سالتانات قايىربەك. كوردىم مەن...

220

سالتانات قايىربەك

1995 ج، 4-تامىزدا دۇنيەگە كەلگەن. 

2013 - جىلى ە.ا.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ "فيلولوگيا" فاكۋلتەتىن تامامداعان.

2018 - جىلى قازاق تەحنولوگيا جانە بيزنەس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ  "مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى باسقارۋ" ماماندىعى بويىنشا ماگيسترلىك  ءبىلىم الىپ شىققان.

بۇگىندە جاس كاسىپكەر، تۇرمىستا، ءبىر ۇل بالا تاربيەلەپ وتىر.

كوردىم مەن...

قۇزداعى تاسقا ءىلىنىپ،

بارىستىڭ قۇلاماعانىن.

ادامنىڭ،

جۇرسە دە جىعىلىپ، ءسۇرىنىپ،

جاردەم سۇراماعانىن.

بالاسىنىڭ 

"اپەر" دەپ جىلاماعانىن.

جاراتىپ كيىپ، تاققانىن ۇناماعانىن.

 

تىرلىككە جەككەن كوڭىلىن 

ەشكىممەن جاراستىرماعانىن.

مەنشىگىم-اۋ دەپ ءومىرىن قاراستىرماعانىن.

قايتەر ەكەن دەپ قۇدايى،

بال اشتىرماعانىن.

ارتىقشا تۋعان بولسا دا،

باق تالاستىرماعانىن.

 

ءۇي كۇشىگىنىڭ

بوراندا جاۋراماعانىن،

جەم-قۇسىن اۋلاماعانىن.

سابيدەي كوڭىلدى،

ىسىمەن باۋراماعانىن.

...سولام دەپ ءجۇرىپ سولماعاندىعىن،

گۇلدەردىڭ نازىك بولماعاندىعىن.

پايدا كورمەسە ءيىلىپ مايىسپاعانىن،

ەلگە كۇن تۋسا،

قابىرعاسى قايىسپاعانىن.

كوڭىلى قالاماعانىن ايتپاۋعا 

جاراماعانىن.

 

بۇل كۇندە...

بابادان قالعان دالامدا،

مانساپتى قىزىق كورگەنىن.

اتاعىن ايتىپ ءتىزىپ بەرگەنىن.

قازىنا سىباعالارىن-

حالىققا ءمۇجىپ بەرگەنىن،

 

كوردىم مەن.

 

***

قۇمىرىسقانىڭ يلەۋىندەي قىبىرلاعان قالادا.

سۇيكىمدى بوپ ءوتىپ بارام، ۇقساپ اڭعال بالاعا.

ولەڭ!

ولەڭ!

وقىپ بەرەم و، كىمگە؟!

مەن ەلەۋسىز كەتىپ بارام بۇل قالادان كوپىردە.

جۇرگىزبەيدى جولدار، جولدار...

بولسا داعى تەپ-تەگىس.

سەزىم ءسىرا، بوگەپ تۇردى، ەمەس مىنا كەپتەلىس.

قالا سىرتى.

ايالدادىم.

قۇيۋ ءۇشىن جانارماي.

جەتكەنىمشە تۋلار جۇرەك، سونى ءوزى جاعارداي.

 

....ۇلكەن ەمەس مىنا قالا.

جارىق ەمەس انا(ۋ) شام،

ءبىر الەمدى كورەر ەدىڭ،

سەن بيىكتەن قاراساڭ.

 

***

 

ول كەزدە جاسىم تورتتە مە، الدە ۇشتە مە،

ماحاببات جايلى ءبىلۋشى ەدىم كىشكەنە.

ۇيگە كىرەمىن سۋسابىن اڭقىپ جۇرسەم دەپ،

تاماق ىشۋگە كەلمەسەم داعى تۇستە دە.

 

دالانىڭ قىزى، سىيمايتىن ەدىم ۇيگە شىن.

