ابزال قۇسپان قانداستارعا:"سىزدەر ءۇشىن مەملەكەت كۇندە زاڭ شىعارمايدى"

250

الماتى قالاسى قوعامدىق دامۋ باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن «وتان-وتتان دا ىستىق» جوباسىنىڭ اياسىندا بەلگىلى زاڭگەر – ابزال قۇسپانمەن شەتتەن كەلگەن قانداستار اراسىندا قۇقىقتىق ماسەلەلەردى تالقىلاۋ جيىنى ءوتتى. شاراعا قوعام بەلسەندىلەرىمەن قاتار، قانداستار ماسەلەسىمەن اينالىسىپ جۇرگەن قوعامدىق ۇيىم وكىلدەرى، جۋرناليستەر قاتىستى. اتالعان جيىن الماتى وبلىسى بويىنشا جۇمىس اتقارىپ وتىرعان «قايىرىمدى قانداستار» اتتى قوعامدىق قوردىڭ جەتەكشىسى – باھارگۇل تابىسقىزىنىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن قولعا الىنىپ وتىر. كەزدەسۋدە قانداستار ابزال قۇسپانعا قازىرگى قۇقىقتىق پروبلەمالارىن تىكەلەي جەتكىزىپ قانا قويماي، الداعى ۋاقىتتا قۇجاتتىق قيىنشىلىقتاردى قالاي شەشۋدىڭ جولدارى تالقىلاندى.

 

ابزال قۇسپان: «مەن قانداستار ماسەلەسىن، سىزدەر ايتىپ وتىرعان قۇجاتتىق قيىنشىلىقتاردىڭ ءبارىن جاقسى بىلەمىن. بيىلعى جىلعا قانداستار ماسەلەسىنە ەندى نازار اۋدارا باستادىم. ونىڭ سەبەبىن وزدەرىڭىز جاقسى بىلەسىزدەر.  وتباسىلىق جاعدايلارعا بايلانىستى كوپتەگەن شارالاردان باس تارتىپ كەلەمىن. بىراق، بۇل قانداستار ماسەلەسىنە مۇلدەم ارالاسپاي كەتتى دەگەن ءسوز ەمەس. ماسەلەن، وتكەن جىلى ءبىراز شۋلاتىپ تا، شۋلاتپاي دا جۇمىستار اتقاردىق. ناتيجەسىندە بيىل ءبىر جىلدىق قانداستاردىڭ ازاماتتىق الۋىنا جەڭىلدىك جاسالۋىنا مۇمكىندىك اپەردىك. مۇنىمەن ءبارى قازىردە شەشىلىپ كەتپەدى. پروبلەما ءالى دە بار. قىتايداعى نوپوس (تىركەۋ) ماسەلەسى، قىزىل پاسپورتتى قىتاي ەلشىلىگى ارقىلى قيۋ، تاعىسىن تاعىلار. بىلاي قاراپ وتىرساڭىز، قىتايداعى تىركەۋ دەگەنىڭىز ەشتەڭە دە ەمەس. قازاقستاننىڭ ازاماتتىعىن الىپ الدىڭىز با، ەندەشە قىتايعا تاۋەلدىلىك بولماۋى كەرەك. بىراق، زاڭ سولاي. دەمەك، سولاي بولۋعا ءتيىس. قىتايدىڭ ىشكى ماسەلەسىنە ءبىز ارالاسا دا، قارسى ءبىر اۋىز ءسوز دە ايتا المايمىز. دەيتۇرعانمەن، جاعدايدىڭ ءبارى قىتايعا تىرەلىپ تۇرعان جوق. ءوز ىشىمىزدە دە شەشىپ، رەتتەۋگە ءتيىستى ءالى تالاي تۇيتكىلدى پروبلەمالار جەتەدى. ەندى ونى ايقايلاپ، جەكە-جەكە ادامداردىڭ ماسەلەسىن ايتا بەرۋدەن تۇك تە ونبەيدى. سوندىقتان، وتكەن جىلعى تاجىريبەمىز بار، جالپى مەنىڭ جەكە تاجىريبەم بار، جۇمىستى شەشۋدىڭ ەڭ دۇرىس جولى – پارلامەنت. زاڭ شىعارۋ، وزگەرتۋ جانە قابىلداۋ سولاردىڭ قولىندا. ءار نارسەنىڭ ءوز شەشۋ جولى بار. مەن سىزدەرگە سونى ايتقىم كەلەدى. وسىندا وتىرعاندارىڭ بار جانە وسىنداعىلاردىڭ ءار قايسىڭىزدىڭ ارتىڭىزدا جۇزدەگەن، مىڭداعان قانداس بار. سولاردىڭ باسىن بىرىكتىرە، سولاردىڭ قۇجاتتىق پروبلەماسىن بىرىكتىرە وتىرىپ، جۇمىس توبىن قۇرىڭىزدار. سول ارقىلى پارلامەنتكە جەتكىزەسىزدەر. مەن سول جولدا باعىت-باعدار سىلتەپ، ءجون كورسەتىپ وتىرۋعا ءازىرمىن. ءوزىم دە بولامىن. بىراق ماسەلەنىڭ باسى قاسىندا جۇرگەن وزدەرىڭىزدىڭ تىكەلەي ارالاسقاندارىڭىز ودان دا ماڭىزدى، ودان ءماندى بولار ەدى. سوندىقتان بۇگىنگى قازاق قوعامىنداعى قانداستار ماسەلەسىندە بەلسەندى ازاماتتاردىڭ باسى بىرىگەتىن كەز كەلدى. سىزدەر ءۇشىن مەملەكەت كۇندە زاڭ شىعارمايدى. قالعان ۇساق ماسەلەلەر جەرگىلىكتى ورگاندارمەن بىرلەسە وتىرىپ، اقىلداسىپ، شەشۋگە بولاتىن دۇنيەلەر دەپ ەسەپتەيمىن.»

