابۋعازى، ءبىرى – تالاي ءان دودالارىنىڭ الدىن بەرمەي جۇرگەن تالعات بولسا، ءبىرى – كونسەرۆاتوريانى بىتىرگەن سوڭ، اقسۋات مادەنيەت ءۇيىن دامىتۋعا اۋىلعا كەتكەن ماراتتاي ءانشى ۇلى. «قازاق­تىڭ 1000 كۇيى»، «شىعىستىڭ شىڭىراۋ كۇيلەرى» جيناق­تارىنا بىرقاتار كۇيى ەنگەن، التاي-تارباعاتاي كۇيشىلىك مەكتەبىنىڭ قورىن بايىتۋدا وزىندىك ەڭبەگى بار كۇيشى اتامىز قازەن ابۋعازى الما­تىعا بالالارىنا كەلگەندە، اڭگىمەلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.

– كۇيدى العاش كىمنەن ۇيرەندىڭىز؟ تەگىڭىزدە كۇيشىلەر بار ما ەدى؟

– اكەم ابۋعازى دا، ناعاشىم تەبەگەن دە – دومبىرا شەرتكەن جاندار. ناعاشىم جا­ڭا ءتۇسىپ وتىرعان كەلىنشەكتى دومبىرانىڭ قۇدىرەتىمەن سول ۇيگە توقتاتپاي، قايتادان الىپ قاشىپ كەتكەن ەكەن. ارعى بەتتەن زاي­سانعا ءوتىپ، كەيىننەن جىلان شاعىپ الىپ، ءبىر كوزى كورمەي، باسى اۋىرىپ، دومبىرانى تاستاپ كەتكەن ادام. ورازعالي دەگەن كىندىك اعام بولدى، دومبىرانىڭ «ءبىسمىللاسىن» كىشكەنە كۇنىمدە سودان ۇيرەنىپ، جال­عاس­تىرىپ كەتتىم. اكەم حالىق كۇيلەرىن شەرتىپ وتىراتىن. سول بۇرىنعىنىڭ سازدارى قۇلا­عى­ما ءسىڭىستى بولعان عوي.

– كىمنىڭ كۇيلەرىن تارتاسىز؟ بۇ­رىن­عى كۇيشىلەردىڭ تاسپالارىن تىڭ­دا­دى­ڭىز با؟

– جوق، بۇرىنعى كۇيشىلەردى تىڭداۋ مۇمكىندىگى بولعان جوق. ەڭ العاش ورازعالي اعام تاتاردىڭ «جىر كۇيىن» ۇيرەتكەن. تات­تىم­بەتتىڭ «سارجايلاۋىن»، كوبىنە ءوز كۇي­لەرىمدى شەرتەم.

– ءوزىڭىزدىڭ ءتول تۋىندىلارىڭىز تۋرالى ايتساڭىز؟ قانشا كۇيىڭىز بار؟

– وتىزعا تاياۋ كۇيىم بار. العاشقى كۇيىم­دى تۇڭعىش ۇلىما ارناپ شىعاردىم. ول تالدىقورعاننىڭ سارقاندىندا وقىپ جۇرگەن. كەلىپ-كەتۋ، كولىك قاتىناسىنىڭ ءوزى – قيىن شارۋا. بىردە ونىڭ ءتۇن ىشىندە ۇيگە تە­­لە­فون شالىپ، اياقاس­تىنان «اسكەرگە كە­تەم» دەمەسى بار ما؟ جۇرەگىم اۋى­رىپ، قاتتى تولقۋمەن «بەي­بىت» اتتى كۇيىم شىقتى. «تىنىشتىق بول­­­سا، وسىنداي بەي­­­بىت زاماندا امان-ەسەن كەلەر» دە­گەن نيەتتەن تۋعان ەدى.