تابيعاتپەنەن جۇرەگىم ناعىز ۇيلەسىم.

وكوپتا ويناپ بىلعاعان كيىم اۋىسىپ،

ءان سالۋ ءۇشىن اق كويلەگىمدى كيگەسىن.

 

الىپ تەرەكتەر توبەمنەن ءتونىپ قاراسا،

الما باق اۋلا، كوك شالعىن كوركى تاماشا.

قارا بارقىتقا المازدار شاشىپ العانداي،

قويۋ تۇندەردىڭ ماسالى بولعانىن قاراشى ءا؟

 

جاقسى عوي جاقسى، ءومىردى ءسۇرۋ ءدىن امان.

جۇلدىزعا قاراپ، ۇنادى ماعان ۇناعان.

جۇلدىزدار ءسىرا، ىڭكار جانداردىڭ جاسى عوي،

اسپانعا تامىپ قۇلاعان.

 

اينەكتەن ءوتىپ كۇنشۋاق مەنى تاپقاندا،

قۇستاردىڭ ءانى سۇيەمەل ەدى اق تاڭعا.

قۇستارعا، ماعان قوشەمەت قىلعان جاپىراق-

اۋانى تىرناپ سارعايىپ قۇلاپ جاتقاندا،

 

جاپىراقتارسىز، قۇستارسىز قالماي ەش ۇعىم،

مەن قالىپ قويدىم.

سۇراقتىڭ تاپتىم شەشىمىن:

ۇناتقانى ءۇشىن كىشىرەدى ەكەن ادامدار،

ۇناعان ءۇشىن سۇراپ ۇيرەندىم كەشىرىم.

 

***

ءبارىن وزىمنەن كورەر ەم.

ءتاۋىپ ەمەسپىن، كورەگەن.

ساتتەردى سۇلۋ سىندىرىپ كەتتىم،

سالماقتاپ ويمەن، ورەمەن.

 

(ساتتەر-اي ساتتەر،

 شۋاققا مەنى بولەگەن...)

 

كوڭىلگە مامىق،

ولەڭگە ۇرپەك توسەگەن،

نوسەرمەن بىرگە ارايلاپ تۇرىپ وسەر مە ەم؟

مۇرشا بەرمەسەم، مۇرشا بەرمەسەم ۋاقىتقا،

كەتىپ قالار ما ەم، وسى ەلدەن؟

***

SOLO

 

سىلدىرلار ، سىڭعىرلار ۇدەدى.

ءبىر داۋىس شىعادى، بىلەدى.

بۇل ءومىر اقىرىن باستاعان ءانشىنىڭ 

شىڭعىرىپ تۇرعانىن جۇرەگى.

بىلەدى.

 

تالعام - تاۋ.

كوكىرەك بىراق ءور ەمەس.

اينالما سوقپاقتار - قىرسىقتاۋ ادامعا جول ەمەس.

قۇرانداي ايالاپ ايتامىن ءبىر ءاندى،

ءبىر ءوزىم. 

حور ەمەس.

 

جانىڭدا قالمايدى ەشبىرى.

ءوستيدى.

اقىلىم ءوزىمدى ونەرگە كەش قيدى.

ومىردە xوردى قۇلاقتار تىڭدايدى،

سولونى جۇرەكتەر  ەستيدى.

 

***

ارتقان سەنىم ءۇزىلىپ،

باسقان سەنىم شىتىناپ.

قاز قاتار بوپ ءتىزىلىپ،

كوڭىلىمنەن سىتىلاد(ى)

 

الپاۋىتتاي الىپقا

شۋاق شاشىپ شارتاراپ.

"قارلىعاشىم، قامىقپا"

دەسە شىركىن قالقالاپ...

 

سەنىم باسپالداقتارى - 

تيگىزبەدى تاباندى.

جانىم ءدارۋ تاپپادى،

ۇشتاي بەردى قالامدى.

