نەگە مومىشۇلىندا ءبىر-اق وردەن بار؟

1239

1964 جىلى ماسكەۋدە سوعىس ارداگەرلەرىنىڭ بۇكىلوداقتىق كونفەرەنتسياسى بولدى. كونفەرەنتسياعا قازاقستاننان گەنەرال نۇرماعانبەتوۆ ساعات باستاعان ءبىر توپ ادام باردىق. كونفەرەنتسيا سوڭىندا سوۆەت وداعىنىڭ باتىرى، مارشال تيموشەنكو بارلىعىمىزعا "سوۆەت وداعى سوعىس ارداگەرلەرى كوميتەتىنىڭ قۇرمەتتى بەلگىسى" دەگەن مەدال تاپسىردى دا، سولدات تاعامىن تاتۋعا شاقىردى. ۇلكەن زالدا ءار جەرگە جەكە-جەكە ستولدار قويىلىپتى. مەن ەسىك جاقتاعى ءبىر ستول باسىنا جايعاستىم. جالعىز وتىرىپ، ستولدا تۇرعان ىشىمدىككە ەمىن-ەركىن يەلىك جاساپ، ءبىراز جەرگە دە بارعان ەدىم. سول كەزدە سوۆەت ارداگەرلەر كوميتەتىنىڭ حاتشىسى مارەسەۆ ءۇش ادام ەرتىپ كەلىپ، مەنىڭ قاسىما وتىرۋلارىن ۇسىنىپ تۇرىپ:
— مىنا كىسىمەن تانىسىپ قويىڭىزدار. بۇرىنعى پارتيزان وتريادىنىڭ كومانديرى قايسەنوۆ، — دەپ تانىستىردى دا، كەتىپ قالدى. ۇشەۋى وتىردى. كەۋدەلەرى تولعان وردەندەر مەن مەدالدار.
ءبىر كەزدە الگى ۇشەۋىنىڭ ەڭ وردەنى كوبى:
— سەندەردە، قازاقستاندا باۋىرجان مومىشۇلىن نەگە سونشا اسپانعا كوتەرەسىزدەر؟ ول تۋرالى كىتاپتار جازاسىڭدار. كينو شىعاراسىڭدار. ول سوعۇرلى وتان ءۇشىن ەلدەن ەرەكشە نە ىستەپتى؟ — دەپ قادالدى ماعان.
— ول مومىشۇلىن سەندەر بىلەسىڭدەر مە؟ — دەپ وزدەرى "سەن" دەپ دورەكىلىك جاساپ وتىرعان سوڭ، مەن دە "سەندەر" دەپ سۇرادىم.
— بىلەمىز، بىلگەندە قانداي، ءبىر ديۆيزيادا، ءبىر پولكتا بىرگە بولدىق، — دەسىپ جارىسا جاۋاپ قاتتى.
— مومىشۇلىنان، بىرگە بولعاندا، لاۋازىمدارىڭ، اسكەري شەندەرىڭ جوعارى ما ەدى؟
— جوق. مەنىڭ شەنىم جوعارى بولعانمەن، لاۋازىمىم بىردەي ەدى دە، مىنا ەكەۋىنىڭ شەنى دە، لاۋازىمى دا تومەن ەدى، — دەدى وردەنى كوبى.
— ەگەر سەندەردىڭ مومىشۇلىنان لاۋازىمدارىڭ جوعارى بولماسا، ەكەۋىڭنىڭ ودان اسكەري شەندەرىڭ تومەن بولسا، بىرگە ءجۇرىپ، ءبىر پولكتا سوعىسساڭدار، نەگە سەندەردىڭ ارقايسىڭدا سەگىزدەن ونعا دەيىن وردەن بار دا، ال مومىشۇلىندا ءبىر-اق وردەن بار؟ — دەپ قادالدىم. ولار جاۋاپ بەرە الماي، ءبىر-بىرىنە قارادى دا:
— سوندا دا قازاقتار ونى ورىنسىز دارىپتەپ، كىتاپتان كىتاپ جازىپ جاتىر، — دەدى تۇتىگىپ.
— مومىشۇلى تۋرالى كىتاپتى الدىمەن قازاقتار ەمەس، الەكساندر بەك، الەكساندر كريۆيتسكيلەر — وسى وزدەرىڭنىڭ موسكۆالىق جازۋشىلارىڭ، ءتىپتى سوعىس ۋاقىتىندا جازدى عوي. سەندەر انداعى كەۋدەلەرىڭدەگى كوپ وردەندەرىڭە ساي باتىر بولساڭدار، ولار سەندەردى نەگە جازباعان؟ — دەپ قادالدىم. ولار ورىندارىنان تۇرىپ-تۇرىپ كەتىپ قالدى.

 قاسىم قايسەنوۆتىڭ ەستەلىگىنەن

پىكىرلەر
رەداكتسيا تاڭداۋى