بۇدان تىس، ابزال قۇسپان بيىلعى ەلباسىنىڭ شەشىمىمەن شىققان جارلىقتى جاپپاي ءناسيحاتتاۋ كەرەكتىگىن باسا ايتتى. ياعني، قانداستاردىڭ قر ازاماتتىعىن الۋدا جەڭىلدەتىلگەن ءتارتىپ بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن كۇشىنە يە ەكەنىن، بيىلدان كەيىن ۇلگەرمەگەن قانداستارعا قۇجاتتىق ماسەلەسى تىپتەن قيىندايتىنىن جەتكىزدى. «مەملەكەت كەلگەن قازاققا كەت دەمەيدى. بارلىعىن الىپ قالادى.  الىپ قالىپ تا جاتىر. مىنە بيىل مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. بىراق، جىلدا-جىلدا زاڭعا وزگەرىستەر، تولىقتىرۋلار ەنگىزە بەرمەيدى عوي. وسى ورايدان مۇمكىندىكتى پايدالانباي قالىپ كەتسەڭىزدەر تاعى 5-6 جىل زاڭعا وزگەرىس ەنگەنشە سابىلىپ قالاسىزدار.» – دەدى زاڭگەر.

جيىن بارىسىندا، قانداستار اراسىندا ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ ماسەلەسىن كوتەرۋدى قولعا العان «ەل-اماناتى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ديرەكتورى ىرىسبەك توقتاسىن مىرزا ءسوز الىپ، بۇگىنگى تاڭداعى بىرقاتار قيىنشىلىقتارعا توقتالسا، «قايىرىمدى قانداستار» قورىنىڭ جەتەكشىسى باھارگۇل تابىسقىزى بارشا قازاق ەلىنە، سونىڭ ىشىندە قانداستار ماسەلەسىنە مۇددەلى، قۇلىقتى بولعان قوعامدىق ۇيىمدار مەن قوعام بەلسەندىلەرىنە، ەلباسى مەن ەل اعالارىنا العىسىن ءبىلدىردى. اسىرەسە، 2019 جىلى كوشى-قون زاڭىنا وزگەرىستەر ەنۋىنە، قۇجاتتىق جەڭىلدىكتىڭ بەرىلۋىنە مۇمكىندىك تۋعىزعان، مۇرىندىق بولعان ابزال قۇسپان مىرزاعا بارشا قانداستار اتىنان شاپان جاۋىپ، سىي-قۇرمەت كورسەتتى.

 

 

 

قۇرمەتوللا مۇحامەتحانۇلى

"ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى

 

پىكىرلەر