تاريح
13.09.2019
تاريح
قان توبىن اشقان ادام
كارل لاندشتەينەر — 1930 جىلى ادامداردىڭ قان توبىن انىقتاعانى ءۇشىن نوبەل سىيلىعىن يەمدەنگەن، يممۋنوگەماتولوگيانىڭ نەگىزىن قالاعان اۋستراليالىق دارىگەر. ول 1868 جىلى 14 ماۋسىمدا ۆەنا قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. ونىڭ اكەسى لەوپولد لاندشتەينەر اتاقتى ءارى دارىندى جۋرناليست بولسا، اناسى فاينا بىرنەشە مۋزىكالىق اسپاپتا شەبەر ويناعان. ەرتە جارىنان ايىرىلعان ول، بار كۇشىن ۇلىن تاربيەلەۋگە ارناعان. 1885 جىلى كارل گيمنازيانى اياقتاعان سوڭ، ۆەنا ۋنيۆەرسيتەت..
09.09.2019
تاريح
قازاق حانىمدارى
قازاقتىڭ حانىمدارىنىڭ ەسىمىن بىلەسىزدەر مە؟ ءوز ەسىمىمدى قازاق حانىمدارىنىڭ تىزىمىنەن كورىپ، ەسىمىمدى قويعان اجەمە ريزا بولدىم. سىزدەردە بىلە جۇرىڭىزدەر. جاعان-بەگىم حانىم – جانىبەك حاننىڭ جارى، قاسىم حاننىڭ اناسى اققوزى-بەگىم حانىم – شاح-بۇداق سۇلتاننىڭ (ابىلقايىر حاندىعى) جارى، مۇحاممەد شەيبانيدىڭ (شەيبانيدتەر حاندىعى) اناسى سۇيىنبيكە حانىم – جانىبەك حاننىڭ قىزى امانبيكە حانىم – جانىبەك حاننىڭ قىزى دادىم-بەگىم حانىم – بۇرىندىق حاننىڭ قىزى، شىع..
07.09.2019
تاريح
ايگىلى ءامىر تەمىر مەن شىڭعىس حاننىڭ قاتەلىكتەرى
ەكى قۇرلىقتى جانە بۇكىل كاۆكاز پەن قىرىمدى جاۋلاپ الىپ، ءوز بيلىگىن ورناتقان، ورتاازيالىق قالا سامارقاندى بيلىك ورتالىعىنا اينالدىرعان تۇركى ەلىنىڭ، سونىڭ ىشىندە قىپشاقتىڭ كوشپەلى جۇرتىنان شىققان داڭقتى يمپەراتور تەمىرلان ء(امىر) قانشاما جورىققا شىققانىمەن ەشۋاقىتتا جەڭىلىس دەگەندى بىلمەگەن. اسكەري شەبەرلىگى ونى تاريحتا ۇلى تۇلعا دارەجەسىنە كوتەردى. دۇنيە دوڭگەلەك دەگەن سول عوي، شىڭعىسحان اسا ءىرى تايپا نايمانداردى جەڭىپ بارىپ (ونىڭ وزىندە دە جام..
26.08.2019
تاريح
ورىستاردىڭ نەگىزگى اتا جۇرتى قاي جاق؟
مىنا ەكى كارتادا ەۋروپالىقتار حاتقا تۇسىرگەن 16 عاسىرداعى رەسەي تەرريتورياسى. ورىستىڭ ءوز اتا جۇرتى. ول كەزدە روسسيا اتاۋى جوق، ول كەزدە ورىستار موسكوۆيا كنيازدىگى دەپ اتالادى جانە ماسكەۋ ماڭىنداعى قالالاردا تۇراتىن ونداعان تايپا حالىقتارعا بولىنەدى. بۇل 1520 - 1550 جىلداردىڭ كارتاسى. ال روسسيا اتاۋى ورىسقا تەك 18 عاسىردا، پەتردىڭ تۇسىندا عانا بەكىدى، وعان شەيىن ورىسىڭىز تەك موسكوۆيا اتاۋىمەن بەلگىلى. كارتادا سول موسكوۆيا. موسكۆا قالاسى فيندەردى..
26.08.2019
تاريح
توقتامىس پەن ءامىر تەمىر
(قازاق جەرىنىڭ ءبىر تاريحى) جوشىنىڭ ۇلكەن ۇلى باتىي   1237-جىلى ورىس كنيازدىكتەرىن تالقانداپ، كيەۆ قالاسىن الىپ، دۋنايعا جەتىپ، ۆەنگريانى، موردۆانى باعىندىرعانى تاريحتان بەلگىلى.  سودان بەرى التايدان دۋنايعا دەيىنگى ەلدەر التىن ورداعا باعىنىشتى بولىپ، الىم تولەپ تۇرعان.  عاسىردىڭ ورتاسىنا  دەيىن التىن وردانى باتىيدىڭ ۇرپاقتارى بيلەگەنمەن،   1360-جىلداردان باستاپ ءىس جۇزىندە بيلىك باسىندا (بەكلەربەك، ءۋازىر قىزمەتىن اتقارعان) ماماي بولدى. ماماي  ا..
25.07.2019
تاريح
حالقىم دەپ قان جىلاعان قايران Cاكەن
كەيىندە بەلگىلى دە، بەلگىسىز سەبەپتەرمەن تۋعان حالقىنىڭ تاعدىرى جولىندا جاستايىنان باسىن بايگەگە تىككەن ساكەن سەيفۋللين اتىنا كۇيە جاعۋشىلار كوبەيە ءتۇسىپتى. كىنانىڭ ورتاق مازمۇنى «ول قىزىلشىل ەدى، جەكە اتاق-مانسابى ءۇشىن ەل مۇددەسىن اياققا تاپتادى، ۇلتتى ساتتى، الاش سەركەلەرىن قارالادى» دەگەنگە سايادى.  قاراپ وتىرساق، مۇندايدى كوبىنە ساكەن ءومىرى مەن وسىناۋ ايگىلى مەملەكەت قايراتكەرى، داۋىلپاز اقىن، جازۋشى-دراماتۋرگ، ءپۋبليتسيستىڭ سوڭىندا قا..
22.07.2019
تاريح
تۋعان جەردىڭ تاسىن دا قيماعان وسپان باتىر
«بالاپان باسىنا، تۇرىمتاي تۇسىنا» كەتكەن حح عاسىر قازاق ءۇشىن ەرەكشە قاسىرەتتى كەزەڭ بولدى. الاتوپالاڭ زاماندا اتامەكەنىندە اڭىراعان قازاقتىڭ زارلى وقيعاسىنا قانىقپىز ال التايدان ارعى بەتىندەگى اعايىننىڭ سول زوبالاڭ تاققان ازابىن ەندى عانا ەستىپ-ءبىلىپ جاتىرمىز. ەرەۋلى اتقا ەر سالدىرعان سول كەزدە اتاقونىس ءۇشىن ارپالاسقان ەرلەر دە از بولماپتى. سولاردىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى – وسپان باتىر. دەرەكناما: وسپان باتىر يسلامۇلى. 1899 جىلى قىتايدىڭ التاي ايما..
تاعى جۇكتەۋ