 

***

دامەتەم قۇداي،

سارقىتىڭمەنەن سىيىڭنان.

ەسىلگە بارىپ سەزىمدى قۇيام سۇيىلعان.

كوزىمنىڭ جاسىن توگەمىن سوسىن، تىيىلعان.

ەستەلىك تۇرسىن جاماعات قۇساپ جيىلعان.

ءتوزىمنىڭ تاسىن يىقتان الىپ تۇسىرەم،

السىزدىگىمنىڭ كۇشىمەن.

ەسىلگە بارىپ سەزىمدى قۇيام سۇيىلعان.

ءوزىمدى سوناۋ شىقىرىپ الىپ قيىردان.

الاقانىمنان اعىپ كەتكەنىن كورسىن دەپ،

ەشقاشان سوعان تولعانبايتۇعىن بولسىن دەپ.

جوباڭا كىرمەس تىلەكتەرىمدى قيىلعان،

سارپ ەتىپ تۇرىپ، دامەتەم قۇداي سىيىڭنان.

قۋانىش بەرشى، قۋانىش بەرشى جاقىننان،

ادال ولەڭنەن، ادال دۇنيە - بۇيىمنان.

 

***

 

كەز  بولار  جولىڭدا كىم؟ 

ءسوزىمدى جۇتامىن كوپ.

جول ەمەس،  قولىڭدامىن، 

سۇيىكتى  كىتابىڭ بوپ.

 

كەلەردەي باقىت تاياپ، 

قۇلپىردى ءىشىڭ  گۇلدەي.

ەشكىمگە وقىتپاي-اق، 

ەشكىمگە تۇسىندىرمەي.

 

دالاعا الا  شىقپاي، 

قالدىرماي ۇستەلىڭدە.

كوزدەگى  قاراشىقتاي-

كوزىڭنەن تۇسپەدىم بە؟ 

ءداتىڭ بار كەڭەسۋگە، 

جۇرەگىڭ  قۇپتاعان كوپ.

مەنى  وقي بەرەسىڭ بە، 

وتىرىك ۇقپاعان  بوپ.

 

***

زىمىران - زىمىران ويمەن،

كەلە جاتامىن باياۋ.

ءوزىڭدى جوعالتىپ الۋ -

ءوزىڭدى وزىڭنەن اياۋ.

 

جانىڭا قوڭىراۋ سوعىپ،

ءحال سۇراپ كەلمەيدى اركىم.

كوزىڭدە كۇندىزگى شىراي،

كوڭىلدە كەشكى سالقىن.

 

رەلستەي ءتۇپ-ءتۇزۋ ويدى-

بولىسە-بولىسە قۇرتىپ.

ءوزىڭدى قورعايتىن شاقتا،

جىگەرسىزدەنىپ، ۇرىكىپ.

 

مەيىرىم جۇتادى كەيدە،

وزىڭە ءتۇسىرىپ سالماق.

تاپتاۋرىن - تۇراقتى تۇرعىن،

ويىڭدا تۇراتىن جالداپ.

 

***

قاسيەت بار-اۋ، كوزدىڭ جاسىندا.

ايتا كەتەيىن ءسوزدىڭ باسىندا:

نوسەر مۇڭىمدى جاريا قىلماي،

بۇركەنىپ ويعا، ءتوزدىم راسىندا.

 

پەيىلدەر كوزگە كورىنبەس وڭاي،

كينودا دا وسى، ومىردە سولاي.

بولمايتىن زاتقا جىلاي سالاتىن،

جابىرقاعاندا كوڭىل بوساماي.

 

قاسيەت بار-اۋ، كوزدىڭ جاسىندا.

ايتىپ ءوتتىم عوي ءسوزدىڭ باسىندا.

اعزامىز جاستى توكپەي مە ءبىلىپ،

ايالاماسىن، جازعىرماسىن دا.

 

قاسيەت بار-اۋ، كوزدىڭ جاسىندا.

"ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى

پىكىرلەر