تاريح
23.11.2019
تاريح
جۇمباق جازۋدىڭ كىلتىن تاپقان عۇلاما
بۇگىن – بۇدان 126 جىل بۇرىن باعزى تورۇك رۋنيكا جازۋىنىڭ رۋحاني جاڭعىرۋىنا عىلىمي بەتبۇرىس جاساعان ايتۋلى كۇن «تەڭرiدەي تەڭرiدە بولعان تءورءۇك بiلگiر قاعان بۇ تاققا وتىردىم. سءوزiمدi تءۇگەل ەسiتكiن: سوڭىمداعى iنi-جيەنiم، ۇلىم،  بiر-ەكi [جاقىن] رۋىم، حالقىم…» (كءۇلتەگiن كiشi جازۋ، 1).                 1893 جىل 25 قاراشا. دات عالىمى ۆيلگەلم تومسەن دانيا عىلىم اكادەمياسىنىڭ كەزەكتەن تىس ماجىلىسىندە مونعوليانىڭ ..
21.11.2019
تاريح
جۇمباق جازۋدىڭ كىلتىن تاپقان عۇلاما
1893 جىل 25 قاراشا. بۇل – تورۇك رۋنيكا جازۋىنىڭ [پىشىگىنىڭ] جۇمباق سىرىن اشقان تاريحي ماڭىزدى كۇن.   «تەڭرiدەي تەڭرiدە بولعان تءورءۇك بiلگiر قاعان بۇ تاققا وتىردىم. سءوزiمدi تءۇگەل ەسiتكiن: سوڭىمداعى iنi-جيەنiم، ۇلىم،  بiر-ەكi [جاقىن] رۋىم، حالقىم…» (كءۇلتەگiن كiشi جازۋ، 1).   1893 جىل 25 قاراشا. بۇل – تورۇك رۋنيكا جازۋىنىڭ [پىشىگىنىڭ] جۇمباق سىرىن اشقان تاريحي ماڭىزدى كۇن. دات عالىمى ۆيلگەلم تومسەن دانيا عىلىم اكادەمياسىنىڭ كەزەكتەن تى..
28.10.2019
تاريح
مەرۋەرت ابۋسەيىتوۆا: ءوز تاريحىڭىزدى بىلمەي قالايشا جەر باسىپ ءجۇرسىز؟
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت مۇشەسى، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، ر.ب.سۇلەيمەنوۆ اتىنداعى شىعىستانۋ ينستيتۋتىنىڭ تاريحي ماتەريالداردى زەرتتەۋ اقپاراتتىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى، يۋنەسكو «عىلىم جانە رۋحانيات» كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ابۋسەيىتوۆا مەرۋەرت قۋاتقىزى «ادىرنا» ۇلتتىق پورتالىنا ارنايى سۇحبات بەرگەن ەدى. «تاريح» تاقىرىبىن كەڭىنەن قوزعاعان سۇبەلى سۇحباتىمىزدى وقىرمان قاۋىمعا ۇسىنامىز. – ءوزىڭىز با..
18.10.2019
تاريح
قاننىڭ قۇدىرەتى
بالا كەزىمىزدە "قانى ءبىر عوي", "قانى تارتىپ تۇر عوي" دەگەن ءسوزدى ءجيى ەستىپ وستىك. «قانىنا تارتپاعاننىڭ قارى سىنسىن»، تاعى باسقا «قان» دەگەن قاسيەتتى ۇعىمداردىڭ استارىندا تۋىستىق جاقىندىقتىڭ نىشانى جاتاتىنىن اڭعاراتىن ەدىك. بىراق قازاق نەگە وسى سوزگە توقتاعان؟ مۇنىڭ عاجاپ قۇپياسى مەن تەرەڭ ءمانىن قاراپايىم عانا قازاق شالى دالەلدەگەندە حالىقتىڭ دانالىق كورەگەندىگى مەن ءومىردىڭ ادام بىلە بەرمەيتىن، كەز كەلگەن عۇلامالاردىڭ ءوزى شەشە المايتىن سانسى..
26.09.2019
تاريح
شىڭعىس حاننىڭ شىندىعى
بۇگىندە الەم تاريحى مەن ادەبيەتىن كەزىپ جۇرگەن شىڭعىس حاننىڭ سۇراپىل بەينەسىنەن مەن بىلەتىن شىڭعىس حان تۇبەگەيلى وزگەشە سيپاتتا. وسىنى ءتۇسىندىرىپ بەرۋگە تىرىسايىن. بۇل ورايدا قوردالانعان سۇراقتار ۇشان-تەڭىز. بۇعان بابامىزدىڭ تۇك تە قاتىسى جوق. اداستىرعان بەلگىلى ءبىر توپ، سول توپتى ابىرويسىز ىسكە يتەرمەلەگەن بەلگىلى ءبىر مۇددەلى مەملەكەتتىڭ بيلەۋشىلەرى. سول توپتىڭ «ەڭبەگىنىڭ» ارقاسىندا الەم تاريحىنىڭ ۇلكەن ءبىر تاراۋى­ ادام تانىماستاي وزگەردى، ە..
13.09.2019
تاريح
قان توبىن اشقان ادام
كارل لاندشتەينەر — 1930 جىلى ادامداردىڭ قان توبىن انىقتاعانى ءۇشىن نوبەل سىيلىعىن يەمدەنگەن، يممۋنوگەماتولوگيانىڭ نەگىزىن قالاعان اۋستراليالىق دارىگەر. ول 1868 جىلى 14 ماۋسىمدا ۆەنا قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. ونىڭ اكەسى لەوپولد لاندشتەينەر اتاقتى ءارى دارىندى جۋرناليست بولسا، اناسى فاينا بىرنەشە مۋزىكالىق اسپاپتا شەبەر ويناعان. ەرتە جارىنان ايىرىلعان ول، بار كۇشىن ۇلىن تاربيەلەۋگە ارناعان. 1885 جىلى كارل گيمنازيانى اياقتاعان سوڭ، ۆەنا ۋنيۆەرسيتەت..
09.09.2019
تاريح
قازاق حانىمدارى
قازاقتىڭ حانىمدارىنىڭ ەسىمىن بىلەسىزدەر مە؟ ءوز ەسىمىمدى قازاق حانىمدارىنىڭ تىزىمىنەن كورىپ، ەسىمىمدى قويعان اجەمە ريزا بولدىم. سىزدەردە بىلە جۇرىڭىزدەر. جاعان-بەگىم حانىم – جانىبەك حاننىڭ جارى، قاسىم حاننىڭ اناسى اققوزى-بەگىم حانىم – شاح-بۇداق سۇلتاننىڭ (ابىلقايىر حاندىعى) جارى، مۇحاممەد شەيبانيدىڭ (شەيبانيدتەر حاندىعى) اناسى سۇيىنبيكە حانىم – جانىبەك حاننىڭ قىزى امانبيكە حانىم – جانىبەك حاننىڭ قىزى دادىم-بەگىم حانىم – بۇرىندىق حاننىڭ قىزى، شىع..
تاعى جۇكتەۋ