– «كۇي شى­عا­رىپ، دومبىرا شەر­تۋىڭىزگە اسەر ەتكەن ادام – اكەم» دەدىڭىز. اكە­ڭىزگە ارناپ كۇي شى­عار­عان بولارسىز؟ وزى­­ڭىزگە تار­تىپ دوم­بىرانى دا سولاقاي تارتاتىن كۇيشى ۇلى­ڭىز مۇ­رات­قا سىن كوز­بەن قا­رايسىز با؟ ونىڭ كۇي­­شى­لى­گىنە قان­داي باعا بەرەسىز؟

– مەن – ءبىر اكە­دەن جال­عىزبىن. اكەمنىڭ زي­راتى شەكارانىڭ ار جاعىندا قالىپ قويدى. «تىم بولماسا، زيراتىن كورىپ، قۇران باعىشتاپ جۇرە المايمىن» دەگەن وي كوڭىلىمنەن شىقپاي، مازالايتىن. سول جۇرەك تولقىنىسىنان اكەمە ارناپ «قايران، اكەم» دەگەن كۇي شىعاردىم. كۇيلەرىمنىڭ بارلىعىن مۇرات بالام اۋىلعا كەلگەندە، ديكتوفونعا جازىپ، كەيىن نوتاعا ءتۇسىرىپ الدى. سونىڭ ارقاسىندا تالاي كۇيىم جارىق كوردى. «قازاقستان» ۇلتتىق ارناسىنداعى «جەتى ساز» باع­دار­لا­ماسىنا دا شىقتىم. «قازاقتىڭ 1000 كۇيى» انتولوگياسى مەن مۇرات زەرتتەپ، جيناعان «شىعىستىڭ شى­ڭىراۋ كۇيلەرى» جيناعىنا كۇيلەرىم ەندى، قۇ­د­ايعا شۇكىر. مۇرات كۇيىن دە تارتىپ، زەرت­تەۋمەن دە اينالىسىپ ءجۇر عوي. ونىڭ تارتقان كۇيلەرى كوڭىلىمە قاتتى جاعادى، ۇنايدى.

اعايىندى جانعالي، سارسەنعالي جۇزباەۆ دەگەن كۇيشىلەر بار. سولاردىڭ دا كۇي شەرتىسىنە ءتانتىمىن.

– ءومىر بويى اعاش ۇستاسى بولدىڭىز. كەڭەس وكىمەتى كەزىندە ءسىزدىڭ كۇيشى ەكەنىڭىزدى ءوز ەلىڭىز ءبىلىپ پە ەدى؟ قولداۋ كوردىڭىز بە؟ كۇيشى رەتىندە شاقىرىپ، مەرەيىڭىزدى وسىرگەن ادامدار بولدى ما؟

– كەڭەس داۋىرىندە ەشقانداي قولداۋ كورگەن جوقپىن. تاۋەلسىزدىك العان سوڭ، بالالارىم وسى جولعا تۇسكەندە بارىپ تانىلا باستادىم عوي. مەن تۋرالى ەستىپ، العاش ىزدەپ كەلىپ، سۇحبات العان وسكەمەندەگى ولكەلىك مۇراجايدىڭ ادەبي-مۋزىكالىق ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قارلىعاش حاسەيىن­قى­زى بولدى. ول قارىنداسىم مۇراجايدا بالالارعا اشىق ساباق وتكىزىپ، مەنىڭ شى­عار­ماشىلىعىممەن تانىستىردى. ونىسىنا راقمەت. كۇيدىڭ ءبارى بىردەي كەرەمەت بول­مايدى، ءتاۋىر دەگەندەرى جيناقتارعا ەنىپ جاتىر، «مادەني مۇرا» بويىنشا شىق­قان «قازاقتىڭ 1000 كۇيى» جيناعىنا كۇي­لە­رىم­نىڭ ەنگەنىنىڭ ءوزى نەگە تۇرادى؟! اللاعا شۇكىر.

– اتا، بۇگىندە قازاقتىڭ قارا دوم­بى­راسىن ەستراداعا قوسىپ، كۇيلەردى «دەككو» جانرىمەن ارلەپ جۇرگەن قان­شاما باۋىرلارىڭىز بار. بۇعان كوڭى­لىڭىز تولا ما؟

– كۇيدىڭ ءوز قالىبىن بۇزباي جۇرگەن­دەر­گە ريزامىن. ال باسقاداي دۇنيەلەردى قوس­قان ناقتى قازاقتىڭ ەكى شەكتى دوم­بى­راسىنان شىققان ساف كۇيىندەي بولمايدى. اۋەنى، سازى وزگەرىپ، بەرەكەسى كەتىپ قالا­دى.

– اڭگىمەڭىزگە راقمەت! ونەرىڭىز ۇر­پاق­قا جالعاسا بەرسىن!


جادىرا جۇماكۇلباي، «الاش ايناسى».

پىكىرلەر
رەداكتسيا تاڭداۋى
Серіктестер/Партнеры
Студия IMA - создание сайтов Доставка цветов Астана - Lova Buket